Кіріспе

Лигонье форты – АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Лигонье қаласында орналасқан француз және үнді соғысы кезіндегі британдық бекініс. Бұл форт 1758 жылғы Форбс экспедициясы үшін бастапқы пункт қызметін атқарды. Форт-Лигонье гарнизон ретінде болған сегіз жыл ішінде ешқашан жауға түспеген. Ол жаңа Питт фортына баратын жол бойындағы бекет болды және 1763 жылғы Понтиак соғысы кезінде британдық байланыс және жабдықтау желілері үшін өте маңызды звеноға айналды. Форт екі рет шабуылға ұшырады және сол жылдың тамызында Буши-Ран шайқасындағы шешуші жеңіске дейін жергілікті американдықтармен қоршауға алынды. 1766 жылы форт әрекеттен шығарылды. Қазіргі күні, қайта құрылған форттың жанында мұражай орналасқан. Мұражай ішінде шайқас кезінде қолданылған заттарды көруге болады. Кез келген адам фортқа экскурсияға қатыса алады, ал Форт Лигонье күндері форттың зеңбіректерінен оқ атылады.

Forbes компаниясының науқаны

1754–1755 жылдары Джордж Вашингтон мен Эдвард Брэддокқа қарсы француз жеңісі Ұлыбританиядан Огайо өзенінің стратегиялық салаларын (қазіргі Питтсбург) тартып алды. 1758 жылы генерал Джон Форбске форкстағы француз бекінісі – Форт-Дюкесні басып алудың қиын міндеті жүктелді. Ол Пенсильвания арқылы жаңа жол салуға бұйрық берді, оны қамалдар тізбегі қорғады, ал соңғы буын – мақсатына елу шақырым қашықтықтағы «Лойалханна бекеті» болды. Бұл бекет 1758 жылдың қыркүйек айында салынды. Қараша айының соңында Джордж Вашингтон Лойалханнаға келді, бірақ 14 қыркүйектегі британдық күштердің жеңілісінен және 12 қазандағы француз шабуылынан Лойалханнаны сәтті қорғағаннан кейін ғана. Француздар үндістермен дипломатияда жеңіліске ұшырап, басым күштерге тап болғандықтан Форт-Дюкесні тастап кетті, оны Форбс 25 қарашада басып алды. Ол бұл жерді Мемлекеттік хатшы Уильям Питтің құрметіне «Питтсбург» деп атады. Форбс сондай-ақ Лойалханнаны өзінің жоғары офицері, Ұлыбританияның бас қолбасшысы сэр Джон Лигоньенің құрметіне «Форт Лигонье» деп атады.

Үгіт-насихаттың уақыт сызығы

1758 жылдың 10 тамызында полковник Буке майор Джеймс Грантқа Бедфордтан Лигоньеге (Француздық Форт Дюкеснеге қарай) жол салуды бұйырды. 15 тамыз 1758 ж. Буке генерал Форбстың инженері, мичман Чарльз Рорды болашақтағы Форт Лигонье орнына қойма орнын таңдауға жіберді. 20 тамыз 1758 ж. Буке майор Грант, полковник Джеймс Бёрд және 1500 әскерді құрылыс жұмысын бастау үшін сол жерге жіберді. Грант форт пен әскерге жалпы басшылық етті. 1758 жылдың 21 тамызында мичман Рор форттың нақты орнын анықтады. 22 тамыз 1758 ж. Буке полковник Берд пен бірнеше артиллериялықтарға 37 метрлік қойма мен госпиталь салуды тапсырды. 27 тамыз 1758 жылы Бёрд пен Рор Лигоньеден батысқа қарай 9 миль (14 км) жерде жақсырақ орынды тапқандарын хабарлады. Жаңа орын туралы естігеннен кейін Форбс Форт Лигоньедегі жұмысты жалғастыруды бұйырды, себебі құрылыс басталған еді. 29 тамыз 1758 ж. Бёрд әскерімен Лигонье фортына келді және форттың айналасына бекініс қазды. 1758 жылдың 1 қыркүйегінде Буке 100 әскерді Латробтың оңтүстігіндегі «Грантс Парадайс» жерін нығайтуға жіберді. 1758 жылдың 9 қыркүйегінде майор Грант әскерімен Лигонье фортынан шығып, батысқа қарай Форт Дюкесне қарай жол тартты. 15 қыркүйекте ол Форт Дюкеснеге бес миль (сегіз км) жақындап келгенде француздықтардың шабуылына ұшырады, өйткені форттың қорғаушыларын алдап, тұтқынға алу жоспары дұрыс болмады. Буке әскерімен Лигонье фортына келді және Синклерге форттың, аймақтың және жабдықтардың, соның ішінде вагонның жағдайы туралы хат жазды. 1758 жылдың 12 қазанында форт әлі салынып жатқанда Форт Лигонье шайқасы болды; төрт сағатқа созған шабуыл француздықтардың жеңілісімен аяқталды. Француздық әскерлері түнгі уақытта қайтадан шабуыл жасауға тырысты, бірақ форттан миномет атысымен кері шегінуге мәжбүр болды. 1758 жылдың 12 қарашасында полковник Форбстың жасағы Лигонье фортының маңында тығылып жүрген Де Витридің француздық әскерлерінің басқа тобын кездестірді. Британдықтар шабуыл жасап, біреуін өлтіріп, үшеуін тұтқынға алды. Тұтқындардың бірінің Ланкастер округінен ағылшын екені анықталды, оны британдыққа қарсы тұрған үндістер алып кеткен еді. Оның Форт Дюкесннің нашар жағдайы туралы берген мәліметі француздық тұтқындардың айтқандарымен сәйкес келді. Сондықтан Форбс Форт Дюкесннің басып алу үшін алға жылжуды шешті. 1758 жылдың 12 қарашасында Джордж Вашингтон (1-ші Вирджиния) және подполковник Джордж Мерсер (2-ші Вирджиния) басқаратын бөлімшелер қатты тұман мен түнде кездейсоқ ұрысқа қатысты. Екі офицер мен 38 әскер қаза тауып немесе жараланды. 1758 жылдың қараша айында 4000 әскер фортта орналасты, бұл Лигонерді Пенсильваниядағы екінші ірі елді мекенге айналдырды. 25 қараша 1758 жылы Форбс Форт Дюкесннің басып алды. 1766 жылдың наурызында Француз және Үнді соғысы аяқталғаннан кейін Лигонье форты тастап кетілді.