Кіріспе

Британдық әскери кемелерінің класы

Десант кемесі, жаяу әскер (LSI) немесе жаяу әскерді тасымалдауға арналған кеме – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде десанттық кемелер мен десант операцияларына қатысқан әскерлерді тасымалдау үшін Британдық Ұлтақтар Достастығының қолданған кемелерінің бір түрі. LSI кемелерін Корольдік теңіз күштері, Британдық сауда флоты, Корольдік Канада теңіз күштері, Корольдік Үндістан теңіз күштері және Корольдік Австралия теңіз күштері пайдаланған. Олар соғыс бойы британдық Ұлтақтар Достастығының және басқа одақтас әскерлерін теңіз шабуылдары мен басып алу операцияларында тасымалдады. Әдетте, жаяу әскерді тасымалдауға арналған кеме өз жүгін кемеге түскен портынан басып алынатын жағалауға жақын жерге дейін жеткізетін. Бұл орын (Корольдік теңіз күштері терминологиясында "төмен түсу позициясы") жағалаудан шамамен 6-11 миль қашықтықта болатын. Әскерлер содан кейін, көбінесе LCA кемелеріне ауысып, жағажайға баратын. Десанттық кеме өз жүгін түсіргеннен кейін LSI-ге қайта оралып, қосымша әскерлерді қабылдау үшін қайта көтерілетін.

Шығу тегі

Соғыс жарияланбас бұрын, Қызметтер аралық оқу және дамыту орталығы, қос жағалау операцияларында қолданылатын әскер мен Корольдік теңіз жаяуы әскерін тасымалдауға жарамды кемелерді анықтауға тырысты. Мұндай кемелер арнайы салынбаған, бірақ сауда флоты кемелерінің тізімінен ізделінетін. Бұл кемелердің жылдам болуы және жаңа шабуылдық десанттық кемелерді, әскермен толық жүктелген күйінде түсіруге қабілетті құрылғылары болуы қажет еді. Гленнарн, Гленрой және Бреконшир, сол кезде салынып жатқан кемелер, жаяу әскерді тасымалдауға өте қолайлы болып табылған. Бұл төрт жылдам жолаушы және жүк тасымалдау кемелері Қиыр Шығыс сауда жолы үшін жоспарланған. Адмиралтейство төрт Гленді кемеге түсіргеннен кейін көп ұзамай сатып алып, оларды жылдам жабдықтау кемелеріне айналдырды. 1940 жылдың маусым айына қарай, Гленгайл, Гленнарн және Гленрой LSI(L) кемелеріне айналдырылды. Адмиралтейство Бреконширді жылдам жүк конфигурациясында ұстауға талап етті, сондықтан ISTDC Кеме құрылысы директорымен қолданысқа жарамды кемелер туралы кеңес алды. Голландтық Continental жолаушылар бу кемелері LSI-ге айналдырылды. Шамамен 3000 тонналық сыйымдылығы бар және 22 түйін жылдамдыққа жете алатын бұл кемелер, әрқайсысы 800-ге дейін әскерді тасымалдай алатын. Бұл – бастапқы 5 LSI. Келешекте АҚШ-тың Lend-Lease бағдарламасы арқылы реквизицияланған немесе жаңадан салынған кемелердің есебінен тағы да көп LSI табылды.

Жобалау және қайта құру

ЛСИ-лер әскер тасымалдау қабілеті мен төзімділігіне сәйкес топтастырылды. Бастапқыда барлығы тірілту қайықтарын десанттық кемелерге ауыстырылған реквизицияланған сауда кемелері болды. 1940 жылдың сәуір және маусым айларында «Гленс» кемелері 34 офицер мен 663 қатардағы әскери қызметшіні тасымалдауға қабілетті және 12 LCA-ны «Веллин МакЛахан» құрылғыларында, ал 1 LCM-ді палубада бекітілген күйде, 30 тонналық крандармен түсіре алатын LSI-ға айналдырылды. «Гленгайл» кемесін «Глен» желісі үшін Caledon Shipbuilding & Engineering Company, Dundee компаниясы салған. 18 теңіз шақырымы жылдамдығы бар «Гленгайл» және оның бауырлары «Гленрой» мен «Гленэрн» кемелеріне енгізілген маңызды өзгерістер толық жүктелген LCA-ны түсіруге жеткілікті күшті құрылғыларды орнату және әскер бөлімдерін тасымалдауға арналған орынды ұйымдастыру болды. Соңғы өзгеріс бұрынғы жүк қоймасына үстелдер, формалар мен гамак ілуге арналған тіреулерді орнатуды қамтыды. «Гленгайл» кемесі 10 қыркүйекте қабылданып, пайдалануға берілді. «Queen Emma» және «Princess Beatrix» сияқты кішкентай LSI көбінесе арна бойындағы паромдар немесе қайта жабдықталған жолаушылар кемелері болды. LSI(L) сияқты, десанттық кемелерге арналған құрылғылар қосылды, әскерге орын берілді, сондай-ақ QF 12 фунттық 12 cwt теңіз пушкасы және 20 мм Oerlikon сияқты ұшаққа қарсы қару-жарақтар да орнатылды. 1943 жылдың көктемінде Канадада «Принс Генри» кемесін десанттық кемелердің жаяу әскерін тасымалдауға (орта) (LSI(M)) қайта жабдықтау жұмыстары жүргізілді. Олар 550 жаяу әскерді тасымалдауға, ал 6 LCA және 2 LCM(1) десанттық кемелерінде тасымалдауға, сондай-ақ күтілетін жарақаттарға арналған үлкен медициналық бөлімшелерге ие болды. Олардың ескі қарулары екі қос 4 дюймдік орнатумен, екі жалғыз 40 мм Бофорс және он Оерликонмен ауыстырылды. Эскималт және Ванкуверде жүргізілген қайта жабдықтау жұмысы 1943 жылдың желтоқсанында аяқталды және қайта іске қосылғаннан кейін көп ұзамай, капитан Т.Д. Келлидің (оның соңғы командалық офицері) басшылығымен Панама каналы және Нью-Йорк қаласы арқылы Ұлыбританияға аттанды. Кемедегі құрылғылар LCA-ны көтеруге қабілетті болды, ол соғыстың осы кезеңінде 14 тоннаға жуықтады. 1942 жылдың ортасында Австралиядағы кеме Австралия Корольдік Теңіз күштерінің бірінші десанттық кемесі ретінде Garden Island Dockyard-та қайта жабдықтауға белгіленді. Оның қарулы сауда крейсерінің қару-жарағы алынып тасталды және бір 12 фунттық пушкамен, алты 40 мм Бофорс және сегіз 20 мм Оерликонмен ауыстырылды. «Walrus» амфибиялық ұшағы алынып тасталды, ал кеме АҚШ-та жасалған десанттық кемелерді тасымалдау үшін қайта жабдықтаудан өтті: 17 LCVP және екі LCM(3). «Manoora» кемесі бастапқыда 850 сарбазды қабылдай алды, бірақ кейінгі өзгерістер осы санды 1250-ге дейін арттырды. Кеме 2 ақпан 1943 жылы C77 белгісімен қайтадан пайдалануға берілді және Порт-Филиппте 6 айлық десанттық жаттығулардан кейін Жаңа Гвинеяға жөнелтілді. АҚШ-та Теңіз комиссиясы коммерциялық корпусқа соғыс өндірісін енгізді; Consolidated Steel Corporation компаниясы салған он үш кеменің C1 S AY1 түрі LSI(L) ретінде пайдалану үшін қайта жабдықтаудан өтті. Бұл кемелердің барлығына «Империя» деген сөзбен басталатын екі сөзден тұратын атаулар берілді, мысалы SS Empire Spearhead. Олардың барлығы екі LCA флотилиясын, барлығы 24 кемені қабылдай алды. Нормандияға шабуыл кезінде бір кеме минаға түсіп жойылды. Тағы бір кеме 1944 жылдың 28 желтоқсанында U-боттың торпедасымен батырылды. Барлық кемелерде LCA және басқа да британдық өндірістегі LSI үшін қажетті десанттық кемелерді қабылдауға арналған құрылғылар орнатылған. Әдетте британдық LSI-лар ауыр жұмыс істейтін электрмен жұмыс істейтін құрылғылармен жабдықталған. Ертедегі десанттық кемелерге Welin McLachlin құрылғылары орнатылған, олар көбінесе сауда флотында 99 адамдық стандартты тіршілік кемелері үшін қолданылған. Соғыс барысында LCA-ның салмағы артқан сайын (әдетте 14 тоннаға дейін жетеді) одан да ауыр құрылғылар қажет болды. Кейінгі LSI және қайта жабдықталғандары көлденең арқалық типіндегі көтерілетін құрылғылармен жабдықталды. Құрылғылар LSI экипажының (Корольдік флот немесе Сауда флоты) және LCA флотилиясының мүшелерінің жауапкершілігін бөліп көрсетті.

Құтқарушы кемені басқару, жаяу әскер

Кейбір LSI-лер Корольдік теңіз флотына қабылданып, флот экипаждарын алды және ақ туды көтерді, ал көпшілігі азаматтық экипаждарын сақтап, қызыл туды көтерді. Корольдік теңіз флотының LSI-лері 1943 жылға дейін Корольдік теңіз флотының десанттық кемелер тобымен қамтамасыз етілді, содан кейін десанттық кемелер тобының бір бөлігі Корольдік морской пехотасының экипаждарымен жабдықталды. Сауда флотының LSI-лерінде Корольдік теңіз флотының зениттік қару-жарақтары үшін артиллериялық экипаждар, сондай-ақ кеменің десанттық кемелер тобын басқаратын Корольдік теңіз флоты офицерлері мен матростары болды. Әдетте, бұл топтар өзара ынтымақтаспады және бір-бірінің жұмыс жауапкершіліктерін бөліспеді. Канада Корольдік теңіз флотының қызметіндегі LSI-лерде канадалықтар жұмыс істеді және 1943 жылдың соңынан бастап RCN десанттық кемелер тобымен жабдықталды. Экипажтар араласып, қажет болған жағдайда бір-біріне көмектесіп, бірге тамақтанды.