Кіріспе

Американдық суретші (1855–1933)

Джеймс Эдвард Келли (30 шілде 1855 – 25 мамыр 1933) – американдық мүсінші және иллюстратор, американдық соғыстардағы адамдар мен оқиғаларды бейнелеуге, әсіресе Американдық Азамат соғысын суреттеуге маманданған.

Өмірбаян

Нью-Йорк қаласында дүниеге келген ол Азамат соғысы басталғанда алты жаста болды. Мүмкін, соның салдарынан ол өмір бойы Америка тарихына, әсіресе Азамат соғысына және оған қатысқан генералдарға қызығушылық танытты. Тарихты жан-жақты зерттеуі Келлиге өзінің суреттері мен мүсіндерін ерекшелендіретін нақтылық деңгейін жұмысына енгізуге мүмкіндік берді. Ол Ұлттық дизайн академиясында оқыды және Нью-Йорктегі Өнер студенттері лигасының негізін қалаушылардың бірі болды. Ол ағашқа оюшы, Harper's Monthly және басқа журналдар үшін иллюстратор болып жұмыс істеді, ал бір кезде суретші Эдвин Остин Аббимен бір студияда болды. 1882 жылы Келлиге Оскар Уайльд пен оның гастрольдік менеджері Уайльдтың Солтүстік Америкадағы лекциялық турын насихаттау үшін Уайльдтың эскизін және төменгі рельефін жасауды тапсырды. Келли, Дэниел Честер Френч және Сайрус Эдвин Даллин 1883 жылы Бостон, Массачусетс штаты үшін Пол Ревирдің атты мүсінін жасау бойынша ұлттық дизайн конкурсының финалистері болды. Даллин конкурста және тапсырыста жеңіске жетті. Келлидің алғашқы маңызды тапсырысы 1884 жылы Монмут шайқасының ескерткішіне арналды – шайқастың көріністерін бейнелейтін бес қоладан жасалған рельефтік панель. Ол сол кездегі көптеген ерлер киетін мұрт немесе сақалсыз модельдерді табуда қиындыққа тап болды, сондықтан жақын жердегі Менло Парк, Нью-Джерсидегі досын сурет салуға шақырды. Соның нәтижесінде, Моли Питчердің жараланған күйеуі ретінде 30 жастағы Томас Альва Эдисонның суреті монументте бейнеленген. Келли тарихи тақырыптардағы өте егжей-тегжейлі және нақты гравюраларымен танымал болды, олар көбінесе журналдардың тапсырысы бойынша жасалған. Ол мұқият зерттеуші болды, ол бейнелеген Азамат соғысы шайқастарында болған сарбаздармен сұхбаттасты және өз жұмыстарында нақтылықты қамтамасыз етуге ұмтылды. Өмірінің соңында ол генералдар мен Азамат соғысы сарбаздарымен жасаған сұхбаттарының кітабын жариялауды үміттенеді, бірақ қызығушылық аз болды. Ол Хелен МакКейге (1871–1929) үйленді, бірақ олардың балалары болған жоқ. Ол Нью-Йорк қаласында қайтыс болды және Сент-Реймонд зиратында белгісіз қабірге жерленді. Фрэнсис Джелдің мәлімдемесіне сәйкес, Келли 1878 жылы жас Томас Эдисонның бюстін жасады деген деректер бар. Осы гипстен немесе қоладан жасалған мүсіннің кез келген нұсқасын ғалым Аллен Кенигсберг іздеп жүр. 2013 жылы мұражайда көрсетілген жалғыз сақталған мысалы "1900" жылы жасалған деп танылды. Тарихшы Уильям Б. Стайпл Келлинің кейде қоздыратын әскери сұхбаттарын 2005 жылы "Бронзадағы генералдар" атты кітапқа өңдеді. Стайпл сондай-ақ Келлидің қабіріне ескерткіш орнату үшін қаражат жинады. 2006 жылдың 1 қазанында суретшінің бұрын белгісіз қабірінің үстіне Келлидің суреті ойылған және "Америка тарихының мүсіншісі" деген сөздер жазылған қара граниттен жасалған ескерткіш орнатылды.