Сискайл: Тарихы мен географиясы

Кіріспе

Seascale – Ирландия теңізінің жағасындағы Камбрия, Англиядағы ауыл және азаматтық приход, тарихи тұрғыдан Камберленд құрамында болған. 2001 жылы приходта 1747 адам тұрды, 2011 жылы халық саны 0,4% ғана өсті.

Тарих

Елді мекеннің атауынан оның 1000 жылдан бұрын норвегиялықтармен қоныстанғандығын білеміз. Бұл атау скандинав тіліндегі «скали» сөзінен шыққан, ол «ағаш үйшік немесе паналау орны» дегенді білдіреді. Мүмкін, бұл Ирландия мен Мэн аралына қоныс аударған көптеген норвегиялықтарға кек алуға ант берген Харольд Фэрхер заманында пайда болған. Seascale How, Skala Haugr (паналау орнының жанындағы төбе) және Whitriggs, hvitihrgger (ақ қыр) сияқты көптеген басқа норвегиялық жер аттары да бар. Норвегиялықтар ішкі аймақтарға енген сайын басқа «скалилер» аталды, сондықтан Seascale теңізге сілтеме жасау арқылы ерекшеленді. Seascale туралы ең алғашқы жазбаша мәлімет 1154–1181 жылдарға дейін сақталып қалған, ол кезде Олдуин де Сейскаль Уэтерал монастырында жасалған келісімге куә болған. Тағы бір ертерек дерек – 1200 жылғы Роджер де Бошамның Сент-Бистер монастырына берген жарғысында кездеседі. Онда ол монастырға берген жерінің батыс жағалаудағы Лесесхалис немесе Сейскалға жақын екені айтылған. Осы шамада Алан де Купланд пен Уильям де Уабиртсвейт Уолтер де Севнихуске жақын жердегі Болтон сарайындағы жерді берді, ол 500 жылдан астам уақыт бойы сол отбасының иелігінде болды. Қазіргі Hallsenna қауымы осы атаудан шыққан, ол Hall Sevenhouse, кейін Hall Senhouse деп аталды. Seascale ежелгі Госфорт приходының бір бөлігі болды, ол Госфорт, Буунвуд, Болтон Хай, Болтон Лоу және Seascale иеліктеріне бөлінді, олар бірлесіп Госфорт шіркеуіне шіркеуші сайлады. Seascale қауымы 1850 жылы Фурнесс теміржолының салынуына дейін фермалардың тізбегі ретінде жалғасты. Бұл теміржол Уайтхейвеннен Фурнесс қаласындағы Барроуға дейін созылды. Осыдан кейін шағын даму болды, бірақ 1869 жылы «онда дүкен болған жоқ» деп жазылған. Алдағы даму 1879 жылға дейін күтілді, осы кезде Фурнесс теміржолының директоры сэр Джеймс Рамсден Seascale-ді демалыс орны ретінде дамытудың амбициялық жоспарын ұсынды. Біркенхедтен келген Эдвард Кемп жобаларын жасады, оларға үлкен қонақ үй, теңіз бойындағы серуендеу жолдары мен виллалар кірді, олар жағалаудың 1,5 милі (2 км) бойына созылуы керек еді, бірақ тек бірнеше ғимарат салынды. Сол кездегі және теміржол станциясына жақын орналасқан Scawfell қонақ үйі 1997 жылы бұзылды. Қонақ үйдің Виктория дәуіріндегі жарнамасы әдемі жағажайды көптеп көрсетті және өзінің ванна машиналарымен мақтанды. Seascale сонымен қатар көлдер аймағының батыс аңғарларын аралау үшін қолайлы орталық ретінде жарнамаланды. 1881 жылы «Темір шіркеу» Әйіпті Кутбертке арналды, бірақ 1884 жылы қирады. Қайта салынғанмен, ол өсіп келе жатқан қауым үшін тым кішкентай болды, сондықтан 1890 жылы С. Фергюсонның жобасы бойынша тас шіркеу салынды. 1886 жылы жақын жерде Әйіпті Кутбертке арналған методистік шіркеу салынды. 1939 жылы Селлафилд пен Дриггте Корольдік қару-жарақ фабрикалары құрылғанға дейін, олар бірнеше шақырым қашықтықта болды, сол кезде оқ-дәрі жұмысшылары үшін тұрғын үйлер салынды. 1947 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бұрынғы Селлафилд қару-жарақ зауытында ядролық құрылыс бағдарламасы басталды және Seascale Виндскал және Кальдер Холл ядролық объектілері үшін (кейіннен Селлафилдке біріктірілген) жатақхана қауымына айналды. Нәтижесінде 1950 жылдары ол «Британның ең білімді қаласы» деп аталды.

The place name indicates that it was inhabited by Norse settlers, probably before 1000 AD. It is derived from skali, meaning in Norse a wooden hut or shelter. This could well date from the time of King Harold Fairhair, who vowed revenge on the many Norsemen who had settled in Ireland and the Isle of Man, causing them to flee across the sea to the Cumbrian coast some time after AD 885. Many other Norse place names are to be found, including Seascale How, Skala Haugr, (the hill near the shelter), and Whitriggs, hvitihrgger (the white ridge). As the Norse penetrated inland other skalar were named, so Seascale was distinguished by reference to the sea. The earliest written reference to Seascale is in the period 1154–1181, when an Aldwin de Seascale was witness to a deed made at Wetheral priory. Another early reference is in 1200 in a charter of Roger de Beauchamp to the priory of St. Bees. It states that land he gave to that monastery was near Leseschalis or Seascale, on the western coast. About this time Alan de Coupland and William de Wabyrththwaite granted land to Walter de Sewnyhous in the nearby manor of Bolton, which remained in that family's possession for over 500 years. The present community of Hallsenna is derived from this name, being called Hall Sevenhouse, and later, Hall Senhouse. Seascale was part of the ancient parish of Gosforth, which was divided into the manors of Gosforth, Boonwood, Bolton High, Bolton Low and Seascale, who jointly elected a churchwarden for Gosforth church. The community of Seascale continued as a series of farms until the coming of the Furness Railway in 1850. This ran from Whitehaven to Barrow in Furness. Some small development took place in the wake of this, but it was recorded that in 1869 "there was not a shop in the place". Further development had to wait until 1879 when Sir James Ramsden of the Furness Railway promoted an ambitious plan to develop Seascale as a holiday resort. Edward Kemp of Birkenhead produced the designs, which included a large hotel, marine walks and villas, which would have stretched along 1.5 mile (2 km) of the coastline, however only a small number of buildings were constructed. The Scawfell Hotel, dating from that time and adjacent to the railway station, was demolished in 1997. The hotel's Victorian advertising made much of the fine beach and boasted its own bathing machines. Seascale was also promoted as an ideal centre for touring the western valleys of the Lake District. In 1881 the "Iron Church" of St Cuthbert was built, but was blown down in 1884. Although rebuilt, it was too small for the growing community, and in 1890 a stone church was built to the design of C F Ferguson. In 1886 the Methodist Church, also dedicated to St. Cuthbert, was built nearby. Little further development occurred until the establishment of the Royal Ordnance Factories at Sellafield and Drigg in 1939, both just a few miles away, when accommodation was built for munitions workers. In 1947 after World War II, the huge nuclear building programme at the former Sellafield ordnance factory commenced and Seascale became a dormitory community for the resultant Windscale and Calder Hall nuclear sites (later combined as Sellafield). As a result, in the 1950s it was known as "the brainiest town in Britain".

Орналасқан жері

Ол Көлдер ауданы ұлттық паркінің сыртында орналасқан. Ірі, көп мақсатты ядролық объекті Селлафилд 3 миль (5 км) қашықтықта. Жолмен саяхаттағанда, Сейскаль Милломнан солтүстікке қарай 21,1 миль (34 км), Фурнесс қаласындағы Барроудан солтүстікке қарай 35,5 миль (57 км) және Уайтхейвеннен оңтүстікке қарай 14,7 миль (24 км) жерде жатыр. Ауыл A595 тас жолына жақын орналасқан және Кумбрия жағалау сызығындағы Seascale теміржол станциясымен қамтамасыз етілген.

Басқару

Сейскал Ұлыбританияның Копленд парламенттік сайлау округінің құрамында, ал Труди Харрисон – парламент мүшесі. Brexit-ке дейін оның тұрғындары Солтүстік-Батыс Англия Еуропалық парламенттік сайлау округімен қамтылған. Жергілікті басқару үшін ол Копленд ауданының Госфорт + Сейскал және Камбрия графтық кеңесінің Госфорт бөлігіне кіреді. Ауылдың өз жеке қауымдық кеңесі бар – Сейскал қауымдық кеңесі. Бұл сайлау округі Скафелл Пайкқа дейін созылады және 2011 жылғы халық санауы бойынша жалпы халық саны 2823 адамды құрайды.

Әдеби бірлестіктер

Белгілі викториялық автор Джордж Гиссинг өзінің «Odd Women» романының бір бөлігін Seascale және Lake District-ке негіздеді. Гиссинг алғаш рет 1868/69 жылдары жас кезінде осы жерлерге сапар шекті. Ол Seascale және Lake District-ке барлығы төрт рет қана барғанмен, бұл оған терең әсер етіп, 30 жыл бойы жазған туындыларында осы сапарлардан алған материалдарды пайдаланды.