Кіріспе

Планеталық бетке құрылыс салу – планеталық беттерде жасанды мекендер мен басқа да құрылыстарды салу. Планеталық беттегі құрылысты үш сатыға немесе кластың біріне бөлуге болады, бұл мекендеудің кезеңдік жоспарымен үйлеседі:

• I класс: Жеткізілгеннен кейін дереу пайдалануға дайын, алдын ала дайындалған берік қабықшалы модульдер.
• II класс: Жеткізілгеннен кейін бетінде құрастырылатын, алдын ала дайындалған бөлшектер жиынтығы.
• III класс: Жердегі ресурстарды пайдалану (ISRU) негізіндегі, Жер компоненттерімен біріктірілген құрылым. I класс құрылыстары Жерде дайындалып, сынақтан өткізіледі және басқа планеталардың бетіне толыққанды автономды мекендер ретінде жеткізілуі үшін жобаланады. Марсқа адамдарды жіберудің алғашқы миссиясында I класс мекені Жерден қолдау тоқтаған кезде минималды тұруға жарамды жағдайды қамтамасыз етеді. II класс құрылыстары бөлшектерден тұратын алдын ала дайындалған жиынтықты талап етеді, олар бөлшектенуге және қайта пайдалануға бейімделген. II класс құрылыстарын бастапқы I класс мекенінде құрылған нысандарды кеңейту үшін пайдалануға болады, сондай-ақ экипаж келгенге дейін немесе алдын ала дайындалған мекенге қоныстанғаннан кейін қосымша құрылыстарды құрастыруға мүмкіндік береді. III класс құрылыстарының мақсаты – үлкен халықты қамтамасыз ететін қосымша нысандарды салуға және Жерден қайта жабдықтау қажеттілігінсіз, құрылыс материалдарын және құрылымдарды жергілікті өндіруге қабілеттілікті дамыту болып табылады. Үш сатыны іске асыру үшін қажетті технологияны дамытуды жеңілдету үшін Коэн мен Кеннеди (1997) құрылыс процесіне көмектесуге немесе тапсырмаларды автономды түрде орындауға болатын, сенімді роботтық жүйелер тұжырымдамаларын зерттеу қажеттігін атап өтті. Олар, басқалармен қатар, құрылымдық компоненттерді роботтық құрастыруға бейімдеу және модульдік, құрастыру және компоненттерді қаптаудың тиісті деңгейлерін анықтау қажеттігін көрсететін жол картасын ұсынады. Сондай-ақ, жол картасында компоненттермен қатар, эксперименттік құрылыс жүйелерін дамыту маңызды кезең ретінде белгіленген.

Цитаталар

М. М. Коэн; К. Дж. Кеннеди (1997). Тұрғын орталар және беттік құрылыс технологиясы және даму жол картасы. А. Нур, Дж. Мэлоун (ред.), Құрылыс технологиясы бойынша мемлекеттік бағдарламалар (NASA CP 97 206241, 75–96 б.). Вашингтон, АҚШ: Ұлттық аэронавтика және ғарыш агенттігі. К. Дж. Кеннеди (2002). Ғарыш сәулетінің тілі (AIAA 2002-6102). 1-ші Ғарыш сәулеті симпозиумы (SAS 2002), Хьюстон, Техас, АҚШ, 2002 жылғы 10–11 қазан. Рестон, Вирджиния, АҚШ: Аэронавтика және астронавтика американдық институты. А. Смит (1993). Ай базасын жобалаудағы материалдар механикасы. Х. Бенароя (ред.) Ай базасының қолданбалы механикасы, Қолданбалы механика шолуы, 46-том, 6-сан. 268–271 бб.