Кіріспе

АҚШ-тың «Жаңа келісім» кезеңіндегі агенттігі, Франклин Д. Рузвельт президенттігі тұсында.

Ұлттық жастар басқармасы (NYA) – Франклин Д. Рузвельт президенттігі кезінде құрылған «Жаңа келісім» агенттігі. Оның мақсаты 16-25 жас аралығындағы американдықтарға жұмыс және білім беру мүмкіндіктерін ұсыну болды. 1935 жылдың 26 маусымынан 1939 жылға дейін Жұмыс прогресі әкімшілігінің (WPA) құрамында жұмыс істеді. Агенттік құрамында 1936 жылдан 1943 жылға дейін қызмет еткен Мэри МакЛеод Бетун басқарған Негрлер ісі жөніндегі бөлім де болды. 1939 жылғы Қайта ұйымдастыру заңы қабылданғаннан кейін NYA WPA-дан Федералдық қауіпсіздік агенттігіне қарастырылды. Өзгерістердің негізгі қозғаушы күші және үкіметтік араласуды жеделдеткен Элеонора Рузвельт үкіметтің іс-қимылдарына қолдау көрсетті. 1934 жылы ол «біз бұл ұрпақты жоғалтып алуымыз мүмкін деген оймен қорқынышқа толы сәттерді жиі басынан өткергенін» айтты. Рузвельт ханым Ұлттық жастар басқармасын құрудың бастамашысы болды, сондай-ақ оның кеңесшісі, жоспарлаушысы, зерттеушісі және жарнамашысы ретінде жұмыс істеді. Ұлы депрессияның ортасында, Екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан жағдай өзгерген кезде Рузвельт NYA туралы қарама-қайшы пікірлерге ие болды. Рузвельт АҚШ осы жұмысшылардың көп бөлігін соғысқа жіберуі керек деп сақты. Осының нәтижесінде Ф.Д.Р. Конгреске оны тарату туралы ұсыныс жасады. Элеонора Рузвельт американдық жастардың даму қарқыны төмендеп бара жатқанын сезіп, күйеуіне «президенттің тікелей араласуы қиын болатын жаңа бағыттарда немесе салаларда президенттіктің кеңейтілген бөлігі ретінде әрекет етуге рұқсат беруді» өтінді. Ф.Д.Р. үшін тікелей жұмыс істеу қиын болған «қиын салалар» – Америка жастарына бағытталған мәселелер еді. Элеонора Рузвельттің күш-жігері мен үлесі американдық жастарға білім алу, жұмысқа орналасу, демалыс және 16-25 жас аралығындағы жігіттер мен қыздарға кеңес беру сияқты көптеген мүмкіндіктер берді.

Жасау

1935 жылғы маусымда жастар мен олардың отбасыларын қинаған экономикалық қиындықтармен күресу үшін 7086-шы атқару бұйрығымен Ұлттық жастар басқармасы құрылды. Бір айдан астам уақыттан кейін құрылған Федералды жазушылар жобасына ұқсас, бұл федералдық агенттіктің мақсаты – жас американдықтарға осы күрделі кезеңде көмек көрсету, оларды қазіргі қиындықтардың құрбаны болдырмау және болашақтағы жетістіктерге жетулеріне, қоғамға пайдалы болуларына мүмкіндік беру еді. NYA-ның алғашқы миссиясы – қаржылық жағдайы нашарлағандықтан жоғары және арнаулы оқу орындарының студенттерінің оқудан қалмауына көмектесу болды. Агенттік мұны жастарға білім беру жүйесінің әртүрлі салаларында – әкімшілік, санитарлық қызмет, асханада жұмыс істеу сияқты жартылай жұмыс орындарына гранттар беру арқылы іске асырды. Бұл күш-жігер екі мақсатты қамтыды: жастардың дағдыларын дамыту және еңбек нарығының күйреуіне жол бермеу. Басқарманы басқарған Обри Уильямс жастардың мәселесін шешудің жолы – осы жасөспірімдер мен жастарға қоғамға пайдалы, құрылысшыл жұмыс беру деп есептеді, осылайша олар қоғам үшін пайдалы мүшелерге айналуы керек еді. 1937 жылға қарай 400 мыңнан астам жас NYA аясында жұмыс істеді немесе кәсіптік оқудан өтті. Осы кәсіптік бағдарламалар мен жұмысқа орналасулардың тиімділігі Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда сынақтан өтті. 1939 жылы Еуропада соғыс басталғанда, NYA-ның оқу мен бастамаларының тиімділігін, соғыс экономикасымен байланысты салаларда бағалауға мүмкіндік берді. Соғысқа қатысу бағдарламаның ауқымын кеңейтті және қорғаныс өнеркәсібінде жұмыс істейтін жас мамандардың саны артып, үлкен өркендеуді қамтамасыз етті. Көлемі жағынан, бұл бағдарлама американдық жастарға соғысқа үлес қосуға, американдық соғыс экономикасын дамытуға және АҚШ-ты өндірістің халықаралық орталығына айналдыруға мүмкіндік берді. Уильямстың американдық жастарды өнімді азаматтарға айналдыруға баса назар аударуы Президент Франклин Рузвельттің «осы инвестициядан [NYA құрудан] күтілетін пайда жоғары болуы керек» деген мәлімдемесімен де қолдау тапты. Жастарға қажетті негізді беру арқылы олар Американың болашақ дамуына, ұлттың күшіне, прогресіне және одан әрі өркендеуіне үлес қоса алады.

Жастарға арналған мүмкіндіктер

Федералды үкімет Ұлттық жастар басқармасы мен Азаматтық қорғау корпусының бірлескен күш-жігері арқылы Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында 5 миллионға жуық жасқа жұмыс ұсынды. Бұл көрсеткішке бір миллионнан астам жас әйел кірді. 1938 жылдың маусым айының соңына дейін Ұлттық жастар басқармасы 125 мектеп пен кітапхана салып, тағы 4459-ын жақсартты және жөндеді. NYA 59 спорт залы мен жатақхана салып, тағы 233-ін жөндеу жұмыстарын жүргізді. Жастар 74 қойма, сот үйі, кеңсе және әкімшілік ғимараттардың құрылысына қатысты, сондай-ақ 352-сін жөндеуге көмектесті. Ғимараттардан өзге, NYA қызметкерлері 5149 спорт алаңы, бейсбол алаңы және трибуна салды, ал тағы 12697-сін жақсартты. Сонымен қатар, NYA екі мыңнан астам гандбол және теннис кортын жасап, тағы екі мыңын жаңартты. NYA жастарды түрлі шеберлік білімдерімен де оқытты. Олар 481 000-нан астам түрлі жиһаз жасады немесе жөндеді, шамамен 1 миллион ойыншықты жөндеді, 26 000-ға жуық ойын алаңы жабдықтарын, 177 344 механикалық жабдықтарды және 853 000-нан астам бетоннан жасалған бұйымдарды – мысалы, құрылысқа қолданылатын бетон блоктарын қалпына келтірді немесе жасады. Бағдарлама 1944 жылғы Еңбек және әлеуметтік қамтамасыз ету жөніндегі федералдық заңға және 1943 жылғы екінші толықтыру заңына сәйкес 1944 жылғы 1 қаңтарда ресми түрде аяқталды. Бағдарламаның нәтижелері зор болды; оның мектептен тыс жұмыс бағдарламасында 2 677 000 жас жігіт және қыз, ал студенттік жұмыс бағдарламасында 2 134 000 адам жұмыс істеді.

Жетістіктер мен мұра

Жалпы алғанда, NYA 4,5 миллионнан астам американдық жасқа жұмыс табуға, кәсіби білім алуға және жақсы білім алуға көмектесті. Көбірек маңыздысы, ол елге қауіп төндіретін экономикалық қиындықтарды жеңуге қажетті мүмкіндіктерді осы "қиын жағдайға түскен ұрпаққа" ұсынды. NYA-ның бастамалары арқылы жастар жеңіске жетіп, қоғамға үлес қосу, жеке өсу және Америкадағы прогресті ынталандыру арқылы өздерінің қадір-қасиетін сақтады, бұл елдің ішкі дағдарыс кезеңінен шығуына маңызды болды. NYA білікті жұмыс күшін арттыруға, жұмыс іздеушілер мен жұмыс берушілердің арасындағы үйлесімсіздікті азайтуға және Американың өндіріс, даму және экономикалық серпіліс қабілетін жақсартуға оң әсер етті. Экономикалық қиындықтар, жұмыссыздық және білім деңгейінің төмендеуінен қауіптенген кезде, белсенділер осындай бағдарламаны қайта жандандыруды талап етті.

Негізгі дереккөздер

Дэниел, Уолтер Г. және Кэрролл Л. Миллер. "Ұлттық жастар басқармасы бағдарламасына афроамерикалықтардың қатысуы." Негро білім беру журналы (1938): 357–365 онлайн. Федералды қауіпсіздік агенттігі. Ұлттық жастар басқармасының қорытынды есебі, 1936–1943 қаржы жылдары (1944) онлайн. Ұлттық жастар басқармасы. Ұлттық жастар басқармасының 1935 жылғы 26 маусымнан 1938 жылғы 30 маусымға дейінгі есебі (1938) бастапқы дереккөз; онлайн.