Кіріспе

актер Юджин Рабинович (27 сәуір 1898 – 15 мамыр 1973)

Ерте өмір

Рабинович Евгений Исакович 1898 жылдың 27 сәуірінде Санкт-Петербургте дүниеге келген (ескі стиль бойынша 14 сәуір). Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Рабинович Санкт-Петербургте химияны оқыды. Бастапқыда ол Ресей революциясын қолдаған, бірақ 1918 жылдың соңында Қызыл террор басталғанда, ол отбасымен бірге Киевке, содан кейін Варшаваға қашып кетті. Америка ғылымды дамыту қауымдастығы Рабинович қатысқан симпозиумдарды демеушілік етті: 1939 жылы Колумбуста және 1941 жылы Гибсон аралында кітап бойынша зерттеулерді қолдады. Рабинович алғашқы кезеңдерде Селиг Хехттің көмегіне риза болды, ал Ханс Гафронға қолжазбаны оқығаны үшін алғыс айтты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Рабинович Иллинойс университетінде профессор ретінде ботаниканы оқытып, зерттеу жүргізді. Ол фотосинтез жұмыстарын жалғастырып, "Фотосинтез және байланысты процестер" атты үш томдық еңбегін жариялады. Бұл кітап "Фотосинтездің Киелі кітабы" деп аталады, ал Рабинович "Фотосинтездің пайғамбары" деп есептеледі. 1965 жылы ол өзінің студенті Говинджимен бірге "Scientific American" журналында фотосинтезде хлорофиллдің рөлі туралы мақала жариялады. Фотосинтездің ашылуының екі жүз жылдығына орай Рабинович осы даму сатыларының қорытындысын жасады. Маңызды қадам – Джозеф Пристлидің шам жаққаннан кейін оттегісі тартылған ыдысқа минт бұтағы арқылы оттегін қайтару жөніндегі тәжірибесі болды. Ян Ингенхус күн сәулесі мен жасыл жапырақтардың маңыздылығын, Жан Сенебиер "тұрақты ауаның" (көмірқышқыл газының) қажеттілігін, Николя Теодор де Соссур судың рөлін, ал Джулиус Роберт Майер жарықтың потенциалды химиялық энергияға айналуын атап өтті. Рабиновичтің жарияланымдарының библиографиясын Иллинойс университетінің ботаника кафедрасының профессоры Говинджи жинақтады. Рабиновичтің еңбектері Чикаго университетінің кітапханасындағы арнайы коллекцияда сақталады.

Ядролық энергия

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Рабинович Манхэттен жобасында жұмыс істеді және Чикаго университетінің металлургиялық зертханасына (немесе "Met Lab") қосылды. Джеймс Франк төрағалық еткен Саяси және әлеуметтік мәселелер жөніндегі комитеттің мүшесі ретінде Рабинович пен Лео Силард Франк есебін жазды, ол "ядролық энергияны әскери емес, азаматтық бақылауға алуды ұсынды және АҚШ-тың атом бомбасын жауынгерлік қолданудан бұрын әлемдік көшбасшыларға адам тұрмайтын шөл даласында немесе бедеу аралда көрсетуі керек екенін айтты". 1959 жылы ол Селиг Хехт 1947 жылы жазған "Атомды түсіндіру" кітабын қайта басып шығарды, сол кезде ядролық энергия жаңа ұғым болған.

Таңдалған жарияланымдар

(1945) Фотосинтез және байланысты процестер, I том. Interscience Publishers, Нью-Йорк
(1951) Фотосинтез және байланысты процестер, II том, 1-бөлім. Interscience Publishers, Нью-Йорк
(1956) Фотосинтез және байланысты процестер, II том, 2-бөлім. Interscience Publishers, Нью-Йорк