Кіріспе

Liege & Lief – британдық фолк-рок тобы Fairport Convention-нің төртінші альбомы. Бұл топтың 1969 жылы Ұлыбританияда шыққан үшінші альбомы, олардың барлығында Санди Денни жетекші әйел вокалисі ретінде естіледі (Денни топтың 1968 жылғы тұңғыш альбомында болған жоқ), сондай-ақ болашақта ұзақ жыл қызмет ететін музыканттар Дейв Сварик пен Дейв Маттакс скрипка/мандолина мен барабан ойнаушы ретінде толыққанды топ мүшелері болып енді (Сварик бұрын Unhalfbricking альбомында қонақ ретінде орындалған). Бұл – Fairport тобының барлық әндері британдық және кельт халық музыкасынан бейімделген немесе осындай стильде жазылған және орындалған түпнұсқа композициялардан (мысалы, "Come All Ye", "Crazy Man Michael") тұратын алғашқы альбомы. Санди Денни мен бас-гитарист Эшли Хатчингс альбом шығар алдында топтан кетіп қалғанмен, Fairport Convention британдық фолк-рок стилінде музыка жасауды бүгінгі күнге дейін жалғастырып келеді және осымен ең байланысты топ болып саналады. Альбом орташа деңгейде сәтті болды, 15 апта ішінде Ұлыбритания альбомдар тізімінде 17-орынға жетті. Ол көбінесе, бірақ кейде дауланатын, алғашқы маңызды "британдық фолк-рок" альбомы деп есептеледі (бұл терминді американдық стильдегі фолк-рокпен шатастырмау керек, ол The Byrds тобының алғашқы жұмыстары арқылы Атлантиканың екі жағында бірнеше жыл бұрын кең танымалдылыққа ие болған). Liege & Lief альбомының танымалдылығы жаңа стильді коммерциялық және көркемдік тұрғыдан жеке жанр ретінде орнатуға үлкен үлес қосты. 2006 жылы BBC Radio 2 Folk Awards сыйлықтарында өткен тыңдаушылар дауыс беруі нәтижесінде альбом "Барлық уақыттағы ең ықпалды фольклорлық альбом" деп танылды. Колин Ларкиннің All Time Top 1000 Albums (2000) кітабының үшінші басылымында 254-орынды иеленді.

Тарих

Мартин Лэмблдің қайтыс болған автокөлік апатынан кейін топ барабаншысыз қалды. «Жартылай аяқталмаған» альбомы жарық көргеннен кейін Дейв Маттакс осы рөлді өз мойнына алды. Бұрын «Мека» сарайларында барабаншы болған ол, «барабан ойнаудың толыққанды жаңа стилін үйренуге» тиіс болды. Виртуоз скрипка мен мандолина шебері Дейв Свабрик, топтың қалған мүшелерінен сәл үлкен болды және гитарист Мартин Картимен сәтті дуэт құрған еді. «Жартылай аяқталмаған» альбомында пайда болғаннан кейін ол да «Фейрпорт» тобына толық уақыт қосылды. Бұл құрамдағы топ – жетекші вокалист Денни, жаңадан келген Свабрик пен Маттакс, сондай-ақ топтың негізін қалаушылары Ричард Томпсон (жетекші гитара және вокал), Саймон Никол (ритм-гитара) және Эшли Хатчингс (электробас) – 1969 жылдың жазында Винчестерге жақын, Фарли Чемберлейндегі үйінен «Liege & Lief» альбомын репетициялап, дайындады. Сол жылдың 24 қыркүйегінде Лондонның Корольдік фестиваль залында өткен, толық сатылған концертте олар материалдарын таныстырды. Бұл концерттің пираттық/көрермендер жазбасы бар, бірақ сапасы өте нашар. Боб Дилан және басқалардың әндерін каверлеуден бас тартылып, дәстүрлі ағылшын халық әндерінің электрлі нұсқаларымен («Рейнардин», «Мэтти Гроувз», «Дезертер», «Там Лин»), топ мүшелерінің жаңа композициялары, бірақ «дәстүрлі» сезімді сақтайтын («Come All Ye», «Farewell, Farewell», «Crazy Man Michael»), және Дейв Свабриктің скрипкасымен орындалған халық биі күйлерінің аспаптық попуррілерімен алмастырылды. Дәстүрлі материалдың көп бөлігін Хатчингс Сесил Шарптың жинағынан тапқан, оны Англиялық халық биі және ән қоғамы сақтап келген, бірақ Свабрик басқа жерде дәстүрлі материалдың көзі ретінде өзін мойындаған. Сонымен қатар, репетицияланған және/немесе жазылған, бірақ соңғы альбомға енбеген The Byrds тобының «Ballad of Easy Rider» әні, Деннидің жетекші вокалымен орындалған дәстүрлі баллада «Сэр Патрик Спенс» және Ричард Фариньяның дәстүрлі ирландтық әуенге салынған «The Quiet Joys of Brotherhood» әні де болды. Соңғы екеуі кейінірек «Фейрпорт Конвеншн» және Сэнди Деннидің альбомдарында әртүрлі аранжировкаларда пайда болды. Альбомды дайындаған Фарли Чемберлейндегі репетициялар туралы Хатчингс кейін: «Бұл керемет уақыт болды және бұл альбомда көптеген керемет сәттер бар. Үйде, бөлмеде ерекше сезім болды, сонымен қатар, бұл альбомда жасырын кереметтік пен ерекшелік те көп болды. Өткен шақ таңғажайып, біздің ата-бабаларымыз көптеген таңғажайып нәрселер жасаған» деді, ал Томпсон: «Ескі әндей ештеңе жоқ. Керемет жазылған және жүз жылдар бойы жетілдірілген, мағынасы мен маңыздылығын сақтайтын, санада жарқын суреттер тудыратын әнді орындау – өте құнды нәрсе. Біз топтың кең танылуға ие болып, дәстүрді адамдардың өміріне жақындатуға үміттендік» деді. Альбомның атауы орта ғасырлық ағылшын тіліндегі екі сөзден тұрады: «liege» – адал және «lief» – дайын. Альбомның мұқабасы сұр және күлгін түсті, қақпақта топ мүшелерінің суреттері, тректер тізімі және авторлар туралы мәліметтер бар. Бастапқы қақпақтың ішкі жағында ағылшын халық музыкасы мен фольклорының он түрлі аспектілерін көрсететін суреттер жинағы болды, соның ішінде қарқынды жұмыртқалау және Падстоу хобби аты сияқты әдет-ғұрыптар туралы жазбалар, сондай-ақ Фрэнсис Джеймс Чайлд («Child Ballads») және Сесил Шарп сияқты коллекционерлер туралы мәліметтер келтірілді. Топ бірнеше ай бойы Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапармен болды, сондай-ақ Данияға сапар шегіп, студияда жаздырмас бұрын «Liege & Lief» материалдарын орындады (соның ішінде BBC радиосының «Top Gear» бағдарламасы үшін жазылған қойылым). Алайда, 1969 жылдың қарашасында, альбом 2 желтоқсанда жарық көргенге дейін, Хатчингс пен Денни екеуі де топтан кетіп қалды: Хатчингс жаңа «Steeleye Span» тобында дәстүрлі музыканы одан әрі дамыту үшін, ал Денни өзінің жаңа жобасы «Fotheringay» тобын құрды, оның өзінің түпнұсқалық композицияларына көбірек назар бөлді. Бұл кетістерден кейін Хатчингс ғана ауыстырылды (жаңадан келген Дейв Пеггпен), сондықтан келесі жылы «Full House» альбомын жазған топ 5 адамнан тұрды. 2007 жылы «Liege and Lief Deluxe Edition» қос альбомы жарық көрді; екінші дискіде негізінен BBC радиосының тікелей эфирдегі қойылымдары және стильдік жағынан ерекше екі жазба, «The Lady Is a Tramp» және «Fly Me to the Moon» стандарттары болды.

Трек тізімі

Екінші дискідегі 4, 5, 6 және 7-тректер Джон Пилдің BBC Top Gear бағдарламасы үшін тікелей дауысталып жазылған. Олар алғаш рет 1969 жылдың 27 қыркүйегінде эфирге шықты. 10-трек бұрын жарияланбаған.