Кіріспе

Оңтүстік Африка халықаралық регби одағы және лигасының ойыншысы

Карел Томас ван Воленховен (29 сәуір 1935 – 21 қазан 2017) – 1950-1960 жылдары ойнаған Оңтүстік Африканың регби лигасы және регби одағының ойыншысы. 1950 жылдары регби одағынан регби лигасына ауысқаннан кейін, ол ағылшын клубы «Сент-Хеленс» сапында сәтті карьера жасады. Ван Воленховен 1957 жылдан 1967-68 маусымына дейінгі он маусым бойы клубтың регби лигасының сенсациясына айналды. Осы кезеңде ол 408 ойында 392 әрекет (три) жасап, клубтық рекордты орнатты. Бұл 1958-59 маусымында соғылған 62 әрекеттен тұратын рекордты қамтиды. 2000 жылы ол Регби лигасының Даңқ залына енгізілді.

Ерте өмір

Ван Воленховен 1935 жылғы 29 сәуірде Оңтүстік Африканың Эрасты штаттық Вифлеем қаласында дүниеге келген. Ол Солтүстік Трансвал және Солтүстік Родезия құрамалары үшін регби ойнады, ал Британдық Арыстандарына қарсы өткен ойында Спрингбокс сапында хет-трик жасады. Содан кейін ол келесі жылы ұлттық командамен Австралия және Жаңа Зеландияға сапар шегіп, 1957 жылы Британияға кәсіби регби ойнауға кетті. Том ван Воленховен 1955 жылы 13 ойыншыдан тұратын командаға "сырлы операция" арқылы шақырылды, онда ағылшын клубы Сент-Хеленс, Уиганмен бәсекелесіп, оның қызметін алуға тырысты, сонымен қатар Оңтүстік Африкалық Регби Федерациясының (RFU) назарына іліккен болатын.

Ұлыбританияға көшу

Ван Воленховен Сент-Хеленс командасына қанаттар арқылы ұпай жинау қабілетін арттыру үшін келді, сол кезде команда алға қарай ойынмен танымал болған. Оның регби лигасы бойынша дебюті Ноусли Роудта Лидс клубына қарсы өтті, ал кодты алғашқы рет танысуы жағымсыз болды, өйткені ол Йоркшир командасына ойынның нәтижесін шешкен қателік жасады. Бірақ бұл көңіл көтеру ұзаққа соқпады, себебі Ван Воленховен сол матчта керемет әрекет етіп, Ноусли Роудтағы жанкүйерлерді қуантты. Орталық ойыншы Дугги Гриноллге Ван Воленховенді сақтап, қолдау көрсетуге қатаң бұйрық берілді. Гринолл өте тәжірибелі ойыншы ретінде танымал болды, сонымен қатар австралиялықтармен туындаған дауға қатысты, олар Гриноллдың қатал тәсілдері гипстен жасалған құрылғыны пайдалануымен байланысты екенін мәлімдеді. Дегенмен, Гринолл Ван Воленховен үшін жақсы серік болды, қанатқа аз тәуекелдік допты жіберіп, қажет болған жағдайда қорғанысқа көмектесті. 1957 жылы Ван Воленховен Уэйкфилд Тринити клубына қарсы өткен матчта клубтың бір ойында ең көп ұпай жинаған ойыншының рекордын қайталады – 6 ұпай. Оның алғашқы ойыны регби лигасының тарихындағы ең керемет ойындардың бірі ретінде танылды. Ван Воленховен қарсыластардың қатарын бұзып, жылдамдықпен қанат бойымен жүгіріп, соққы алаңында допты жерге қойды. Өкінішке орай, бұл жетістіктің видеожазбасы жоқ, себебі камералар ойынның осы қысқа кезеңінде жұмыс істемеді. Көптегендер Ван Воленховеннің қатысуына дейін Йоркшир командасының жеңіске жету мүмкіндігі зор болғанын айтады. Том ван Воленховен 1961 жылы 13 мамырда Уэмбли стадионында өткен 1960-1961 жылдар маусымында "Сент-Хеленс" клубының "Виган" клубынан 12:6 есебімен жеңіске жеткен матчында 94 672 көрерменнің алдында ойнады және бір ұзындықтағы ойынды ұтып алды. 1966 жылы 21 мамырда "Уэмбли" стадионында өткен 1965-1966 жылдар маусымында "Виган" клубынан 21:6 есебімен жеңіске жеткенде 98 536 көрерменнің алдында ойнады. Том ван Воленховен 1958-1959 жылдар маусымындағы Ланкашир кубогының финалында Олдхэм клубына қарсы 2:12 есебімен жеңілген "Сент-Хеленс" командасының құрамында ойнады. Том ван Воленховен 1965 жылғы 14 желтоқсанда Ноусли Роудта өткен 1965 жылғы BBC2 Floodlit Trophy финалында Каслфорд клубынан 0:4 есебімен жеңілген матхта ойнады. Жылдар өте Ван Воленховен жан-жақты спортшыға айналды, қазіргі заманғы қанат ойыншысының орындауына қажетті ойынның басқа аспектілерін жетілдірді. Бұл фактіні Ван Воленховеннің кейде орталықта және тіпті бір ойынды толық қорғауда ойнағаны растайды. Ол өзін қорғаныста мықты қанат ойыншысы ретінде көрсетті, ол қарсыластардың қанатына асығып, допты тартып алуға тырысты, сонымен қатар сырттан қарағанда күштірек болды. 1960 жылдар британдық лигадағы қанат ойыншылары үшін алтын дәуір болды, және осы буынның ең үздік қанат ойыншысы кім екені туралы пікірталас осы күнге дейін жалғасуда. Сарапшылар Ван Воленховеннің жылдамдығы мен Билли Бостонның күшін осы дәуірдегі ең үздік қанат ойыншысы ретінде таныстырды. Том ван Воленховеннің "Сент-Хеленс" клубындағы соңғы матчы 1968 жылғы сәуір айында Халл Кингстон Роверс клубына қарсы өтті, ал регби лигасы бойынша соңғы ойыны 1968 жылғы әлем чемпионатының құрамасына іріктеу матчында Халифакстағы Трум-Холл стадионында өтті. Көптеген бұрынғы ойыншылар 1950-1960 жылдары регби лигасының қатыгез және зұлым ойын болғанын айтады. Ойын Суперлига дәуіріндегідей тазаланбаған, матчтар өте қиынға соғуы мүмкін. 1960 жылдардың ортасында жарақаттар өз әсерін тигізді. Ван Воленховеннің көп ұпай жинаған ойыншы ретінде танылуына байланысты қарсыластар оның қаупін басып тастау үшін адал емес тактиканы қолданды, мысалы, 1963 жылы Ноусли Роудтағы матчта Хаддерсфилд клубының Питер Рамсдені жасаған қатыгез әрекет, салдарынан Ван Воленховен алаңда жатып, ойынды жалғастыра алмады. 1967-68 жылдар маусымында Ван Воленховен бұрынғыдай емес, бірақ ол жақсы ойыншы ретінде танылды және Ноусли Роудтағы Уиган клубына қарсы соңғы матчында үш ұпай жинады.

Өлім

Ван Воленховен 2017 жылдың 21 қазанында 82 жасында Оңтүстік Африкада, туған жерінде қайтыс болды.