Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Раттан – АҚШ, Оклахома штатының Пушматаха округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 276 адамды құрайды.
Rattan is a town in Pushmataha County, Oklahoma, United States. The population was 276 at the 2020 census.
География
Раттан Пушматаха округінің оңтүстігінде, Оклахома 3 және 93 тас жолдарының қиылысында орналасқан. Rock Creek өзені қауымдық орталықтың батысынан өтеді, ал Хьюго көлі оңтүстікке қарай, іргелес Чоктау округінде жатыр. Оуачита тауларының оңтүстік-батыс бөлігі солтүстікке қарай созылып жатыр. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 10 шаршы километрді құрайды, бұл жердің барлығы құрлық.
Rattan is located in southern Pushmataha County at the intersection of Oklahoma routes 3 and 93. Rock Creek flows past just west of the community center and Hugo Lake lies to the south in adjacent Choctaw County. The southwest end of the Ouachita Mountains lies to the north. According to the United States Census Bureau, the town has a total area of 4.0 square miles (10 km2), all land.
Тарих
1910 жылы құрылған Раттан қаласы Техас штатының Раттан қаласының құрметіне аталған, оның алғашқы ақ тұрғындарының көпшілігі осы қаладан келген. Раттан, Техас – Дельта округінде орналасқан, Паристен оңтүстік-батысқа қарай жиырма бір шақырым қашықтықта. 1893 жылы бұл қала жергілікті пошта қызметкері Кларенс В. Раттанның есімімен аталып, ол бұл аймақтың дамуына үлкен үлес қосты. Оклахома штаты 1907 жылы құрылғаннан кейін, Дельта округінің көптеген отбасылары жаңа Пушматаха округіне көшіп келді, соның ішінде Акинс, Акард және Хелмс отбасылары бар еді. Дельта округінен Раттанға қоныс аударған отбасылардың кімдер екені әлі анықталған жоқ. Бастапқыда, жақын орналасқан Белзони қаласының (Оклахома штаты) дамуы Раттанның өсуіне кедерілді. Раттан 1910 жылдың 12 желтоқсанында, Мұса А. Флеминг басқарған өз пошта бөлімін ашқанға дейін экономикалық жағынан жетілуге жетпеді. Белзони шаруашылық орталығы ретінде дамығаннан кейін, Раттанның дамуы баяулады, және тек Белзонидің құлдырауынан кейін ғана Раттан округтың оңтүстік-шығыс аймағының ірі елді мекеніне айналды. Раттан пошта бөлімі ашылғанға дейін бұл аймақ Күкірт бұлақтары (Sulphur Springs), Үндістан аумағы деп аталды. Күкірт бұлақтары, қазіргі Раттан қаласының маңындағы ОК 3 және ОК 93 тас жолдарының қиылысынан оңтүстік-шығысқа қарай 3/4 миль қашықтықта орналасқан, Чоктау ұлтының Седар округінің орталығы болды. 1860 жылғы Чоктаудың Доаксвилл конституциясымен құрылған Күкірт бұлақтары, көптеген Чоктау округтері сияқты, құқықтық және саяси орталық ретінде жартылай штаттық режимде жұмыс істеді. Бұл елді мекен үлкен және тұрақты болған жоқ, және онда сауда немесе бөлшек сауда дүкендері болған жоқ. Округтік сот әр айдың бірінші дүйсенбісінде жиналатын, және ол қазіргі заманғы округтік соттан гөрі, мүліктік сотқа (Probate Court) көбірек ұқсады. Сот отырыстары ұзын, тік ағаштардан салынған үлкен үйлерде өткізілді, ол бір мезгілде Үндістан методистік шіркеуі және сот үйі ретінде пайдаланылды. Седар округінің сот үйі 1907 жылы Оклахома штаты құрылғаннан кейін ақ тұрғындар тарапынан қиратылды, содан кейін ол заңдық мақсаттарда қолданылмады. Раттанның алғашқы дамуына табиғи ресурстар үлкен үлес қосты. Көшіп келгендердің көпшілігі шаруалар болды. Сонымен қатар, қаланың солтүстігіндегі Киамичи тауларынан алынған ағаш өнеркәсібі де дамуға ықпал етті. Тауларға ағаш тасымалдау үшін бірнеше трамвайлар немесе теміржол желілері салынды, ал ағаш кесушілер мен олардың отбасылары жол бойында бірнеше ай бойы тұрды. Бұл жылжымалы қауымдарда шағын мектептер, дәрігерлер кабинеттері және дүкендер болды. Олардың көптеген тұрғындары жұмыспен бірге таулардың тереңіне дейін жүретін теміржол вагондарында тұрды. Раттан Ұлы депрессия кезеңінде Works Progress Administration (WPA) салған әдемі мемлекеттік мектептің иегері болды. Жақын маңдағы егістік жерлерден әкелінген тастан салынған бұл мектеп бүгінгі күнге дейін қолданылуда. 1990 жылдары Раттан қала ретінде тіркелді және қазір негізгі қоғамдық қызметтерді ұсынады. 2000 жылы Раттан мектебінің оқушылары халықаралық деңгейде резонанс тудырған оқиғалар сериясын бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мойерс ауданында екі қатерлі әуе апаты орын алды. Техастағы Корольдік әуе күштері базасынан ұшқан британдық ұшқыштар Уайт-Рок және Биг-Маунтин тауларына құлап, төрт экипаж мүшесі қаза тапты. Екі ұшақ қирады. Үшінші ұшақ Жамбодан солтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырым жерге сәтті қонды. Бұл оқиғалар ұмытылып, Раттан мемлекеттік мектебінің тарих сабағы олар туралы ақпарат іздеуді бастағанға дейін естеліктерден мүлдем шығып кеткен еді. Олардың зерттеулері осы оқиғаларды еске алуға себеп болды. 2000 жылдың 20 ақпанында Биг-Маунтиндегі апат орнында АТ6 монументі ашылды. Салтанатты шараға 1000-нан астам адам қатысты, ал осы оқиға және Раттанның батыл жас ғалымдары туралы әңгіме Британдық радио хабар тарату корпорациясы және әлемнің көптеген газеттерінде жарияланды. Қазіргі уақытта Раттан қаласында кафе, екі-үш дүкен және бірнеше шіркеу бар. Көптеген тұрғындар Антлерс (Оклахома штаты) және Хьюго (Оклахома штаты) қалаларында, әсіресе соңғы қалада орналасқан үлкен Wal Mart дүкенінде сауда жасайды. Раттан, Күкірт бұлақтары, АТ6 монументі және Киамичи өзені аңғары туралы толық ақпаратты Пушматаха округінің тарихи қоғамынан алуға болады.
Established in approximately 1910, Rattan was named for Rattan, Texas, from which a number of its early white settlers came. Rattan, Texas—located in Delta County, twenty one miles southwest of Paris, Texas—was named for local postal officer Clarence V. Rattan in 1893. Following Oklahoma's statehood in 1907 a number of Delta County families relocated to the new Pushmataha County, among them Akins, Akards, and Helms. The Delta County family (or families) apparently establishing itself in Rattan has not been identified. Originally overshadowed by the nearby white settlement of Belzoni, Oklahoma, Rattan did not become economically successful enough to merit its own United States Post Office until December 12, 1910, with its first postmaster being Moses A. Fleming. Belzoni’s success as a farming hub sapped Rattan of much of its potential vitality, and it was not until the former's decline that Rattan emerged as the population center of southeastern area of the county. Prior to establishment of its post office with the name “Rattan”, the area was called Sulphur Springs, Indian Territory. Sulphur Springs, located 3/4 mile south southeast of the highway intersection of OK 3 and OK 93 in present day Rattan, was county seat of Cedar County, Choctaw Nation. It was established by the Choctaws’ Doaksville Constitution of 1860 and, in the manner of most Choctaw county seats, served a part time role as legal and political center. It was never a sizeable permanent settlement and boasted almost no mercantile or retail stores. County court met on the first Monday of each month and was called Probate Court, even though it was more similar to modern day county court proceedings than a modern probate court. The court met in a large log house, constructed of long, straight logs, serving as both an Indian Methodist church and court house. The Cedar County Court House was torn down by white settlers sometime after Oklahoma’s statehood in 1907, after which it ceased serving any legal use. Natural resources were key to Rattan’s early growth. Many of its settlers were farmers. Timber, logged in the Kiamichi Mountains north of the community, also fueled growth. A number of logging trams, or railroad lines, were built into the mountains and large camps of loggers and their dependents lived along the tracks for months on end. These mobile, rolling communities were sizeable enough to feature small schools, physicians offices, and general stores. Most of their residents lived in railroad cars which traveled along with the work crews as they logged deeper into the mountains. Rattan became the Great Depression era recipient of a handsome public school built by the Works Progress Administration. Constructed of native stone brought from nearby fields, it continues in use today. During the 1990s Rattan incorporated as a town, and now offers basic public services. School students from Rattan made news headlines during 2000 as they initiated a series of events with international repercussions. During World War II the Moyers area was the site of two lethal air crashes. British pilots operating from a Royal Air Force base in Texas crashed into White Rock Mountain and Big Mountain, killing four crew men. Two planes were destroyed. A third plane crash landed successfully a few miles northwest at Jumbo. These events had receded from memory and were generally forgotten until a history class in the Rattan Public School began pursuing information about them. Their research led them to commemorate the events. On February 20, 2000, the AT6 Monument was dedicated in the fliers' honor at the crash site on Big Mountain. Over 1,000 people attended the ceremony, and the story of it and Rattan's intrepid young scholars was carried by the British Broadcasting Corporation and many newspapers around the world. At this writing Rattan features a café, two or three stores, and several churches. Many residents shop in Antlers, Oklahoma and Hugo, Oklahoma—particularly in the large Wal Mart store located in the latter town. More information on Rattan, Sulphur Springs, the AT6 Monument, and the Kiamichi River valley may be found in the Pushmataha County Historical Society.
Демография
2000 жылғы санақ бойынша қалада 241 адам, 111 үй шаруашылығы және 65 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталған жоқ. 127 тұрғын үй бірлігі орташа тығыздықпен орналасқан. Қаланың нәсілдік құрамы: 81,74% ақ нәсілді, 12,86% американдық үндістер, 1,24% Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары және 4,15% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 2,49% -ы испан немесе латын американдықтары. 111 үй шаруашылығының 27,0% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 49,5% -ы бірге тұратын жұбайлар, 8,1% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 41,4% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 37,8% жеке адамдардан тұрады, ал 19,8% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,17 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,91 адамды құрайды. Қала халқының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 22,0%, 18-24 жас аралығындағылар – 3,3%, 25-44 жас аралығындағылар – 25,7%, 45-64 жас аралығындағылар – 24,5%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 24,5%. Орташа жас 45 жас. Әр 100 әйелге 82,6 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 86,1 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа табысы 20 357 доллар, ал отбасының орташа табысы 29 167 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 30 833 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 24 500 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 11 819 долларды құрайды. Отбасылардың 17,6% және халықтың 20,3% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде он сегіз жасқа дейінгілердің 25,9% және 65 жастан асқандардың 17,8% кедейлікте өмір сүреді.
As of the census of 2000, there were 241 people, 111 households, and 65 families residing in the town. The population density was There were 127 housing units at an average density of The racial makeup of the town was 81.74% White, 12.86% Native American, 1.24% Pacific Islander, and 4.15% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 2.49% of the population. There were 111 households, out of which 27.0% had children under the age of 18 living with them, 49.5% were married couples living together, 8.1% had a female householder with no husband present, and 41.4% were non families. 37.8% of all households were made up of individuals, and 19.8% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.17 and the average family size was 2.91. In the town, the population was spread out, with 22.0% under the age of 18, 3.3% from 18 to 24, 25.7% from 25 to 44, 24.5% from 45 to 64, and 24.5% who were 65 years of age or older. The median age was 45 years. For every 100 females, there were 82.6 males. For every 100 females age 18 and over, there were 86.1 males. The median income for a household in the town was $20,357, and the median income for a family was $29,167. Males had a median income of $30,833 versus $24,500 for females. The per capita income for the town was $11,819. About 17.6% of families and 20.3% of the population were below the poverty line, including 25.9% of those under the age of eighteen and 17.8% of those 65 or over.
Белгілі тұлға
Тобиас В. Фрейзер, чоктоу тайпасының кодты сөйлейтін қатысушысы.
Tobias W. Frazier, member of the Choctaw code talkers