Кіріспе
Ағылшын жазушысы (1956–2019)
испан саясаткері
Андреа Леви (7 наурыз 1956 – 14 ақпан 2019) – ағылшын жазушысы, ең белгілі романдары «Шағын арал» (2004) және «Ұзақ ән» (2010). Ол Лондонда ямайкалық ата-аналардан дүниеге келген. Оның туындылары британдық ямайкалықтарға қатысты мәселелерді және олардың нәсілдік, мәдени және ұлттық идентитіктерін қалай анықтауын зерттейді.
Ерте өмір
Леви негізінен афро-жамайкалық тегінен шыққан. Оның әкесінің әжесі еврей, ал анасының әжесі шотландтық болған. Әкесі 1948 жылы Ұлыбританияға келді. Леви Солтүстік Лондонның Арчвей қаласында дүниеге келді, ол отбасының төртінші және ең кіші баласы еді. Ол Highbury Hill грамматикалық мектебінде оқыды (осыған ұқсас мойындау 1995 жылы Марша Хантқа Сага сыйлығын беруге мүмкіндік берді, содан кейін Леви төреші болады). Леви 30 жасқа келгенде, әкесі қайтыс болғаннан кейін жазуға кірісті. Бұл жоғалтуымен күресу үшін жасалған терапиялық әрекет емес, қайдан шыққандығын түсіну қажеттілігі болды. 1989 жылы ол City Lit-те Алисон Феллдің шығармашылық жазу курсына қатысып, жеті жыл бойы оқуын жалғастырды. Леви бастапқыда өзінің туындыларын жариялауда қиындықтарға тап болды, алғашқы романы бірнеше компаниялар тарапынан қабылданбады, олар оның жазуын қалай сатуға болатынын білмеді. Оның екінші романы "Ешқашан алыс емес" (1996) ямайкалық текті екі әпке – Вивиан мен Оливтің 1970-ші жылдардағы Лондондағы Финсбери Паркте өскен өмірі туралы келеді. Левидің төртінші романы "Кіші арал" (2004) Екінші дүниежүзілік соғыстың және Виндруш ұрпағы деп аталған көші-қонның салдарына тоқталады, бұл роман сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. The Guardian журналының сыншысы Майк Филлипс оның мазмұны мен жазу стилін мақтап, оны Левидің "үлкен кітабы" деп атады. Леви 2004 жылы былай деді: "Мен "Кіші аралды" жаза бастағанда соғыс туралы жазуды жоспарламаған едім. Мен 1948 жылы ақ және қара терілі екі әйелдің Ерлс-Корттағы үйіндегі өмірінен бастағым келді, бірақ өзімнен: "Бұл адамдар кімдер және олар мұнда қалай келді?" деп сұрағанда, 1948 жылдың соғысқа тым жақын екенін, сондықтан соғыссыз түсіндіру мүмкін емес екенін түсіндім. Егер Ұлыбританиядағы барлық жазушылар соғыс жылдары туралы жазса да, айтуға тағы да оқиғалар табылар еді, бірақ біздің ешқайсымыз шын мәнінде не болғанын жақындата алмас едік. Бұл ғасырдың ортасында болған керемет жарылыс еді. Карибтік халықтың бұл оқиғадан тыс қалғанына өкінемін, сондықтан оларды қайтадан оқиғаға енгізуге тырысамын. Бірақ мен оны тек ямайкалықтардың көзқарасынан баяндамаймын. Мен қара және ақ халықтың тәжірибесінен оқиғаларды айтқым келеді. Бұл ортақ тарих". Роман кейіннен 2009 жылдың желтоқсанында BBC телеарнасында екі бөлімнен тұратын теледрама ретінде көрсетілді. Хелен Эдмундсон жазған сахналық қойылым 2019 жылы Ұлттық театрдың Оливье театрында көрсетілді және 2022 жылы қайта қойылды. Левидің бесінші және соңғы романы "Ұзақ ән" 2011 жылы Уолтер Скотт сыйлығын жеңіп алды және 2010 жылы Букер сыйлығына үміткер болды. "The Daily Telegraph" оны "сенсациялық роман" деп атады. Кейт Келлауэй "The Observer" журналында былай деп жазды: ""Ұзақ ән" тек қана еңбекпен жеңілуге болатын, қуатты және жеңіл оқылатын роман". Роман 2018 жылдың желтоқсанында BBC One телеарнасында үш бөлімнен тұратын сериал ретінде көрсетілді. Левидің "Алты әңгіме және эссе" атты кішкентай кітабы 2014 жылы жарық көрді. Ол автобиографиялық эссемен басталады және әр түрлі өмірлік тәжірибелерден алынған әңгімелерді қамтиды. Леви 2019 жылғы "Африканың жаңа қыздары" антологиясына (Маргарет Басби редакциялаған) үлес қосты, бұл Лондонның SOAS университетінде жыл сайынғы стипендияны құруға мүмкіндік берді. Бонни Грир Андреа Левиге құрмет көрсетіп былай деді: "Кез келген ұлы жазушының өзінің тарихы оның туындыларында жатыр, және сіз білуіңіз керек нәрсе осы ғана. Ол сипаттаған халық Ұлыбританияның бір бөлігі болды, қазір де солай және мәңгілікке дейін солай болады. Ал олардың ақыны Андреа Леви өлмейтін". 2019 жылы "The Bookseller" журналында хабарланғандай, Ұлыбританияда Левидің кітаптарының жалпы саны 1,23 миллион дананы құрады және 7,9 миллион фунтқа сатылды, оның бестселлері "Кіші арал" болды, ол қағаз түрінде 758,203 дана және телеарнамен байланысты 120,749 дана сатылды. Бұл "Әйелдер сыйлығының" ең көп сатылатын жеңімпазы".
Levy was born in Archway, north London, "the fourth, and baby, of the family, by a long way". She attended Highbury Hill Grammar School (A similar recognition led Marsha Hunt in 1995 to initiate the Saga Prize, for which Levy would become a judge.) Levy began writing in her mid 30s, after her father died. It was not a therapeutic attempt to deal with her loss, but rather a need to understand where she came from. In 1989, she enrolled in Alison Fell's Creative Writing class at the City Lit, continuing with the course for seven years. Levy struggled initially to get her work published, her first novel being rejected by several companies that were unsure of how to market her writing. Her second novel, Never Far from Nowhere (1996), is a coming of age story about two sisters of Jamaican parentage, Vivian and Olive, growing up in Finsbury Park, London in the 1970s. Levy's fourth novel, Small Island (2004), which looks at the immediate outcomes of World War II and migration on what became known as the Windrush generation, was a critical success. The Guardians reviewer, Mike Phillips, praised the writing and the subject matter, calling it Levy's "big book". Levy herself said in 2004: "When I started Small Island I didn't intend to write about the war. I wanted to start in 1948 with two women, one white, one black, in a house in Earls Court, but when I asked myself, 'Who are these people and how did they get here?' I realised that 1948 was so very close to the war that nothing made sense without it. If every writer in Britain were to write about the war years there would still be stories to be told, and none of us would have come close to what really happened. It was such an amazing schism in the middle of a century. And Caribbean people got left out of the telling of that story, so I am attempting to put them back into it. But I am not telling it from only a Jamaican point of view. I want to tell stories from the black and white experience. It is a shared history." The novel was subsequently made into a two part television drama of the same title that was broadcast by the BBC in December 2009. A stage adaptation written by Helen Edmundson premiered at the National Theatre's Olivier Theatre in 2019, returning in 2022. Levy's fifth and final novel, The Long Song, won the 2011 Walter Scott Prize and was shortlisted for the 2010 Man Booker Prize. The Daily Telegraph called it a "sensational novel". Kate Kellaway in The Observer commented: "The Long Song reads with the sort of ebullient effortlessness that can only be won by hard work." The novel was adapted as a three part BBC One television series that was broadcast in December 2018. Levy's short book Six Stories and an Essay was published in 2014. It begins with an autobiographical essay and includes stories that are drawn from various life experiences. Levy contributed to the 2019 anthology New Daughters of Africa (edited by Margaret Busby), which has enabled an annual scholarship at SOAS University of London. Bonnie Greer paid tribute to Andrea Levy: "For every great writer, their own story is in their work, and is all that you really need to know What she described was a people integral to what the UK is. Now and forever. And their bard, Andrea Levy, is immortal." The Bookseller noted in 2019 that, in the UK, Levy had sold "a total of 1.23 million books for £7.9m, with Small Island her bestseller, selling 758,203 copies in paperback and a further 120,749 for the TV tie in. It is the biggest selling winner of the Women's Prize to date."
"Андреа Леви: оның арал тарихы" деректі фильмі (2018)
Леви Алан Йентобтың BBC One телеарнасындағы «Imagine» өнер туралы деректік фильмдер сериясында 2018 жылдың желтоқсанында алғаш көрсетілген «Андреа Леви: Оның арал тарихы» деген фильмге арналған.
Радио профилі "Андреа Леви: Өз сөздерімен" (2020)
BBC Radio 4 бағдарламасы "Андреа Леви: Өз сөздерімен" 2020 жылғы 8 ақпанда "Архивте 4" сериясында эфирге берілді. Бұл бағдарлама 2014 жылы ауызша тарихшы Сара О'Райли Британ кітапханасының "Авторлар өмірі" жобасы үшін жасаған терең сұхбатқа негізделген. Андреа Леви осы жазбаның тек өлімінен кейін ғана жариялануын талап еткен. Сұхбатқа Андреа Левидің достары – Гари Яундж, Баронесса Лола Янг, Луиза Доути және Маргарет Басби, сондай-ақ оның күйеуі Билл Мейблин де қатысты.
Әдеби мұрағат
2020 жылдың ақпан айында Левидің әдеби мұрағаты, оның ішінде күнделіктері, зерттеу материалдары, хаттар, электрондық пошта мен аудиожазбалары Британ кітапханасының қорына қосылғаны жарияланды. 2023 жылы Британ кітапханасы Левидің компьютерінен бұрын белгісіз материалдарды тапты, соның ішінде медбике Мэри Сиколь туралы жоспарланған телесериал, «Шағын арал» романының алғашқы нұсқасы және BBC үшін Кариб теңізінің толық тарихы туралы деректік серияға жасалған жұмыстар, алайда ол жоба іске аспады.
Еске алу тақташасы
2020 жылдың 14 наурызында Хайберидегі Элдвуд көшесіндегі Твифорд үйінде, Левидің балалық шағындағы үйінің қабырғасына оның құрметіне арналған Ислингтон мұралық тақта ашылды. Салтанатқа оның күйеуі Билл Мейблин, отбасы мүшелері, Ислингтон кеңесінің өкілдері, баронша Лола Янг және басқа да достары қатысты.
Корольдік әдебиет қоғамының қалам жинағы
2020 жылдың қараша айында Леви Корольдік әдебиет қоғамының тарихи қаламдар жинағына – Джордж Элиот пен Лорд Байронның қаламдарымен бірге – қосылатын алғашқы түрлі терілі жазушы болып жарияланды.