Кіріспе
Африкалық америкалық азаматтық құқық тобы (1909–10); NAACP-тің алдыңғысы.
Ұлттық негр комитеті (құрылған: Нью-Йорк қаласы, 31 мамыр және 1 маусым 1909 – тоқтатылды: Нью-Йорк қаласы, 12 мамыр 1910) 1908 жылы Иллинойс штатының Спрингфилд қаласында афроамерикалық қауымға қарсы болған нәсілдік тәртіпсіздіктерге жауап ретінде құрылды. Көрнекті афроамерикалық белсенділер мен ақ нәсілді прогрессивтілер афроамерикалықтардың азаматтық құқықтарын талқылау үшін ұлттық конференция шақыруды ұсынды. Олар афроамерикалықтардың әлеуметтік, экономикалық және саяси құқықтарын қарастыру үшін жиналды. Бұл жиын Түсті адамдардың жетілуі үшін ұлттық қауымдастығының (NAACP) алғысы болды, ол 1910 жылғы мамырда өткен екінші жиналыста ресми түрде аталды.
Шығу тегі
1908 жылдың қыркүйек айының басында америкалық социалист Уильям Инглиш Уоллинг «The Race War in the North» атты мақаласын «The Independent» (Нью-Йорк) басылымында жариялады. Ол Иллинойс штатының Спрингфилд қаласындағы, марқұм президент Авраам Линкольннің туған қаласындағы қара нәсілді тұрғындарға бағытталған ауқымды ақ нәсілділердің бүліктерін сипаттады. Бүлік салдарынан 7 адам қаза тауып, 40 үй мен 24 кәсіпорын қирады, ал өз үйлерін қорғауға тырысқан афроамерикандықтарға қарсы 107 айып тағылды. Уоллинг АҚШ-тағы қара нәсілділерге көмек көрсету үшін күшті азаматтар тобының қажет екенін айтып қорытындылады. Мэри Овингтон Уоллингке осы тақырыпқа деген қызығушылығын білдіріп, Нью-Йорктегі пәтерінде әлеуметтік жұмыскер доктор Генри Московицпен кездесті. Үшеуі 1909 жылдың 12 ақпанында Нью-Йоркте Авраам Линкольннің туған күнінің 100 жылдығына орай африкалық американдықтардың азаматтық және саяси құқықтары жөніндегі ұлттық конференция ұйымдастыруды шешті. Олар прогрессивтілерге үндеу жасады, көптеген адамдар жауап берді. Олар Ұлттық негр комитетін құрды, ол 1909 жылдың 31 мамыры мен 1 маусымында Нью-Йорктегі төменгі Шығыс жағындағы Генри көшесіндегі қоныс үйде алғашқы отырысын өткізді. Комитет басшылары танымал Букер Т. Вашингтонды танымал болу үшін кездесулерге қатысуға көндіруге тырысты. Уильям Ллойд Гаррисонның немересі және негіздеушілердің бірі Освальд Г. Виллард Вашингтонның афроамерикандықтарға қатысты «нағыз әділетсіздіктерді» елемеуіне наразы болғанмен, оны шақыру ұйымның күш алуына көмектесетінін білді. Виллард Вашингтонға ұйымның W. E. B. Du Bois сияқты радикалды белсенділер мен ғалымдармен одақтаспайтынын, бірақ барлық афроамерикандықтарға пайда әкелетін «Американың қазағы» сияқты болатынын айтты. Ол бұл ұйымның «радикалды саяси қозғалыс» болатынын түсіндірді. Вашингтон Оңтүстіктегі дау-дамайларға ұшырауынан қорқып, кездесудің тонын бұзу және агитациядан аулақ болу ниетімен қатысудан бас тартты. Комитет оның қатыспауына тым алаңдамады, өйткені Виллард Вашингтонның кең таралған консерватизмін сілкіндіру үшін Du Bois сияқты адамдарды тартуға көбірек қызығушылық танытты. Кездесулер Вашингтонмен және оның жақтастарымен шиеленісті тудырды. Комитет мүшелерінің көпшілігі Вашингтонпен жағдайлары нашар болған Ниагара қозғалысының құрамында болды. Кездесулерге Вашингтонның көптеген одақтастары, мысалы Эндрю Карнеги қатыспады. Комитет көптеген дау-дамайлар тудырды, кейбіреулер оның нәсілдік қатынастарды нашарлататынынан, ал басқалары оның «саяси бағытынан» қорқынышты. Көптеген адамдар конференцияны «Вашингтонға қарсы» деп мәлімдеді. Дегенмен, ұйымдастырушылар жұмысты жалғастырды. Қара және ақ белсенділердің қатысуы «расалардың табысты ынтымақтастығының» оң көрсеткіші болды. Кездесулерде әлеуметтік және экономикалық мәселелер, дауыс беру құқығы, нәсілдер арасындағы физиологиялық айырмашылықтар, линч және білім беру сияқты тақырыптар талқыланды. 1 маусымдағы кездесу ақ мүшелер мен қара мүшелер арасындағы пікір келіспеушіліктерге әкелді, олар ақ әріптестеріне сенімсіздік білдірді. Бұл шиеленістің бір себебі - Вашингтонның қолдауын алу мәселесінің қайта көтерілуі, бұл жолы оны ақ нәсілді демеушілерге қолдау көрсету үшін басқарушы комитетке енгізу. Комитет соңында Вашингтонсыз құрылды. Сондай-ақ, Ида Б. Уэллс (кейіннен ол комитетке енгізілген болса да), олар қарапайым мүшелердің пайдасына таңдалмаған, бұл пікірталасқа әкелді. Кешкі пікірталастар кезінде ақ көшбасшылар қара мүшелерге қарапайымдықпен қарады, өйткені Овингтонның өзі мойындады: Мен кейде қара адамдардың кедей емес екенін ұмытып кетемін, олар үшін мен мейірімділікпен бірдеңе істеуім керек, содан кейін өткен кешке ұқсас жиналыс болады және мен олардың өздерінің ең күшті пікірлері бар адамдар екенін білемін. Уиллард тіпті «сынап жүрген» мүшелері аз жеке топ құруды ұсынды. Du Bois ақырында кешті құтқарып, ақтарды көндіре алды. Кейінірек ол кешті «жылы және құмар» деп сипаттады және «құмарлықпен, тіпті көз жасын төгіп жылаған әйелді» сипаттады. – Ашулы тәжірибеден туған құлшыныс. – Олар бізге тағы да сатқындық жасайды – біздің ақ достарымыз. Қосымша талқылаудан кейін комитет ақырында шешім қабылдады: Біз өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығындағы білікті емес түсті жұмысшыларды білікті жұмысшыларға айналдыру сол нәсіл мен ұлттың өмірлік маңызы бар деген кең тараған пікірмен толықтай келісеміз, бірақ біз барлық басқалар сияқты негроларға да қала, штат немесе ұлт тарапынан тегін және толық білім беруді, яғни барлығына бастауыш мектеп пен кәсіби білім беруді, ал ең дарындыларына техникалық, кәсіби және академиялық білім беруді талап етеміз. Вашингтон, түсінікті болжамды, комитеттің радикалды ұстанымына наразы болды. Бұл шешім ірі басылымдардан да қатыгез сынға ұшырады, олар «әлеуметтік революцияға» бастайтын «ақымақ негрлердің» қозғалысынан қорқыныш білдірді. 1910 жылдың мамыр айына қарай Ұлттық негр комитеті және оның екінші конференциясына қатысушылар Ұлттық афроамерикандықтарды дамыту қауымдастығын (NAACP) құрды.