Кіріспе

Кескел түрі

Hemidactylus subtriedrus, сонымен қатар Джердонның гекосы немесе Мадрас дақты гекосы деп белгілі, Үндістан мен Шри-Ланкада таралған геколардың бір түрі.

Сипаттама

Басы ірі, жұмыртқа тәрізді; мұрыны көз бен құлақ аралығындағы қашықтықтан ұзын, диаметрі орбитаның 1/4 бөлігі; маңдай ойыс; құлақ тесігі үлкен, сопақша, көлбеу, көз диаметрінің жартысына жуық. Денесі мен мүшелері орташа. Саусақтары бос, орташа деңгейде кеңейген, ішкі жағы жақсы жетілген; саусақ астындағы қабыршақтар сәл қисық, ішкі саусақтардың астында 6 немесе 7, ортаңғы саусақтардың астында 8-10. Мұрыны дөңес түйіршіктермен жабылған, кейде кілденіп тұрады; басының артқы бөлігінде ұсақ түйіршіктер дөңгелек түйіндермен араласқан; ростральді субквадрокуляр, ені тереңдігінен екі есе артық емес, жоғары жағында орталық тілік бар; мұрын тесігі ростраль, бірінші ерін қабығы және үш немесе төрт мұрын сүйегі арасында ашылған; жоғарғы ерінде 8-10, төменгі ерінде 7 немесе 8 қабық бар; иек қабығы үлкен, үшбұрышты немесе бесбұрышты, жақын орналасқан қабықтардан кем дегенде екі есе ұзын; төрт жамбас қалқаны, олардың арасындағы жұп ең ірісі және иек астында орналасқан. Денесінің үстіңгі жағы ұсақ, тегіс түйіршікті қабықтармен және 16-20 бойлық, біркелкі емес қатарларға орналасқан ірі үшбұрышты түйіндермен жабылған; бұл түйіндердің мөлшері үлгілерге қарай өзгереді, бірақ ең ірісі көз диаметрінің екі бестен аспайды. Құрсақ қабықтары үлкен, тегіс, дөңгелек, бір-біріне жапсысқан. Аналь алдындағы тесіктер қатары бар, ортасы үзіліспен; әр жағында 6-8 тесік. Құйрығы дөңгелек, сәл басылған, үшкірленеді, үстіңгі жағында тегіс, кішкентай, бір-біріне жапсысқан қабықтармен және үлкен, тік, кілденіп тұратын түйіндердің сақиналарымен жабылған, астыңғы жағында көлденең кеңейген пластиналардың орталық қатары бар. Жоғарғы жағы ашық қызғылт қоңыр, көбінесе терең қоңыр сақиналармен шектелген, таза ақ түйіндермен белгіленген көлденең қара жолақтары бар; жас жануарлардың денесінде бас пен артқы аяқтары арасында төрт қара жолақ болады, қара қоңыр түсті жолақтар өте анық; басының қабырғасында ақ жиекті, қара қоңыр жолақ көзден өтеді; астыңғы жағы ақ. Мұрынынан құйрық ұшына дейінгі қашықтық 3,7 дюйм; құйрығы 3,8 дюйм.

Таксономия

1853 жылы Джердон оны Андхра-Прадеш штатының Неллор қаласынан алынған үлгілер негізінде жеке түр ретінде сипаттады. Кейінгі авторлардың көпшілігі бұл түрдің жарамдылығына күмән келтіріп, оны Hemidactylus triedrus түрiнiң ықтимал немесе анық синонимі деп санады. H. subtriedrus пен H. triedrus түрлерінің диагностикалық белгілері мен географиялық ареалына қатысты белгісіздіктер екі түрдің де мұқият таксономиялық қайта қаралуын қажет етеді.

Тарату

Үндістан, Орталық және Оңтүстік Үндістан. Шри-Ланка. Түрінің анықталған жері: Үндістан, Неллор ауданы.