Иан Макдональд: Карибтік ақын және әдебиет қайраткерінің өмірбаяны
Ian McDonald (Guyanese writer)
Иан Макдональд – Кариб ақыны, жазушы, "Карибтік әдебиетінің классигі" атанған "Humming Bird Tree" романының авторы. Өмірі мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иан Макдональд (18 сәуір 1933 жылы туған) – Кариб теңізінде туған ақын және жазушы. Ол өзін "тек қана түбі бойынша антигуандық, туған жері бойынша тринидадтық, қабылдау бойынша гайяналдық және көзқарасы бойынша Батыс Үндістандық" деп сипаттайды. Оның әкесінің тарапынан түбі антигуандық және киттиандық, ал анасының тарапынан – тринидадтық. Оның жалғыз романы "Құбыршық ағашы" 1969 жылы жарық көрді және Кариб әдебиетінің классикасы саналады.
Ian McDonald (born 18 April 1933) is a Caribbean born poet and writer who describes himself as "Antiguan by ancestry, Trinidadian by birth, Guyanese by adoption, and West Indian by conviction." His ancestry on his father's side is Antiguan and Kittitian, and Trinidadian on his mother’s side. His only novel, The Humming Bird Tree, first published in 1969, is considered a classic of Caribbean literature.
Алғашқы жылдар және білім
Иан Макдональд 1933 жылғы 18 сәуірде Тринидадтың Сент-Огастин қаласында дүниеге келді. Оның анасы Тельма Макдональд (қызметтік аты Сехелт) және оның ата-анасы осы қалада туған, ал әкесі Джон Арчи Макдональд (Сент-Китсте туған, ата-анасы Антигуада туған) Гордон Грант Лимитед компаниясының ауыл шаруашылығы жөніндегі директоры болған. Оның інісі – Корольдік әуе күштерінің авиация маршалы сэр Артур Макдональд. Оның төрт қарындасы бар: Хизер Мюррей, Джиллиан Хауи, Робин Макдональд және Моника Пуркис, сондай-ақ бір інісі – Арчи Макдональд. Ол Порт-оф-Испаниядағы Корольдік колледжде (1942–1951) орта білім алды, онда жоғары мектеп аттестатын тапсырғанда тарих және ағылшын тілінен үздік нәтижелер көрсетті. Ол 1951–1955 жылдары Кембридж университетінің Клэр колледжінде оқыды, онда тарих мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды, ал кейін магистратураны бітірді. Ол Кембридж университетінің Батыс Үндістан қоғамының президенті болып сайланды.
Ian McDonald was born on 18 April 1933, in St Augustine, Trinidad, where his mother, Thelma McDonald (née Seheult), and her parents were born and where his father, John Archie McDonald (who was born in St. Kitts and whose parents were born in Antigua), was Agricultural Director of Gordon Grant Limited. His uncle was Air Marshall Sir Arthur McDonald of Royal Air Force. He has four sisters – Heather Murray, Gillian Howie, Robin McDonald and Monica Purkis – and one brother, Archie McDonald. He received his secondary education at Queen's Royal College (1942–51) in Port of Spain, where he obtained distinctions in History and English in the Higher School Certificate. He attended Clare College, Cambridge University (1951–55), where he obtained a BA Honours Degree in History and later received his MA. He was elected President of the Cambridge University West Indian Society.
Қант өнеркәсібі
1955 жылы ол Букер тобымен сол кездегі Британ Гвианасына барып, алдымен Букерс BG тобы комитетінің хатшысы, содан кейін Букерс қант шаруашылығының хатшысы болып жұмыс істеді, осылайша ол әкімшілік директоры лауазымына дейін көтерілді. 1976 жылы Букерс ұлттықтанғанда, ол 1976 жылдан 1999 жылы зейнетке шыққанға дейін Гвиана қант корпорациясында маркетинг және әкімшілік директоры қызметін атқарды. Ол Гвиана мен КАРИКОМ-ды қант өнеркәсібіне қатысты халықаралық конференциялар мен форумдарда көптеген рет өкілдік етті. Аймақтық деңгейде ол 1990 жылдан бастап Кариб теңізінің қант ассоциациясының маркетинг төрағасы, ал 1999 жылдан бастап 2007 жылы зейнетке шыққанға дейін бас директоры болып жұмыс істеді.
In 1955 he went to the then British Guiana with the Booker Group, working first as secretary of the Bookers BG Group Committee, then secretary of Bookers Sugar Estates, where he rose to be Administrative Director. When Bookers was nationalised in 1976 he remained with the Guyana Sugar Corporation where he held the post of Director of Marketing and Administration from 1976 until retirement in 1999. He represented Guyana and CARICOM on innumerable occasions at international conferences and forums on the sugar industry. At the regional level he was involved with the Sugar Association of the Caribbean as Chairman of Marketing from 1990, then CEO from 1999 until retiring in 2007.
Kyk-Over-Al (Алматылық)
1984 жылы ол Гайананың ұлы әдебиетшісі А.Ж. Сеймурдың 70 жылдығына арналған "AJS at 70" кітабын шығарды. Сондай-ақ 1984 жылы ол 1954 және 1961 жылдар аралығында Гайанада тұңғыш рет жарық көрген "Kyk Over Al" әдеби журналын қайта жаңғыртуға зор үлес қосты және 1989 жылы Сеймур қайтыс болғанға дейін А.Ж. Сеймурмен бірлесіп редакторлық қызмет атқарды. Содан кейін Макдональд Ванда Радзикпен бірге журналды редакциялауды жалғастырды. 1990 жылдың маусым айында Макдональд пен Джон Уикхам бірлесіп редакциялаған "Kyk Over Al" және "BIM" журналдарының бірлескен саны жарық көрді. "Кариб жазушысы" журналында Седрик Линдо осы бірлескен нөмірге шолу жазып: "Бұл бірлескен нөмірдегі ең қызықты нәрсе – Иан Макдональдтың «Редактордың үстелінен» көптеген және өте қызықты материалдар ұсыну қабілеті болса керек. Сеймур одан жақсы мұрагер қалдырғаны анық" деді. "Kyk Over Al" журналының 50 жылдық мерекелік саны, № 46/47, 1995 жылдың желтоқсан айында жарияланды. 1997 жылғы Гайананың Ұлттық құрмет тізімінде "Kyk Over Al" әдебиетке қосқан еңбегі үшін топтық қызмет медалімен марапатталды.
In 1984, he edited the book AJS at 70 in honour of Guyana’s great man of letters A. J. Seymour’s 70th birthday. Also in 1984, he was instrumental in reviving the literary magazine Kyk Over Al, which had first been published in Guyana between 1954 and 1961, and was joint editor, with A. J. Seymour, until Seymour's death in 1989, after which McDonald continued to edit the magazine with Vanda Radzik. In June 1990, a joint issue of Kyk Over Al and BIM was published, co edited by McDonald with John Wickham; reviewing it in The Caribbean Writer, Cedric Lindo said: "Perhaps most striking about this joint issue is the ability of Ian McDonald to provide so much material, and very interesting material at that, in 'Across the Editor's Desk.' Seymour has clearly left a good heir in him." The 50th Anniversary issue to Kyk over Al, No. 46/47, was published in December 1995. In the Guyana 1997 National Honours List Kyk Over Al received the Group Medal of Service for its outstanding contribution to literature.
Өнер ұйымдары
1987 жылы Гайана әдебиет сыйлығының бірінші басқару комитетінің мүшесі болды. 1991 жылы Commonwealth Writers' Prize төрешілер алқасының Канада және Кариб айманы бойынша төрағасы қызметін атқарды. 1980 жылы құрылғаннан бері Гайана театр компаниясының директоры болып жұмыс істеді, ол 1980–2001 жылдар аралығында 100-ге жуық пьеса, мюзикл қойылымдарын шығарды және Гайананың көптеген көрнекті театр өнерпаздарының мансабын дамытуға көмектесті. Гайана театр гильдиясының қамқорлар кеңесінің мүшесі. Гайанадағы Кастеллани үйі ұлттық өнер жинағының басқару комитетінің мүшесі. 1990–1995 жылдары кітаптарды кеңінен таратуға және шағын баспалар құруға қолдау көрсеткен Гайана кітап қорының мүшесі болды. Сондай-ақ, ол Ұлттық архивтердің кеңесші комитетінің құрамында болды. 2006 жылдан бері Саба Кариб аймағының үздік жетістіктері үшін Гайана ұлттық іріктеу комитетінің мүшесі.
He was a member of the first Management Committee of the Guyana Prize for Literature in 1987. He was the Regional Chairman (Canada and Caribbean) on the panel of judges for the 1991 Commonwealth Writers' Prize. From its inception in 1980 he has been a Director of the Theatre Company of Guyana, which during the period 1980–2001 produced nearly 100 plays, musicals and revenues and promoted the careers of many of Guyana’s leading theatrical talents. He is a member of the Board of Trustees of the Theatre Guild of Guyana. He is a member of the Management Committee of the Castellani House National Art Collection in Guyana. Between 1990 and 1995 he was a member of the Guyana Book Foundation, which encourages the wide distribution of books and the establishment of small publishers. He was also a member of the National Archives Advisory Committee. He is a member of the Guyana National Nominating Committee for the Sabga Caribbean Awards for Excellence, from 2006.
Ақпарат құралдары
Ол газеттерде үкімет, ағымдағы оқиғалар, Үшінші әлем елдерінің мәселелері, білім, әдебиет және спорт тақырыбындағы мақалаларын тұрақты түрде жариялайды. 1986 жылы Гайанада жарияланымды бастағаннан бері ол "Stabroek News" газетінде "Иан сенбі күні" деген апталық бағананың авторы болып келеді. Оның мақалалары Барбадостың "The Nation", Ямайканың "The Gleaner" және Тринидад пен Тобаго басылымдарында да жарық көреді. Сондай-ақ ол Антигуадағы "Outlet" журналына материалдарымен үлес қосты. Ол осы екі GBC телесериясы үшін радиода 400-ден астам "Көзқарас" және "Спорттық көзқарас" бағдарламасына қатысты. Оның әсіресе крикет туралы жазған мақалалары аймақ бойынша кеңінен танылды. 2009 жылдың қаңтар айында ол "Stabroek News" газетін шығаратын "Guyana Publications Inc." компаниясының төрағасы болып тағайындалды.
He is a regular contributor of articles on government, current affairs, problems of the Third World, education, literature, and sport in the newspapers. He has written a weekly column, "Ian on Sunday", for the Stabroek News since the newspaper started publication in Guyana in 1986. His columns also appear in The Nation in Barbados, The Gleaner in Jamaica and the Trinidad and Tobago Review. He also contributed to Outlet in Antigua. He contributed more than 400 Viewpoints and Sports Views on the radio to these two GBC series. His writings on cricket in particular have gained widespread regional notice. In January 2009, he was appointed Chairman of Guyana Publications Inc., publishers of Stabroek News.
Лекциялар
2005 жылы ол Лондон Метрополитен университетінде Франк Уоррелл лекция сериясында «Крикет: Батыс Үндістан жанындағы құштарлық» атты алғашқы лекциясын оқыды. 2009 жылы Барбадосте өткен Франк Коллимор әдеби сыйлығының салтанатында «Мен сені жүрегімде құшақтаймын» деген тақырыпта сөз сөйледі. 2014 жылдың қараша айында оның әдеби мұрағаттары Вест-Индия университетінің (UWI) Сент-Огастин қаласындағы Альма-Жордан кітапханасына тапсырылды.
In 2005 he gave the inaugural lecture entitled "Cricket: a Hunger in the West Indian soul" at the London Metropolitan University in the Frank Worrell lecture series. He gave the address at the Frank Collymore Literary Awards ceremony in Barbados in 2009, entitled "I Shake Hands With You in My Heart". In November 2014, his literary archives were donated to the Alma Jordan Library at the University of the West Indies (UWI), St Augustine.