Кіріспе

Американдық әнші және актриса, Нью-Йорк апелляциялық сотының бұрынғы төрағасы Джуди Кей (11 қазан 1948 жылы туған) – американдық әнші және актриса. Ол сахналық мюзиклдерде, пьесаларда және операларда ойнаған. Кей «Операның арбауы», «Рагтайм», «Мама Миа!» және (екінші Тони сыйлығымен жеңілген рөлінде) «Егер ала білсеңіз, жақсы жұмыс» мюзиклдерінде Бродвейде ұзақ жылдар бойы ойнады.

Ерте өмір

Кей Аризона штатының Финикс қаласында Ширли Эдит (қызметтік аты Сильверман) және дәрігер Джером Джозеф Кейдің қызы ретінде дүниеге келді. Ол UCLA-да драма және дауыс өнерін оқыды. "Оның дауысы үш октаваны қамтиды. Ол меццо-сопранодан бастап, қазір E натуралына дейін ән айта алады, бірақ өзінің сопрано екенін сезінеді". Playbill.com сайтында жазғандай, ол "оңайлықпен Бродвей стиліндегі күшті әннен (belt) және көкке самғайтын сопраноға ауысады".

Мансап

Кей 1970 жылдары «Grease» мюзиклінің алғашқы құрамында Риццо рөліне орнына келген актер ретінде Бродвейде дебют жасады. Оның келесі жұмысы – 1978 жылғы «On the Twentieth Century» Бродвей мюзиклі, онда ол қызметші Агнес рөлін ғана ойнады, сонымен қатар басты актриса Мадлен Канның дублері болды. Кан шоудан ерте кеткен соң, Кей басты рөлді өзіне алды. «The New York Times» газеті: «Джуди Кей Мадлен Канның орнын басып, бірден жұлдызға айналды» деп жазды. Кей сондай-ақ мюзиклдің АҚШ бойынша гастрольдік сапарында болды. Оның келесі екі Бродвейлік жобасы сәтсіз аяқталды. 1981 жылғы «The Moony Shapiro Songbook» – Сондхаймның «Side by Side» және «Ain't Misbehavin'» сияқты авторлық әндерден жасалған ревюлердің пародиязы, он бес алдын ала көрсетілімнен және бір ресми қойылымнан кейін жабылды. Фрэнк Рич «The New York Times» шолуында: «Компанияның екі мүшесі ақ пианинода әдемі баллада орындаған, шебер музыкалық комедия актрисасы Джуди Кей болуы мүмкін екенін айтады» деп жазды. 1981 жылдың қарашасында Уильям Шекспирдің «Жаңылған қателіктер» комедиясын Таяу Шығысқа көшірген «Oh, Brother!» мюзиклі он үш алдын ала көрсетілімнен және үш ресми қойылымнан кейін жабылды. Фрэнк Ричтің «The New York Times» шолуында: «Джуди Кей әр жолы көбірек лагерь стилінде ойнаса да, күшті дауысы мен комикалық сезімі сақталды» делінген. Ол 1987 жылы сирек қойылатын «Magdalena» мюзиклінің концерттік нұсқасында өнер көрсетті. 1988 жылы Кей «The Phantom of the Opera» мюзиклінде Карлотта рөлімен Бродвейге оралды. Ол осы рөлі үшін 1988 жылғы Музыкалық фильмдегі ең үздік әйел актер номинациясы бойынша «Tony» сыйлығын жеңіп алды. Оның келесі Бродвей рөліне дейін шамамен он жыл өтті, ол 1997 жылдан 2000 жылға дейін «Ragtime» мюзиклінде Эмма Голдман рөлін ойнады. Ол шоудың барлық уақытында осы шоумен бірге болған жалғыз актер болды, ол өзінің керемет диапазонды көрсетті, Goldman альт бөлігін орындағанда ашылу прологында B5 жоғары нотасын соқты. 2000 жылы ол Лен Карионың Тодд рөліне және Дэвис Гейнстің Энтони рөліне қарсы «Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street» мюзиклінің Лондон концерттік нұсқасында ойнады. Кейін Бродвейде ол 2001–2003 жылдары «Mamma Mia!» мюзиклінде «Рози» рөлін ойнады және Музыкалық фильмдегі ең үздік әйел актер номинациясы бойынша «Tony» сыйлығына ұсынылды. Кей аймақтық театрларда да көп өнер көрсетті, «Carousel» мюзиклінде Джули Джордан мен Нетти Фаулер, «Annie Get Your Gun» мюзиклінде Энни Окли, «South Pacific» мюзиклінде Нелли Форбуш, «Brigadoon» мюзиклінде Мег, «On the Town» мюзиклінде Хилди, «Kismet» мюзиклінде Лалуме, «Kiss Me, Kate» мюзиклінде Лили Ванесси, «Can Can» мюзиклінде Писташ, «The Pajama Game» мюзиклінде Бейб Уильямс, «Candide» мюзиклінде Қарт әйел, «The Sound of Music» мюзиклінде Мария, «Gypsy» мюзиклінде Роза, «The Anastasia Game» мюзиклінде Анна, «Man of La Mancha» мюзиклінде Алдонза, «You're a Good Man, Charlie Brown» мюзиклінде Люси, «Follies» (1995, Theatre Under the Stars) мюзиклінде Салли, «Jesus Christ Superstar» мюзиклінде Мария Магдалина сияқты алуан түрлі рөлдерді ойнады. Кейдің музыкалық емес рөлдеріне «The Man Who Came to Dinner» және «You Can't Take It with You» (1996, Connecticut Repertory Theatre, Storrs) сияқты классикалық туындылар кірді. 1996 жылы ол Нью-Джерсидің Принстон қаласындағы Маккарттер театрында «The Royal Family» спектаклінде Китти Дин рөлінде ойнады. 2011 жылы ол Феникстегі Аризона театр компаниясында «Lost in Yonkers» спектаклінде Бабушка Курниц рөлінде ойнады. Кей Стивен Темперлидің «Souvenir» спектаклінде ойнап, Флоренс Фостер Дженкинс рөлін сомдаған за әсерлі, әрі күлкілі ойыны үшін мақтауға ие болды. Бұл спектакль 2004 жылдың қарашасынан 2005 жылдың қаңтарына дейін Бродвейден тыс қойылды. 2005 жылдың тамыз-қыркүйек айларында Беркшир театр фестивалінде қойылымнан кейін, ол 2005 жылдың қазанынан 2006 жылдың қаңтарына дейін Бродвейде тұңғыш рет көрсетілді, содан бері ол оны АҚШ-тың бірнеше орындарында орындады. Бен Брантли «The New York Times» шолуында: «Кей ханым осы бір жеке тұлғалық белгіні құлшыныспен, көзді ашып-жұмбастан қарамайтын және кезеңнің толыққанды толыққанды араласуымен білдіреді» деп жазды. 2006 жылдың маусым айында Кей Пэтти ЛуПонның демалысы кезінде Бродвейдегі «Sweeney Todd» мюзиклінде миссис Ловетт рөлін бір аптаға сомдады. Ол 2006 жылдың тамызында оралды, ол кезде ЛуПоне «Gypsy» романында «Роза» рөлін ойнау үшін бір аптаға кетті. Ол 2007–2008 жылдары «Sweeney Todd» Солтүстік Америка турнесінде миссис Ловетт рөлін ойнады. Лос-Анджелестегі турне туралы «Curtain Up» журналында Кейдің өнері жоғары бағаланды: «Бұл қойылымда әзіл бар, оның көп бөлігі Кейдің мінсіз уақытына, оның сағынышының нәзіктігіне және тубамен ойнауына байланысты». Кей бұған дейін 1991 жылы «Sweeney» Paper Mill Playhouse қойылымында миссис Ловетт рөлін ойнаған. «The New York Times» сыншысы оның сол жердегі өнер көрсетуі туралы былай деп жазды: «Джордж Хирн мен Джуди Кейге теңдес Тодд пен миссис Ловеттты табу қиын болады. Кейдің керемет дауысы музыкалық қазыналарды ашады және жарықтандырады. Оның ойыншылдығы, әуескерлігі және зиялылығы миссис Ловетттің Тоддқа деген махаббатында толыққанды түбірленген». «Paradise Found» мюзиклінде Кей 2010 жылдың мамыр-маусым айларында Лондондағы Menier Chocolate Factory-де Гарольд Принс пен Сьюзан Строманның бірлескен режиссерлігімен өнер көрсетті. Ол 2011 жылдың мамыр-шілде айларында Сан-Францискодағы American Conservatory Theater-де «Tales of the City» мюзиклінің бейімделуінде Анна Мадригал рөлінде ойнады. Ол 2012 жылдың сәуір айында Бродвейде ашылған «Nice Work If You Can Get It» мюзиклінде ойнады. Ол осы рөлі үшін «Tony», «Drama Desk» және «Outer Critics Circle» сыйлықтарын жеңіп алды. 2014 жылы ол Карнеги-холдағы «Guys and Dolls» мюзиклінде генерал Матилла Картрайт рөлін ойнады. Кейін сол жылы ол «Cinderella» Бродвей өндірісіне Пері Құдайы ретінде қосылды және 2015 жылдың 3 қаңтарында шоу аяқталғанға дейін осы рөлде болды. 2016 жылдың ақпанынан қазан айына дейін Кей Бродвейдегі «Wicked» мюзиклінде Мадам Морибл рөлін орындады. Ол 2018 жылдың қыркүйегінен 2019 жылдың қаңтарына дейін Бродвейдегі «Anastasia» мюзиклінде Императрица рөлін өзіне алды. 2021 жылдың 17 қарашасында Кей Лонгэкр театрында «Diana, The Musical» Бродвей өндірісінде ашылды. Ол королева Елизавета II және принцесса Диананың әжесі Барбара Картланд рөлін ойнайды.

Опера, оперетта және жазбалар

Ол опера, оперетта және көне мюзиклдерде жиі өнер көрсетті, соның ішінде "Кедей операсы", "Адтағы Орфей", "Жанға қалдыр", "О, хәнікей!", "Мысық пен скрипка", "Таитидегі қиындықтар" және "Суат Аделина" (1985) сияқты туындыларда басты рөлдерді ойнады. 1990 жылдың тамызында ол Санта-Фе операсының "Богема" қойылымында Музетта рөлін сомдады. 1989 жылы Нью-Йорк опера репертуарлық театры ұсынған Эдвард Томас композиторының Юджин О’Ниллдің "Құштарлық астындағы қарағайлар" мюзиклінің премьерасында Эбби рөлінде дебют жасады. 1991 жылы Paper Mill Playhouse (Миллберн, Нью-Джерси) театрында "Құмарлы жесір" мюзиклінде басты рөлді ойнады. Ол Санта-Фе операсы (1985 және 1990), Нью-Йорк операсы (1989), Нью-Йорк филармониясы (1990), Бостон поп-оркестрі (1990) және Лондон симфониялық оркестрі (1990) сияқты опера компанияларымен және оркестрлермен бірге өнер көрсетті. Кей бірнеше жазу жазды, олардың ішінде "Қайда, О, Қайда? : Американдық театрдың сирек әндері" (Premier), "Дивадан Диваға" (Varèse Sarabande) – мюзиклдік театрға және "ұлы мюзиклдік театр әйелдеріне" арналған, сондай-ақ "Джуди Кей: Күміс экраннан әндер" (Varèse Sarabande) – кино мюзикліндегі әйелдерге арналған құрмет. Тағы екі дискіде ол баритон Уильям Шарппен бірге өнер көрсетеді, біреуі Джордж Гершвиннің, екіншісі Леонард Бернштейннің бағдарламаларынан тұрады; соңғысында Бернштейннің Ариялар мен Баркароллаларының әлемдік премьерасы жазылған. Кей Джон МакГлинннің EMI дискісіндегі "Бродвейдің жарқын сәттері" атты алты тректе ойнайды, олардың төртеуі Джером Керннің "Суат Аделинасынан" (соның ішінде "Неге мен тудым?" балладасы), ал біреуі – Леонард Бернштейн мен Алан Джей Лернердің "1600 Пенсильвания авенюі" мюзиклінен алынған "Бірге орындалатын дуэт (Елдің бірінші ханымы)" әнінің тұңғыш жазылған нұсқасы. Ол 1997 жылы Varèse Sarabande студиясында жазылған 1965 жылғы "Драт! Мысық!" мюзиклінің студиялық жазбасында да ойнады.

Кинси Миллхоун кітаптары

Кей – Сью Графтонның Кинси Миллхоун сериясы аудиокітаптарын оқыған дауыс.

Жеке өмір

Кей күйеуі Дэвид Гринмен бірге Нью-Джерси штатында, Манхэттенге қарап тұратын пәтерде тұрады.

Марапаттар мен ұсыныстар

ЖылСыйлықСанатЖұмысНәтижеРеф.1978Драмалық үстел сыйлығыМузыкалық қойылымдағы үздік әйел актрисаХХ ғасырдағы театр әлемі сыйлығы1988Тони сыйлығыМузыкалық қойылымдағы ең үздік әйел актриса«Операның арбауы»Драмалық үстел сыйлығыМузыкалық қойылымдағы ең үздік әйел актрисаДрамалық лига сыйлығыЕрекше орындауЛюсилл Лортел сыйлығыБасты рөльдегі үздік актриса2006Тони сыйлығыПьесадағы үздік әйел актриса