Кіріспе

Пакистандық мемлекеттік қызметкер Мирза Музаффар Ахмад (28 ақпан 1913 – 23 шілде 2002), көбінесе MM Ахмад деп танылады, Дүниежүзілік банктың бұрынғы атқарушы директоры және вице-президенті болды. MM Ахмад сондай-ақ Пакистанның мемлекеттік қызметкері және Ахмадия мұсылман қауымының мүшесі еді.

Білім және ерте өмір

Алдымен Лахордағы Үкіметтік колледжде, содан кейін Ұлыбританиядағы Лондон университеті мен Оксфорд университетінде білім алған. 1939 жылы Үндістан мемлекеттік қызметіне (ICS) қабылданды. 1947 жылғы бөліністен кейін Пакистанның азаматтық қызметіне (CSP) қосылды, бұл Пакистан мемлекеттік қызметіндегі жарқын және еңбекті мансабының бастауы болды. Мырза Мұзаффар Ахмад Ахмадия қауымының мүшесі еді.

Дүниежүзілік банк пен ХВҚ-дағы халықаралық мансап

М.М. Ахмад бұрынғы атқарушы директор және Әлемдік банк вице-президенті ретінде танымал. М.М. Ахмадқа діни ынтамен жасалған пышақ шабуылдан кейін бірнеше ай өткен соң, ол Пәкістаннан Вашингтонға кетті. Пәкістан мемлекеттік қызметінен зейнетке шыққаннан кейін ол Әлемдік банкте бастапқыда Пәкістан және Таяу Шығыс атынан атқарушы директор болып жұмыс істеді, содан кейін Әлемдік банк пен Халықаралық валюта қорының бірлескен министрлік комитетінің орынбасар хатшысы болып сайланды, бұл комитет Даму комитеті деп белгілі. 1984 жылы ол осы лауазымнан зейнетке шықты.

Елеулі жетістіктер

М.М. Ахмедтің ең маңызды еңбегі – Инд өзендері бассейні туралы келісімге қол қою және Мангла мен Тарбела су тоғандарын салу, сондай-ақ кең ауқымды суару желісін құру үшін екіжақты және көпжақты донорлардан дамуға жәрдем алу болды. Ол сол кезде Федералды қаржы хатшысы қызметін атқарды. Кейіннен, Әлемдік банктың атқарушы директоры болып жұмыс істегенде, 1971 жылы Пәкістанның бөлінуінен кейін осы қарыздарды өтеу және қайта кестелеуге көмектесті. М.М. Ахмед Қытай мен АҚШ арасында делдалдық рөл атқарып, сол кездегі АҚШ Мемлекеттік хатшысы Генри Киссинджер мен Қытай жетекшілерінің кездесуін ұйымдастыруға ықпал етті.

Пакистандық мансап

Бұл контингенттің көпшілігі жоғары білікті және тәжірибелі мемлекеттік қызметшілердің Пакистанда қызмет етуді таңдағандары Пакистан мемлекетін құруда маңызды рөл атқарды. Олардың көпшілігі елдің алғашқы астанасы болған Карачиге кетті. М.М. Ахмад алғаш рет Пунджабтың Пакистанға қосылған бөлігінің астанасы Лахорда орналасты. М.М. Ахмад Лахорда қаржы хатшысы қызметін атқарды. Кейін ол Пакистанның астанасы Исламабадқа барып, сауда министрі, қаржы министрі және жоспарлау комиссиясы төрағасының орынбасары сияқты бірқатар жоғары лауазымдарда қызмет етті. Мансабының осы кезеңінде М.М. Пакистанның ең ықпалды мемлекеттік қызметшісі болды, ол үш министрліктің де бақылауын жүзеге асырды. М.М. Ахмадтың экономикалық даму процесіне қосқан үлесін президент Әйүп Хан 1967 жылы тәуелсіз Пакистанның 20 жылдығын тойлауға арналған президенттік үндеуінде мойындады. Генерал Яхья Хан президент Әйүп Ханды биліктен алып тастап, Пакистанға әскери үкімшілік орнату кезінде М.М. Ахмад жаңа президенттің кеңесшісі болып тағайындалды және оған федералды министр мәртебесі берілді. М.М. Ахмадтың қызмет кезеңінде Пакистан қарқынды индустриализация мен өсімді бастан өткерді. Бұл жетістік Пакистан ішінде де, халықаралық даму қауымдастығында да мойындалды. М.М.-ның табысы оның жоғары білікті экономистер, жоспарлаушылар мен инженерлерден – марқұм Махбуб ул Хақ, Сартәж Азиз және тағы басқалар сияқты команда құра алу қабілетіне байланысты болды. "Бірлік" бөлімін таратудың қиын міндеті М.М. Ахмад басқаратын лауазымды адамдардан құралған комиссияға жүктелді. М.М. Пәнджабты, ал Ғұлам Ишақ Хан Шекаралық провинцияны, А.Г.Н. Кази Синдты, ал Юсуф Ахкзай Белуджистанды өкілдік етті. М.М. "Бірлік тарату комитетін" Яхья үкіметі белгілеген мерзімде барлық даулы мәселелерді шешуге бағыттады. Комиссияның жоспары 1970 жылдың 1 шілдесінде күшіне енді, сол күні Батыс Пакистанның "Бірлік" бөлігі таратылды және барлық билік Белуджистан, Солтүстік-Батыс Шекаралық провинция, Пәнджаб және Синд провинцияларына берілді. М.М.-ға сонымен қатар Шығыс және Батыс Пакистан үкіметтерін Төртінші бесжылдық жоспар үшін Жоспарлау комиссиясы әзірлеген макроэкономикалық аясты қабылдауға көндірудің күрделі міндеті тапсырылды. Бұл жоспар 1970-1975 жылдар аралығында іске асырылуы тиіс еді. Екі экономисттер тобы құрылды, біреуі Батыс Пакистанның бас экономисі Первез Хасан төрағалығымен, екіншісі бенгал экономисі профессор Нурул Ислам төрағалығымен екі провинция арасындағы келіспеушіліктерді шешу үшін құрылды. Екі топ әртүрлі қорытындыларға келді. М.М. Ахмад екі сарапшылар тобы мен олар өкілдік еткен екі провинция арасындағы дауды шешу үшін араға түсті.

Жек көтеру науқаны және адам өлтіруге әрекеттену

Ахмадия мұсылман қауымының мүшесі болған М.М. Ахмад өзінің діні үшін жеккөрушілік науқанына және пышақпен шабуылға ұшырады. 1971 жылдың 15 қыркүйегінде Аслам Құреши есімді CDA қызметкері және лифт операторы М.М. Ахмадиді Қаржы министрлігі ішінде өлтіруге тырысты, ол "Шаттан" сияқты басылымдарда таралған қастандық теорияларының ықпалымен жасады. М.М. Ахмад өзінің діні мен жоғары лауазымының арқасында оңшыл урду баспасөзінде бірнеше шабуылға ұшырады. Әйүп хан кезінде басылған діншіл күштер, Яхья хан үкіметі кезінде оларға қолдау көрсетілгендіктен, батыл болып, солшыл және этникалық партияларға қарсы күш алды. 1970 жылғы желтоқсанда Пакистанның алғашқы жалпы сайлауы қарсаңында көптеген радикалды идеялар таралды, ал одан кейінгі дағдарыс атмосферасында діни партиялар нашар көрсеткендеріне ренжіді және сәтті PPP-ді қолдаған Ахмадия қауымына шабуылдарды күшейтті. Аслам Құреши әскери сотта адам өлтіруге талпыну қылмысы үшін сотталды, бірақ 1973-74 жылдары Зұлфиқар Әли Бхутто ислами партиялармен келісімге келгендіктен оны мерзімінен бұрын босатты. Құрешидің заңдық қорғауын ПМЛ мүшесі Раджа Зафар уль Хақ ақысыз жүзеге асырды және Равалпинди адвокаттар қауымдастығының басқа да мүшелерімен бірге қолдау ұйымдастырды. 1983 жылғы ақпанда Аслам Құрешидің уақытша жоғалуын оның "Хатм-э Набуват" қозғалысы генерал Зия үкіметін ХХ жарлықты қабылдауға мәжбүрлеу үшін пайдаланды, бұл мәселеде Раджа Зафар әл-Хақ қолдау көрсетті, ол сол кезде дін істері министрі болып қызмет етіп жатқан еді.