Томас Джозеф Келли (1929-2002) – АҚШ аэрокосмиалық инженеры, «Ай модулінің әкесі» атанған. Apollo бағдарламасындағы еңбегі зор. Биографиясы туралы оқыңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық аэроғарыш инженері (1929–2002)
American aerospace engineer (1929–2002)
Томас Джозеф Келли (14 маусым 1929 – 23 наурыз 2002) – американдық аэроғарыш инженері. Келли негізінен «Аполлон» Ай модулі жұмысына қатысты, бұл оған НАСА-дан «Ай модулінің әкесі» деген атақ әкелді. Келли 1951 жылы Корнелл университетін бітірді, онда ол Quill and Dagger қоғамының мүшесі болды. Соңынан Келли Колумбия университетінен магистр және Бруклин политехникалық институтынан доктор ғылымын қорғады. Келли Grumman Aircraft компаниясының «Аполлон» Ай модулі жобасының инженері, инженерлік менеджері және бағдарлама менеджерінің орынбасары болды (1962–1970). Оның 2001 жылы жарық көрген «Айға қондыру аппараты: «Аполлон» Ай модулін қалай жасадық» кітабында Ай модулін жобалау, құрастыру және сынақтан өткізу процесі сипатталған. Келли 1998 жылғы «Жерден Айға» атты мини-сериалда Мэтт Крейвен рөлінде бейнеленді.
Thomas Joseph Kelly (June 14, 1929March 23, 2002) was an American aerospace engineer. Kelly primarily worked on the Apollo Lunar Module, which earned him the name of "Father of the Lunar Module" from NASA. Kelly graduated from Cornell University in 1951, where he was a member of the Quill and Dagger society. Afterwards, Kelly obtained his MS degree from Columbia University and Ph. D. from the Polytechnic Institute of Brooklyn. Kelly was the project engineer, engineering manager and deputy program manager for Grumman Aircraft's Apollo Lunar Module (1962–1970). His 2001 book Moon Lander: How We Developed the Apollo Lunar Module documents the process of designing, building and flying the Lunar Module. Kelly was portrayed by Matt Craven in the 1998 miniseries From the Earth to the Moon.
Ерте өмір және білім
Келли 1929 жылғы 14 маусымда Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданында дүниеге келді және Нью-Йорк штатының Меррик қаласында өсті. Ол Веллингтон С. Мефэм орта мектебінде оқыды. Оқу барысында Келли мейірімді мінезімен, шалқар күлкісімен, трубада ойнауымен және барлық емтиханды "үлкен бағамен" тапсыру қабілетімен есте қалды. Оның жергілікті орта таптағы көршілері балаларының үлгерімін Том Келлидің үлгерімімен салыстыратын. "Том ешқашан "4" алмайды, одан жақсы оқысын!" Өзінің зор қабілетіне қарамастан, ол ешқашан мақтандылық танытпады және солтүстік Мерриктегі, қазір Камп-авеню мектебі деп аталатын оқу орнында өте жақсы көрілетін, танымал бала болды. Ол Мефэмді үздік бітіруші ретінде аяқтады. 1946 жылы Келли Грамман стипендиясы бойынша Корнелл университетіне түсті. Оқу кезеңінде ол жазда Грамманда жұмыс істеді, нәтижесінде 1951 жылы машина жасау саласында бакалавр дәрежесін және Резервтік офицерлер корпусының комиссиясын алды. Кейін Келли Колумбия университетінде магистр дәрежесін, ал Бруклин политехникалық институтында докторлық диссертациясын қорғады.
Kelly was born on June 14, 1929, in Brooklyn, New York, and raised in Merrick, New York. He attended Wellington C. Mepham High School. While attending, Kelly was remembered by his genial nature, impish smile, playing the trumpet, and his ability to "ace" all his tests. In his local middle class neighborhood parents would compare their children's performance to how well Tom Kelly performed. "Tom would never get a C, study harder." Even with all of his brilliance, he not once showed arrogance and was still a very likeable and popular child at what is now called Camp Avenue school in North Merrick. He eventually graduated Mepham with valedictorian. In 1946, Kelly attended Cornell University under a Grumman scholarship. During this time he worked his summers at Grumman, eventually earning himself a bachelor's degree in mechanical engineering and a Reserve Officers' Training Corps commission in 1951. Kelly later earned a master's degree from Columbia University and a Ph. D. from the Polytechnic Institute of Brooklyn.
Грумман
Келли 1951-1953 жылдары Grumman компаниясында Ригел зымыран бағдарламасы бойынша қозғалтқыш инженері ретінде жұмыс істеді. Осы жоба аяқталған соң, ол F 11 Tiger бағдарламасына көшirilді, ал кейін топ жетекшісі болып тағайындалды.
Kelly started working at Grumman as a propulsion engineer working under the Rigel Missile Program from 1951 to 1953. After this project, he was moved to the F 11 Tiger program and later promoted to group leader.
Әуе күштері
1956 жылы Келли әскерге шақырылып, Огайо штатының Дейтон қаласындағы Райт-Паттерсон әуе күштері базасына жіберілді. Қызмет барысында Келли B-58 Hustler, F-105 Thunderchief және AGM-28 Hound Dog ұшақтарының жұмысын жақсарту бойынша инженер болып жұмыс істеді. Екі жыл қызметтен кейін 1958 жылы запасқа шығарылды.
In 1956, Kelly was called into active duty and was stationed at the Wright Patterson Air Force Base in Dayton, Ohio. During his duty, Kelly was a performance engineer on the B 58 Hustler, F 105 Thunderchief, and the AGM 28 Hound Dog. After two years of service, he was discharged in 1958.
Локхид
Қысқа мерзім ішінде Келли Lockheed Corporation компаниясының зымыран және ғарыш бөлімшесінде жұмыс істеді. Келли ракеталық двигательдерді әзірлеу инженерлік тобының жетекшісі болды. Ол 1959 жылға дейін осында қызмет етті.
For a short time, Kelly worked at Lockheed Corporation on their missile and space division. Kelly was the group leader of the rocket propulsion development engineering. He stayed here until 1959.
Грамманға қайта оралу
Келли 1959 жылдан 1960 жылға дейін қозғалтқыштар бөлімінде басшының көмекшісі болып Грумманға қайта оралды. Содан кейін ол «Аполлон» және Ай модулі ұсыныстарымен айналысты. Осы кезеңде Келли Ай орбитасында кездесу концепциясын әзірлеуге көмектесті. 1962 жылдың соңында Грумман NASA-дан 2 миллиард долларлық мемлекеттік келісімшарт ұтып алды. Келли Айға түсу модулінің (LEM) жобалау тобын басқаруға тағайындалды. Ол Ай модулін жобалау және құрастыру жұмысында 7000-нан астам қызметкердің жұмысын үйлестірді. Келлидің тобы екі сатылы ғарыш кемесін (көтерілу және түсу сатысы) жасау идеясын ұсынды, ол екі астронавтты Ай бетіне жеткізер еді, ал үшінші астронавт Ай орбитасында күтіп отырар еді. Келли 40 жасқа толғанда Нил Армстронг 1969 жылдың 20 шілдесінде Айға тарихи алғашқы қадамын жасады. Қону кезінде жанармай құбырында мұз пайда болып, оны бітеп тастады. Егер қозғалтқыштан шыққан жылу мұзды ерітсе, жанармай жарылуы мүмкін еді. Келли мен Грумман командасының өкілдері үшін өте жақсы болғаны, мәселе өзінен-өзі шешіліп, экипаж тынышталып, олардың жеткен жетістіктерін сезіне алды. 1998 жылғы сұхбатында Келли: «Бұл менің мансабымдағы ең үлкен жетістік болды. Енді ойлап қарасам, сол кездегідей маңызды емес, тіпті одан да маңыздырақ екенін түсінемін» деді. Дегенмен, бұл тәжірибе стресс пен ширығусыз болған жоқ, ол жоба барысында дамыған жүйкелік құрылыс түрінде көрінді. Барлығында Грумман он бес Ай модулін құрастырды, бірақ олардың тек алтауы ғана Ай бетіне қону мүмкіндігіне ие болды. Осы модульдердің әрқайсысы алдыңғысына қарағанда маңызды жаңартуларға ие болды. Ай модулі Келли мансабындағы ең маңызды жетістіктердің бірі болып табылады, өйткені ол әлі күнге дейін адамдар басқа аспан денелеріне қону үшін қолданған жалғыз ғарыш кемесі болып табылады.
Kelly was drawn back to Grumman, in which he took up the position of assistant chief in propulsion from 1959 to 1960. He was then moved to Grumman's Apollo and Lunar Module proposals. During this time Kelly helped develop the lunar orbit rendezvous concept. In late 1962, Grumman won the $2 billion government contract from NASA. Kelly was promoted to lead the design team for the Lunar Excursion Module (LEM). He was in charge of more than 7,000 employees in design and building the Lunar Module. Kelly's group came up with the idea of a two stage spacecraft (ascent & descent stage), that would take two astronauts to the Moon's surface while a third astronaut would stay in lunar orbit. Kelly had just turned 40 when Neil Armstrong took his first historic step on the Moon July 20, 1969. During the landing, ice had formed in a fuel line, clogging it. If the heat from the engine defrosted the clog, the fuel could detonate. Luckily for Kelly and the Grumman crew, the problem corrected itself and the crew was able to relax and realize what they had accomplished. In an interview in 1998 Kelly stated, "It was the greatest thing in my career. And, in hindsight, it was even more significant than we thought at the time." However, the experience was not without strain and stress, manifested in a nervous tic he developed during the project. In all, Grumman built fifteen lunar modules, but only six of them had the opportunity to land on the Moon's surface. Each one of these modules had significant upgrades compared to the last one. The Lunar Module is among the most significant accomplishments of Kelly's career, as it is still the only spacecraft that humans have used to land on another celestial body.
Зейнеткерлік
Келли 38 жыл компанияда жұмыс істегеннен кейін 1992 жылы Grumman компаниясынан зейнеткерлікке шықты. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін көп ұзамай Grumman, Northrop компаниясымен бірігіп Northrop Grumman құрды және Лонг-Айлендтегі операцияларын таратып жіберді. 2000 жылғы «Лонг-Айленд: Біздің өткеніміз» сауалнамасында Келли Лонг-Айленд тарихындағы төртінші ең сүйікті тұлға деп таңдалды. Ол Роберт Мозес, Теодор Рузвельт және Уильям Левитттің артынан келді.
Kelly retired from Grumman in 1992 after spending 38 years with the company. Soon after his retirement, Grumman merged with Northrop to form Northrop Grumman and dispersed its operations from Long Island. In the year 2000's Long Island: Our Past poll, Kelly was selected as the fourth favorite person from Long Island's history. He followed behind Robert Moses, Theodore Roosevelt and William Levitt.