Кіріспе

Вьюока – АҚШ, Оклахома штатының Семиноль округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 3 271 адамды құрайды. Семиноль округінің орталығы. 1849 жылдың қаңтарында қара семинал Джон Кохея және қара семиналдар құрған Вьюока – Оклахома Семинол ұлтының астанасы.

Тарих

Вьюока тарихы Қара Семинол Джон Атпен басталады, ол Гофер Джон деп те белгілі. 1849 жылдың көктемінде Ат және Қара Семинолдар тобы қазіргі Вьюока маңындағы елді мекенді құрды. Америка Азамат соғысы кезінде Семинол ұлты Конфедерация жағында болды, бірақ көптеген тайпа мүшелері салыстырмалы қауіпсіздікке қашып Канзасқа кетті, соғыс аяқталғанға дейін олар сол жерде қалды. 1866 жылы Конфедерация жеңілгеннен кейін, АҚШ үкіметі Семинол ұлтынан жаңа шартқа қол қоюды талап етті, ол олардың құлдарын босатуды, аумақта қалуға ниетті бостандыққа шыққандарға азаматтар ретінде толық құқықтар беруді, соның ішінде тайпада дауыс беруді талап етті. Браун босқындарды Вьюокаға алып барды, ол мұнда өзіне үй салып, сауда бекетін құрды. Вьюокаға Семинолдармен бірге бостандыққа шыққандар қоныстанды, ал Илия Браун қаладағы жалғыз заңды ақ қоныстанған адам болды. Сауда бекетін екі Семинол бауырлары Джон Фрипо Браун мен А. Дж. Браун сатып алып, 1891 жылы «Вьюока» сауда компаниясы болып құрды. Пресвитериандық миссионер Джеймс Росс Рамси 1866 жылы Рамси Миссиясын (қазіргі Семинол округінің алғашқы мектебі деп саналады) құрды. 1867 жылдың 13 мамырында пошта кеңсесі ашылды, ал бірінші пошта бастығы – Е. Дж. Браун болды. Семинол ұлты Вьюоканы өзінің астанасы етіп жариялады, ал Семинол губернаторы Джон Браун 1877 жылы Вьюокада Семинолдың астанасы ретінде ағаш үй салдырды. Олар крик және шотланд тегінен таралған көрнекті Семинолдар еді. Ұрпақтарында екі танымал Семинол басшысы – Люси Браун МакКеллоп және оның күйеуі Джон Ф. МакКеллоп болды. Үй әлі де тұр, ол XIX ғасырлық Семинол Республикасының соңғы құрылысы. Ол Семинол және крик тайпаларының шекарасында орналасқан және Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. 1923 жылдың 16 наурызында Р. Х. Смит Вьюокадан оңтүстік-шығысқа қарай екі шақырым жерде мұнай тапты, ол Үлкен Семинол мұнай кенішінің бір бөлігі болды. 1925 жылы Магнолия Мұнай компаниясының барлау жұмыстарының нәтижесінде көптеген Семинолдар зор байлыққа ие болды. 1920 және 30-жылдары Семинол мұнай кен орындары әлемдегі ең ірі мұнай өндірушілердің бірі болды. 1925 жылы Вьюока халқы 1520 адамды құрады. 1927 жылы халық саны 20000-нан асты, себебі байлық табу үшін авантюристтер мен жұмысшылар келді. Ол тез арада Оклахома штатының үшінші ірі қаласына айналды. 1927 жылдан қазіргі уақытқа дейін мұнай компаниялары барлық мүмкіндігінше мұнай өндіріп келді. Мұнайдың азаюына байланысты жұмыс орындары мен адамдар қаладан кетіп қалды. 1950 жылы Вьюока халқы 6753 адамды, ал 1960 жылы 6300 адамды құрады. Халық саны тұрақты түрде төмендеді, бірақ қала аймақтың сауда орталығы ретінде қала берді. 1980 және 1990 жылдар қала үшін қиын болды. Бизнестер қаладан кетіп, кедейлік күрт өсті. Қала басшылары Wal-Mart сияқты бәсекелестікке жол бермеу арқылы өзін қорғауға тырысты. Холденвилл мен Семинолда Wal-Mart дүкендері бар. Семинолдағы Wal-Mart супер орталық конфигурациясында азық-түлік және құрғақ тауарларды ұсынады. 1980 жылдары Вьюокадағы қылмыс деңгейі өсті; радио комментаторы Пол Харви Вьюоканы «Шикагоның кішкентай бөлігі» деп атады, өйткені ондағы жан басына шаққандағы қылмыс деңгейі Чикаго қаласынан жоғары болды. Қаладағы зорлық-зомбылық адамдарды Вьюокаға келуден аулақ қылды және қалаға әлі күнге дейін созылып келе жатқан жаман репутация берді. 1990 жылдардың ортасында жаңа басшылар қаладағы сауданы жақсарта бастады. Полиция күштерін көбейтіп, қылмыстылықты бақылауға алды. 2001 жылы қылмыстың деңгейі Оклахома штатының орташа деңгейінен төмен болды. Тарихи орталық жаңа жаяу жүргіншілер жолдарымен, көшелермен, жарықтармен және гүлдермен жаңартылды. 2004 жылы Вьюока Channel 5 телеарнасының ең үздік бес қаласының бірі болып таңдалды. Вьюока қаласы бизнесті тарту және халықты ұстау үшін жұмыс істеуді жалғастыруда. Қазіргі уақытта Вьюока халқы 3500-ден асады. Болжамдар алдағы жылдары қаланың халқы азая беретінін көрсетеді. Этникалық әртүрлілік сақталуда, 52% ақ, 22% американдық үндістер және 18% афроамерикандықтар. Үй шаруашылығының орташа табысы жылына шамамен 37000 АҚШ долларын құрайды, бұл 2002 жылмен салыстырғанда едәуір өсімді көрсетеді. Демографиялық салыстыруға сәйкес, үй шаруашылықтарының саны азайып келеді, бірақ Вьюокада тұратын адамдардың табысы артып келеді.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 4,8 шаршы миль (12,5 км²) және барлығы құрлықтан тұрады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша Вьюокада 3430 адам, 3177 үй шаруашылығы және 803 отбасы тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,56 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,23 адамды құрады. 1920 жылдары Вьюока қаласымен су қоймасы ретінде құрылған бұл көлде қазір балық аулау мен қайықпен жүзуге, автокөліктермен және қарапайым кемпингтерге, сондай-ақ жүзуге және су шаңғысына мүмкіндік бар. Спортсмендер көлі солтүстік-батыс жақта орналасқан. Көлде қайық тоқтау орындары мен пандустар, қарапайым кемпингтер мен автокөліктерге арналған тұрақтар, атпен жүруге арналған жолдар мен жабдықтар, сондай-ақ басқа да ыңғайлы жағдайлар қарастырылған.

Мұражайлар

Семиноль ұлттық мұражайы 1974 жылы Оклахомадағы Семиноль қауымының шамамен он жылдық жоспарлауынан кейін ашылды. Ол 1934 жылы Works Progress Administration (WPA) салғаннан кейін бастапқыда Wewoka қауымдық орталығы ретінде пайдаланылған жергілікті тастан салынған ғимаратта орналасқан. Бұл коммерциялық емес ұйым ретінде жұмыс істейді және келушілерден кіру ақысын алмайды. Ғимарат бастапқы көлемінен кеңейтіліп, көрме алаңдары, зерттеу кітапханасы, өнер мен қолөнер орталығы, өнер галереясы, шағын кеңсе және сыйлық дүкенін қамтиды. Мұражай оқу курстарын орталықта да, алыс жерлерде де (Оклахома штатында және АҚШ-тың басқа аймақтарында) ұсынады. Мұражай ашылғалы бері АҚШ-тың барлық штаттарынан және 100-ден астам елден жарты миллионнан астам адам келді деп есептеледі. Пулитцер сыйлығының иегері, журналист, редактор және жазушы Вэнс Тримбл Семиноль басшылары Алиса Браун Дэвис және Джон Ф. Браун туралы "Алиса және Дж.Ф.Б." атты кітабын жазу кезінде пайдаланған зерттеу материалдарының мол жинағын сыйға берді. Тримбл Оклахома университетінің Батыс тарихы қорынан осы материалдарды алу туралы өтінішті қабылдамады, себебі кітаптағы кейіпкерлер Семинол халқы мен Вьюока қаласының тарихында маңызды рөл атқарды.

Оқиғалар

Вевкада жыл сайын күзде Сорго күндері тойланады. Соргодан жасалған пата Семинол ұлты мұражайының аумағында дайындалады. Сорго қамыс шырынынан қайнатылады, ол дәстүрлі есек жеккен қамыс сығу станогында сығылады, мұндай станок қазір сирек кездеседі. Мұражай аумағында келушілерге ауыз тию үшін сорго жайма нанымен сатылады. Сорго Вевка аймағында кең таралған егіс емес; бұл мерекеге арналған шағын егістік дайындалады. Бұрынғы Сорго күні шерулерінің жетекшілерінің қатарында актер Кен Кертис болды, ол CBS телеарнасының батыс жанрындағы «Gunsmoke» сериалында Фестус Хагген рөлін сомдағанымен әйгілі.