Кіріспе

АҚШ-тағы жас қылмыскерлердің трансұлттық тобы.

Мара (немесе марабунта) – АҚШ-та пайда болған, кейіннен Сальвадор, Гондурас және Гватемала сияқты Орталық Америка елдеріне тараған бандиттік топтың бір түрі.

Мараның анықтамасы

Мара – Латын Америкасынан шыққан, АҚШ-та тұратын, бірақ Орталық Америкаға, атап айтқанда Орталық Американың Солтүстік Үшбұрышына жататын елдерге – Гондурас, Сальвадор және Гватемалаға тараған жас қылмыскерлердің тобы. Маралар тек Орталық Америка құбылысы ғана емес, олар трансұлттық. Мараның ұйымдық құрылымы бар, онда кадрларды басқаратын көшбасшы болады, ол өз кезегінде бірнеше топтарға бөлінеді. Осы топтардың әрқайсысының ішкі функциялары бар, мысалы, есірткі саудасына жақтастарды тарту, логистика, шабуылдар, барлау, ақпарат жинау және насихаттау, кісі өлтіру, қорқыту сияқты қылмыстық әрекеттер. Әр мараның өзіндік ережелері болғанымен, зорлық-зомбылық – осы көпұлтты топтың ең басты ерекшелігі.

Тарих: шығу тегі мен тарихы

1979 жылдың қазан айында Эль-Сальвадорда азаматтық тұлғалар мен әскери шенеуніктерден құралған Үкіметтік хунта тарап кетті, себебі оның азаматтық мүшелері реформалар бойынша келісімге келе алмағандықтары мен әскерилерді бақылауға ала алмағандықтарына байланысты отставкаға шықты. 1980 жылы азаматтық соғыс басталды. Бұл соғыс өте қатыгездікпен сипатталды, оның ішінде өлім жасақтарының азаматтарды қорқытуы және оларға шабуыл жасауы, сондай-ақ балаларды әскерге алу. Орталық Америкадағы бұл қарулы қақтығыстың салдарынан сальвадорлықтар АҚШ-қа қашып, Лос-Анджелестегі геттоға қоныстанды. Олар Латын Америкасынан келген басқа да көшпендермен кездесті, бірақ олармен ең қатты күрескен және кемсірткендер мексикалықтар болды. Сальвадорлықтардың білімі жеткіліксіз болды және жұмыс табу қиынға соқты. Олар қылмыстық ұйымдар бойынша құрылған қалада өзінше қалды. Олар осы қылмыстық қоғамнан шеттетілгендей сезіндік, сондықтан өздерінің бандиттік топтарын құрудан басқа жол қалмады. Лос-Анджелесте "мара" деп аталатын екі ірі мафиялық топ бар: 18-ші көше және Мара Сальватруча немесе MS 13. Олардың ерекшелігі – қылмыстық әрекеттерін өте зорлықпен жасауы. Маралар кісі өлтіру, зорлау және басқа да қатыгез қылмыстар сияқты қылмыстық іс-әрекеттерге қатысады. Оларды денелеріне салынған ерекше татуировкалар арқылы тануға болады. Мара мүшелері АҚШ-та жазасын өтегеннен кейін өз елдеріне қайтарылды. Туған жерлеріне оралғаннан кейін олар қылмыстық қызметтерін жалғастырып, Америкадағыдай бандиттік топтар құрды, бұл Латын Америкасы үкіметтері үшін үлкен қауіпсіздік мәселесін тудырды.

АҚШ-тағы және Орталық және Латын Америкасындағы маралар

Маралардың трансұлттық тамырлары Латын Америкасы тарихындағы ең ұзақ және екінші ең ұзақ азаматтық соғыстармен байланысты көші-қон үлгілерімен тығыз байланысты; әсіресе Гватемала мен Сальвадорда 1960 жылдан 1996 жылға дейін және 1980 жылдан 1992 жылға дейін болған оқиғалар. Бұл қарулы қақтығыстар мыңдаған Орталық Америкалықтардың өз елдерін тастап, солтүстікке қарай, әсіресе (бірақ оған ғана шектелмей) АҚШ-тағы Лос-Анджелеске көшіп кетуіне әкеп соқты. Орталық Америкада жастар топтары 1960 және 1970 жылдардан бері бар. Маралар – трансұлттық тамырлары бар, салыстырмалы түрде жақында пайда болған құбылыс.

18-ші көше

18-ші көшедегі банда, көбінесе M18 деп аталады, трансұлттық қылмыстық ұйым. Бұл банда 1960 жылдары пайда болды және негізінен мексикалық иммигранттар, кейін Сальвадор мен Гватемаладан келген мигранттар құрады. Сальвадорда азаматтық соғыс басталған кезде мыңдаған Орталық Америкалықтар өз елдерін тастап, басқа жерлерге, әсіресе АҚШ-тың Лос-Анджелесіне қашып кетті.

Мара Салватруха

Мара Сальватруча, сондай-ақ MS 13 деп аталады, 1980 жылдардың екінші жартысында АҚШ-тың Калифорния штатындағы Лос-Анджелесте пайда болған халықаралық қылмыстық ұйым. Бұл ұйымды сальвадорлық көшпендер құрған. Уақыт өте келе Мара Сальватручаның қатары тез өсті. Мара Сальватруча мүшелері бұрыннан бар M 18 ұйымымен бәсекелеседі. Халықаралық ұйым ретінде олар қылмыстық қызметтерінде жоғары дәрежеде ұйымдасқан.

Іс-шаралар

Мараның қызметі қару-жарақ тасымалдау, шабуыл жасау, автокөлік ұрлау, үйге еніп ұрлау, есірткі саудасы, қорқыту, адам саудасы, жеке куәлікті жоғалу, жеке басын ұрлау, заңсыз құмар ойындар, заңсыз көші-қон, адамды ұрлау, ақшаны жылыстау, адамдарды контрабандалық жолмен өткізу, жыныстық қызмет көрсету, рэкет, қарақшылық және вандализмді қамтиды. Маралардың көбісі өздерінің бандаға қатысты екенін көрсету үшін денелеріне татуировкалар салады. "La vida por las maras" немесе "Банда үшін өмір" – бұл бандалардың көп қолданатын сөзі.

Жарыстар

Ең танымал маралар – Мара Сальватруча және олардың қарсыластары Calle 18. Маралар "Сомбра Негра" қоса, өлім отрядтарымен аңдылды.

Демократия және қауіпсіздіктің үш деңгейіндегі проблемалар: ұлттық қауіпсіздік, қоғамдық қауіпсіздік және азаматтардың қауіпсіздігі

Маралар өз мүшелерін M16, AK47 және гранаталар сияқты ауыр қарулармен қаруландырып, оларды қолдану дағдыларын жетілдіріп жатыр. Маралар үкіметтер, заң жүйелері және полиция сияқты көптеген институттарға қауіп төндіріп, ұлттық қауіпсіздік, қоғамдық қауіпсіздік және азаматтардың қауіпсіздігі – қауіпсіздіктің үш деңгейіне нұқсан келтірді. Маралар өздері жұмыс істейтін барлық елде полиция күштеріне, саяси топтарға және үкіметтік емес ұйымдарға еніп қана қоймай, сондай-ақ шағын бизнес құрып, бәсекелестеріне қарсы зорлық-зомбылық қолданып, әділетсіз бәсекелесіп жатыр. Осының салдарынан Орталық Америка демократиясы қауіпті жағдайға түсіп отыр. Орталық Америкада қауіпсіздіктің үш деңгейіне қауіп төніп тұр.

Ұлттық қауіпсіздік

Бұл ұлт мемлекетінің қауіпсіздігіне және полиция күштері арқылы мемлекеттің территориялық шектеріндегі халқының және аумағының егемендігін сақтауға байланысты.

Қоғамдық қауіпсіздік

Бұл үкіметтің коммерция, көлік және коммуникация сияқты қоғамның негізгі функцияларының дамуы үшін қажетті қоғамдық тәртіпті сақтау ниетімен байланысты.

Азаматтардың қауіпсіздігі

Бұл азаматтардың экономикалық, саяси және азаматтық құқықтарын іске асыруды қамтамасыз ету үшін ұлттық үкіметтің жасаған тырабына сілтеу жасайды.

Азаматтарды шұңқырлардан қорғау үшін үкіметтер қабылдаған шаралар

2003 жылы Гондураста президент мара мәселесіне жауап ретінде елдің қылмыстық кодексіне өзгеріс енгізуді талап етті, топтық қылмыстар үшін ең көп 12 жылға бас бостандығынан айыру жазасын белгіледі, ал жазаны 30 жылға дейін ұлғайтты және 8000 полиция қызметкерін қолдау үшін әскерді көшеге шығарды. Сальвадордағы қатаң бандиттерге қарсы заң "Супер Қатты Қол" ("Super Mano Dura") деп аталады. Ол Сальвадор билігінің жастарды тек қана бандиттік татуировкалары немесе белгілі бір сигналдар көрсетуі үшін ұстауын қамтиды. Бұдан өзге, бандиттерге 5 жылға дейін, ал топ жетекшілеріне 9 жылға дейін түрме жазасы беріледі. Гватемала Конгресі Гватемала қаласындағы бандиттер басып алған аудандарда әскери күштердің болуына негізделген бандиттерге қарсы заң қабылдады. Ал Панамада үкімет "Достық қол" ("Mano Amiga") деп аталатын бағдарламаны іске қосты, ол қауіпті жастарға бандиттік қызметтен бас тартуға мүмкіндік беру мақсадында болды. Олар театрлық қойылымдар мен спорттық іс-шараларға басымдық берді. Халықаралық деңгейде 2004 жылдың қаңтарында Гватемала, Сальвадор, Гондурас, Никарагуа және Доминикан Республикасының өкілдері аймақтағы маралардың қозғалысын жақсырақ бақылау үшін қылмыстық ұйымдардың дерекқорын құруға бірікті. 2004 жылдың маусым айында Орталық Америка президенттері саммитінде "Plan Centroamerica Segura" – Орталық Америка қауіпсіздігі жоспары деп аталатын маралармен күрес жоспары ұсынылды. 2005 жылы "Анти-мара саммиті" өтті. Ақырында, аймақтың үкіметтері Орталық Америкадағы ұйымдасқан қылмыс мәселесін шешу үшін үнемі үйлестіріліп отырады.

MS-13 бандитінің мүшесі

Мара топтарының басты нысанасы – күні бойы үйде жалғыз отыратын, ата-аналары аз төлетін жұмыстарда шаршап жұмыс істеуге мәжбүр болған жастар. Осы жасөспірімдер ата-ана бақылауы болмағандықтан көшеде жүргенде топ мүшелерімен араласа бастайды. Соған қоса, олардың жағдайы нашар, ал маралар зорлық-зомбылық арқылы ақша табудың, әсем көліктерге ие болудың және қымбат заттар алудың қаншалықты оңай екенін көрсетіп, оларды азғындыққа түсіреді.

Герардо Лопес

Жерардо Лопес жартылай мексикалық және аргентиналық, ол Лос-Анджелесте дүниеге келген. Ол Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласындағы бандалар билік еткен ауданда өсті. Мара бандасына кіргенде оның жасы 14-ке толған еді. Ол онда банданың мінез-құлқы мен қылмыстық іс-әрекеттерін қабылдап, сол үшін жаман атқа ие болды. Осының салдарынан ол 20 жасқа дейін түрмеде отырды. Кейін ол бандадан кетуге шешім қабылдады. Азаматтық қоғамға қайта оралу мақсатымен ол әділетсіздік пен кемсітушілікке қарсы күресті. Осы мақсатта білім алып, өзінің жоспарын іске асырды. Қазір ол, егер адамдарға үміт пен мүмкіндік беруге мүдделі адамдар қолдау көрсетсе, бандадан шығу мүмкін екенін айтады. Герардо Лопес қазіргі уақытта Денвердегі "Homies Unidos" ұйымының атқарушы директоры, ол бандалық зорлық-зомбылықтың алдын алу және оған араласумен айналысады.