Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қылмыстық топтың мүшесі – қылмыс тобының немесе қылмыстық ұйымның мүшелері.
Member of a criminal gang
members of a gang or criminal organization
Гангстер – қылмыстық топтың мүшесі болып табылатын қылмыскер. Көптеген топтар ұйымдасқан қылмыстың бір бөлігі саналады. Гангстерлерді мафиозилер деп те атайды, бұл термин "mob" сөзінен және "-ster" жұрнағынан туындаған. Топтар жеке қылмыскердің істей алмайтын, әлдеқайда ірі және күрделі қылмыстық мәмілелерді қолдау үшін ұйымдастыру мен ресурстарды қамтамасыз етеді. Гангстерлер әлемнің көптеген елдерінде жылдар бойы белсенді болып келеді. Гангстерлер туралы көптеген романдар, фильмдер, телесериалдар мен бейне ойындарда айтылады.
A gangster is a criminal who is a member of a gang. Most gangs are considered to be part of organized crime. Gangsters are also called mobsters, a term derived from mob and the suffix ster. Gangs provide a level of organization and resources that support much larger and more complex criminal transactions than an individual criminal could achieve. Gangsters have been active for many years in countries around the world. Gangsters are the subject of many novels, films, television series, and video games.
Қолданылуы
Қазіргі қолданыста "банда" термині көбінесе қылмыстық ұйымды білдіреді, ал "бандит" термині міндетті түрде қылмыскерді сипаттайды. Бандалар туралы көп жазылған, бірақ банданың неден тұратыны немесе банданың құрылуы мен дамуына қандай жағдайлар себеп болатыны туралы нақты пікір қалыптаспаған. Банда мүшелерінің ортақ идентичность және жатақтық сезімі бар екендігінде келісім бар, және бұл әдетте ортақ іс-әрекеттер арқылы, сондай-ақ ерекше киім, татуировкалар, түстер немесе жүзіктер сияқты визуальды идентификациялар арқылы нығайтылады. Кейбір алдын ала пікірлер жалған болуы мүмкін. Мысалы, АҚШ-та заңсыз есірткі таратуды көбінесе бандиттер тобы бақылайды деген кең таралған көзқарас күмәнді. Банда – қылмыстық әрекеттерде бірігіп жұмыс істейтін адамдардан тұратын салыстырмалы түрде шағын топ болуы мүмкін, мысалы, 1882 жылы көшбасшысының қазасымен аяқталған Джесси Джеймс бандысы. Дегенмен, банда ірі топ болып, көшбасшылары қайтыс болғаннан кейін де сақталатын ресми ұйымға ие болуы мүмкін. Мысалы, 20 ғасырдың басында құрылған Бес Отбасы өз негізін қалаушыларынан гөрі ұзақ өмір сүрді және 21 ғасырға дейін жетті. Мафия, есірткі картельдері, Триадалар, Крипс, Бладс немесе тіпті заңсыз мотоцикл топтары сияқты ірі және жақсы құрылымдалған бандалар бір адамның мүмкіндігінен асып түсетін күрделі мәмілелерді жүзеге асыра алады және дауларды шешу және келісімшарттарды орындау сияқты заңды үкіметтің функцияларын атқара алады. "Ұйымдасқан қылмыс" термині бандалармен және бандиттермен байланысты, бірақ олар бір-бірімен толықтай сәйкес емес. Аздап қылмыс жасаған шағын көшелік банда "ұйымдасқан" деп есептелмейді. Халықаралық есірткі саудасына немесе жезөкшелікпен айналысатын әртүрлі елдердегі бандаларды үйлестіретін ұйымды "банда" деп қарастыруға болмайды.
In modern usage, the term "gang" is generally used for a criminal organization and the term "gangster" invariably describes a criminal. Much has been written on the subject of gangs, although there is no clear consensus about what constitutes a gang or what situations lead to gang formation and evolution. There is agreement that the members of a gang have a sense of common identity and belonging and this is typically reinforced through shared activities and through visual identifications such as special clothing, tattoos, colors, or rings. Some preconceptions may be false. For example, the common view that illegal drug distribution in the United States is largely controlled by gangs has been questioned. A gang may be a relatively small group of people who cooperate in criminal acts, as with the Jesse James gang, which ended with the leader's death in 1882. However, a gang may also be a larger group with a formal organization that survives the death of its leader. For example, each of the Five Families founded in the early 20th century, outlasted its founders and have survived into the 21st century. Large and well structured gangs such as the Mafia, drug cartels, Triads, Crips, Bloods, or even outlaw motorcycle gangs can undertake complex transactions that would be far beyond the capability of one individual, and can provide services such as dispute arbitration and contract enforcement that parallel those of a legitimate government. The term "organized crime" is associated with gangs and gangsters, but is not synonymous. A small street gang that engages in sporadic low level crime would not be seen as "organized". An organization that coordinates gangs in different countries involved in the international trade in drugs or prostitutes may not be considered a "gang".
Еуропа
Италияда бірнеше ұйымдасқан қылмыс тобы бар. Ерекше айта келерлік жайт, Сицилия мафиясы немесе Коза Ностра – Италияның Сицилия қаласында XIX ғасырдың ортасында пайда болған қылмыстық синдикат. Бұл – жалпы ұйымдық құрылым мен мінез-құлық кодексін бөлісетін қылмыстық топтардың еркін біріккені. Оның бастауы 1812 жылы Сицилияның феодализмнен шығуы мен 1860 жылы Италияның құрлық бөлігіне қосылуы кезіндегі дүрбелеңде жатыр. Феодализм тұсында жердің көп бөлігі ақсүйектерге тиесілі болды және олар жеке әскерлері арқылы заң мен тәртіпті сақтады. 1812 жылдан кейін феодалдар өздерінің жерлерін жеке азаматтарға сата бастады немесе жалға берді. Тұңғыш ұрпақ құқығы жойылды, жерді қарыздар үшін тартып алуға болмайтын болды, ал жердің бес бөлігі шаруалардың жеке меншігіне өтті. Каморра (Неаполь және Кампанияда) және Ндрангета (Калабрияда) сияқты басқа да ірі және күшті итальяндық қылмыстық ұйымдар, көбінесе кішігірім топтардан немесе «кландардан» тұрады, олар жалпы қылмыстық субмәдениет немесе кодекс бойынша жұмыс істейді. Ұйымдасқан қылмыс Ресейде Империялық Ресей заманынан бері қарақшылық және ұрлық түрінде бар. Кеңес Одағының абсолютті диктаторы болған Иосиф Сталин бұрын қарулы тонау, рэкет, кісі өлтіру, қару-жарақ сатып алу және балаларды контрабандамен тасымалдаумен айналысқан «Аутфит» (Күлек) атты қылмыстық топты құрған болатын. Кеңес Одағы кезінде «Воры в законе» пайда болды, олар түрме жүйесінде белгілі бір ережелерді сақтауға міндетті қылмыскерлер тобы еді. Олардың бірі – билік органдарымен кез келген ынтымақтастыққа тыйым салу. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде кейбір тұтқындар жазаларын жеңілдету үшін үкіметпен келісім жасасты, бірақ түрмеге оралғаннан кейін ұрылардың кодексіне адал болған тұтқындар шабуылдап, өлтірді. 1988 жылы Кеңес Одағы жеке кәсіпкерлікті заңдастырды, бірақ нарықтық экономиканың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін ережелерді қабылдамады. Дөңгелек сауда орындары пайда болды, ең танымалсы – Мәскеудегі Рыжский теміржол вокзалының жанында жыныс сату желілері жұмыс істеген Рыжский базары. Кеңес Одағы құлағаннан кейін көптеген бұрынғы мемлекеттік қызметкерлер қылмысқа бет бұрды, ал басқалары шетелге көшіп кетті. Бұрынғы КГБ агенттері және Ауғанстан, Бірінші және Екінші Чечен соғыстарының ардагерлері, қазір жұмыссыз, бірақ қылмыста пайдалы болатын тәжірибелері бар, қылмыстың өршуіне қосылды. Бастапқыда «Воры в законе» 1990-шы жылдардағы бандиттік соғыстарды реттеуде маңызды рөл атқарды. 1990-шы жылдардың ортасында «Дон» Семион Могилевич әлемдегі ресейлік мафия синдикаттарының «барлық босстардың боссы» болды деп есептелді, ал британ үкіметі оны «дүниедегі ең қауіпті адамдардың бірі» деп сипаттады. Соңғы кезде ірі бизнес және үкіметпен байланысы күшті қылмыскерлер «Воры в законе»-ді олардың дәстүрлі салаларынан ығыстырды, бірақ «Воры в законе» әлі де құмар ойындар мен бөлшек саудада күшті. Албания мафиясы Албанияда, АҚШ-та және Еуропалық Одақ (ЕО) елдерінде белсенді, есірткі және қару-жарақ саудасын қоса алғанда, түрлі қылмыстық кәсіпорындарға қатысады. Альбанияның таулы аймағындағы халық әрқашан отбасы мен тайпаға адал болған. 1992 жылдан бастап Югославияның ыдырауынан кейін Балқандағы ұзақ тұрақсыздық кезеңінде этникалық албандық топтар тез өсті. Бұл Еуропаға, АҚШ-қа және Канадаға кең ауқымды көші-қонмен бірге болды. Албанияда орналасқан болса да, топтар көбінесе экономикалық мигранттарды, есірткі және басқа да контрабанда, қару-жарақ сату сияқты халықаралық операцияларды жүзеге асырады. Балқанда осы кезеңде пайда болған басқа да қылмыстық ұйымдар Серб мафиясы, Босния мафиясы, Болгария мафиясы және т.б. деп аталады.
There are several organized crime groups in Italy. Notably, the Sicilian Mafia, or Cosa Nostra is a criminal syndicate that emerged in the mid nineteenth century in Sicily, Italy. It is a loose association of criminal groups that share common organizational structure and code of conduct. The origins lie in the upheaval of Sicily's transition out of feudalism in 1812 and its later annexation by mainland Italy in 1860. Under feudalism, the nobility owned most of the land and enforced law and order through their private armies. After 1812, the feudal barons steadily sold off or rented their lands to private citizens. Primogeniture was abolished, land could no longer be seized to settle debts, and one fifth of the land was to become private property of the peasants. Other similarly large and powerful Italian criminal organizations, often composed of smaller gangs or "clans" generally operating under a shared criminal subculture or code, include the Camorra in Naples and Campania and the Ndrangheta in Calabria. Organized crime has existed in Russia since the days of Imperial Russia in the form of banditry and thievery. Joseph Stalin, who emerged as the absolute dictator of the Soviet Union had previously founded the Outfit, a criminal gang that were involved with armed robberies, racketeering, assassinations, arms procurement and child couriering. In the period of Soviet Union, Vory v Zakone emerged, a class of criminals that had to abide by certain rules in the prison system. One such rule was that cooperation with the authorities of any kind was forbidden. During World War II some prisoners made a deal with the government to join the armed forces in return for a reduced sentence, but upon their return to prison they were attacked and killed by inmates who remained loyal to the rules of the thieves. In 1988, the Soviet Union legalized private enterprise but did not provide regulations to ensure the security of market economy. Crude markets emerged, the most notorious being the Rizhsky market where prostitution rings were run next to the Rizhsky Railway Station in Moscow. As the Soviet Union headed for collapse many former government workers turned to crime, while others moved overseas. Former KGB agents and veterans of the Afghan and First and Second Chechen Wars, now unemployed but with experience that could prove useful in crime, joined the increasing crime wave. At first, the Vory v Zakone played a key role in arbitrating the gang wars that erupted in the 1990s. By the mid 1990s it was believed that "Don" Semion Mogilevich had become the "boss of all bosses" of most Russian Mafia syndicates in the world, described by the British government as "one of the most dangerous men in the world". More recently, criminals with stronger ties to big business and the government have displaced the Vory from some of their traditional niches, although the Vory are still strong in gambling and the retail trade. The Albanian Mafia is active in Albania, the United States, and the European Union (EU) countries, participating in a diverse range of criminal enterprises including drug and arms trafficking. The people of the mountainous country of Albania have always had strong traditions of family and clan loyalty, in some ways similar to that of southern Italy. Ethnic Albanian gangs have grown rapidly since 1992 during the prolonged period of instability in the Balkans after the collapse of Yugoslavia. This coincided with large scale migration throughout Europe and to the United States and Canada. Although based in Albania, the gangs often handle international transactions such as trafficking in economic migrants, drugs and other contraband, and weapons. Other criminal organizations that emerged in the Balkans around this time are popularly called the Serbian Mafia, Bosnian Mafia, Bulgarian Mafia, and so on.
Азия
Қытайда Триадалардың тамырлары Цинь династиясы кезінде Маньчжу билігіне қарсылық көрсеткен көтерілісшіл топтарға жетеді, оларға үшбұрыш нышаны берілген. Триада қоғамының алғашқы жазбасы – «Аспан мен Жер жиналысы» 1786-1787 жылдар аралығында Тайваньдағы Лин Шуанвен көтерілісімен байланысты. Триадалар кейіннен қылмыстық ұйымдарға айналды. 1949 жылы Қытай Коммунистік партиясы материктік Қытайда билікке келгеннен кейін, құқық қорғау жүйесі күшейіп, қылмыстық ұйымдарға қарсы қатал шаралар Триадаларды сол кездегі британдық колония болған Гонконгқа және әлемнің басқа қалаларына көшуге мәжбүр етті. Қазіргі Триадалар жоғары деңгейде ұйымдастырылған, олардың бөлімдері операциялық бөлімдермен қатар есеп, жұмысқа алу, байланыс, оқыту және әлеуметтік қамтамасыздандыру сияқты функцияларға жауапты. Олар зорлық көрсету, ақша жылу, контрабанда, адам саудасы және проституция сияқты түрлі қылмыстармен айналысады. Якуза – Жапониядағы дәстүрлі ұйымдасқан қылмыс синдикаттарының мүшелері. Олар қатаң мінез-құлық ережелерімен және жоғары ұйымдасқандығымен танымал. 2009 жылғы мәліметтер бойынша, олардың құрамында 80 900-ге жуық мүше болған. Көптеген қазіргі заманғы якудзалар Эдо дәуірінің ортасында пайда болған екі топтан шыққан: текия – негізінен заңсыз, ұрланған немесе нашар сапалы тауар сатумен айналысқандар; және бакуто – құмар ойындарға қатысқан немесе ұйымдастырғандар.
In China, Triads trace their roots to resistance or rebel groups opposed to Manchu rule during the Qing dynasty, which were given the triangle as their emblem. The first record of a triad society, Heaven and Earth Gathering, dates to the Lin Shuangwen uprising on Taiwan from 1786 to 1787. The triads evolved into criminal societies. When the Chinese Communist Party came to power in 1949 in mainland China, law enforcement became stricter and tough governmental crackdown on criminal organizations forced the triads to migrate to Hong Kong, then a British colony, and other cities around the world. Triads today are highly organized, with departments responsible for functions such as accounting, recruiting, communications, training and welfare in addition to the operational arms. They engage in a variety of crimes including extortion, money laundering, smuggling, trafficking and prostitution. Yakuza are members of traditional organized crime syndicates in Japan. They are notorious for their strict codes of conduct and very organized nature. As of 2009 they had an estimated 80,900 members. Most modern yakuza derive from two classifications which emerged in the mid Edo period: tekiya, those who primarily peddled illicit, stolen or shoddy goods; and bakuto, those who were involved in or participated in gambling.
АҚШ және Канада
1860-шы жылдардың соңында көптеген қытайлықтар АҚШ-қа көшіп кетті, өз елдеріндегі қауіпсіздіксіздік пен экономикалық қиындықтардан қашып, бастапқыда батыс жағалауда жұмыс істеді, кейін шығысқа жылжыды. Жаңа иммигранттар қытайлық қайырымдылық бірлестіктерін құрды. Кейбір жағдайларда олар "Тонгтарға" немесе негізінен құмар ойындарымен айналысатын қылмыстық ұйымдарға айналды. Америка Құрама Штаттарына көшіп келген "Триадалардың" мүшелері көбінесе осы "Тонгтарға" қосылды. 1960 жылдары жаңа көші-қон толқынымен ірі қалаларда көше бандалары гүлдене бастады. "Тонгтар" осы бандаларды өздерінің қорқыту, құмар ойындары және есірткі бизнесін қорғау үшін пайдаланды. Американдық қоғам мен мәдениет дамыған сайын, жаңа иммигранттар АҚШ-қа қоныс аудара берді. 19 ғасырдағы Нью-Йорктегі алғашқы ірі бандалар – "Whyos" және "Dead Rabbits" сияқты ирланд бандалары болды. Олардан кейін итальяндық "Бес нүктелі банда" және кейін еврейлік "Истман бандасы" пайда болды. Сондай-ақ, иммиграцияға қарсы "туғандық" бандалар, мысалы, "Bowery Boys" та болды. Итальяндық-американдық мафия 19 ғасырдың соңында Сицилиядан толқындармен көшіп келгеннен кейін АҚШ-та пайда болған мафияның тармақтарынан өркендеді. Канадада итальяндық канадалықтар арасында "Rizzuto" қылмыстық отбасы сияқты ұқсас тармақтар болды. "Гангстер" және "мобстер" терминдері көбінесе АҚШ-та тыйым салу дәуірімен байланысты қылмыстық ұйымдардың мүшелерін атау үшін қолданылады. 1920 жылы АҚШ Конституциясының 18-ші түзетуі алкогольді сату, өндіру және тасымалдауға тыйым салды. Көптеген бандалар алкогольді заңсыз сатудан пайда тапты және өздерінің мүдделерін қорғау үшін қатыгездікке жол қойды. Көбінесе полиция қызметкерлері мен саясаткерлерге пара беріліп немесе қорқытылып, олардың жұмысын жалғастыруы қамтамасыз етілді. Ал Капоне Депрессия кезеңінде "Chicago Outfit" тобының танымал гангстерлерінің бірі болды. Капоне 20 ғасырдың басында Чикагода құмар ойындар, жезөкшелік және контрабанда сияқты заңсыз әрекеттердің көп бөлігін бақылауға көтерілді. Нью-Йоркте 1920 жылдардың соңына қарай қылмыстық әлемді бақылау үшін күрескен екі ұйымдасқан қылмыстық топ пайда болды, біріншісі Джо Массерия, екіншісі Сальваторе Маранцано басқарды. Бұл Кастелламмарезе соғысына әкеп соқты, нәтижесінде 1931 жылы Массерия өлтірілді. Содан кейін Маранцано Нью-Йорк қаласын бес отбасыға бөлді. Бұрынғы мафиялық деспотиялық тәжірибеге балама ретінде, мафияның бір ғана басшысын "барлық басшылардың басшысы" (capo di tutti capi) деп тағайындау орнына, Лучано 1931 жылы Комиссияны құрды.
In the late 1860s, many Chinese emigrated to the United States, escaping from insecurity and economic hardship at home, at first working on the west coast and later moving east. The new immigrants formed Chinese Benevolent Associations. In some cases these evolved into Tongs, or criminal organizations primarily involved in gambling. Members of Triads who migrated to the United States often joined these tongs. With a new wave of migration in the 1960s, street gangs began to flourish in major cities. The Tongs recruited these gangs to protect their extortion, gambling and narcotics operations. As American society and culture developed, new immigrants were relocating to the United States. The first major gangs in 19th century New York City were the Irish gangs such as the Whyos and the Dead Rabbits. These were followed by the Italian Five Points Gang and later a Jewish gang known as the Eastman Gang. There were also "Nativist" anti immigration gangs such as the Bowery Boys. The Italian American Mafia arose from offshoots of the Mafia that emerged in the United States during the late 19th century, following waves of emigration from Sicily. There were similar offshoots in Canada among Italian Canadians, such as the Rizzuto crime family. The terms "gangster" and "mobster" are mostly used in the United States to refer to members of criminal organizations associated with Prohibition. In 1920, the Eighteenth Amendment of the United States Constitution banned the sale, manufacture, and transportation of alcohol for consumption. Many gangs sold alcohol illegally for profit, and used acute violence to stake turf and protect their interest. Often, police officers and politicians were paid off or extorted to ensure continued operation. Al Capone was one of these notorious gangsters during the Depression era for the Chicago Outfit. Capone would rise to control a major portion of illicit activity such as gambling, prostitution, and bootlegging in Chicago during the early 20th century. In New York City, by the end of the 1920s, two factions of organized crime had emerged to fight for control of the criminal underworld, one led by Joe Masseria and the other by Salvatore Maranzano. This caused the Castellammarese War, which led to Masseria's murder in 1931. Maranzano then divided New York City into five families. As an alternative to the previous despotic Mafia practice of naming a single Mafia boss as capo di tutti capi, or "boss of all bosses," Luciano created The Commission in 1931,
Латын Америкасы
Кокаиннің көп бөлігі Оңтүстік Америкада, әсіресе Колумбияда, Боливияда, Перуде өсіріліп өңделеді және АҚШ пен Еуропаға контрабандалық жолмен тасымалданады. АҚШ кокаиннің әлемдегі ең ірі тұтынушысы болып табылады. Колумбия – кокаин өндірісінде әлемдік көшбасшы, сонымен қатар АҚШ нарығына бағытталған героиннің де өндірушісі. Медельин картелі – Колумбияның Медельин қаласында құрылған, есірткі тасымалдаушылар мен контрабандистердің ұйымдасқан желісі. Бұл қылмыстық топ 1970-80 жылдары Колумбия, Боливия, Перу, Орталық Америка, АҚШ, Канада және Еуропа елдерінде белсенділік танытты. Оның негізін қалаушылар мен басшылары – Очоа Васкес ағайындылары мен Пабло Эскобар. 1993 жылы АҚШ көмегімен Колумбия үкіметі картельді таратып, оның мүшелерін түрмеге қамап немесе жойды. Мексикалық есірткі картелдері немесе есірткі трафигі ұйымдары ондаған жылдар бойы бар болғанымен, 1990 жылдары Колумбияның Кали және Медельин картелдерінің күйреуінен кейін олардың ықпалы артты. Қазіргі таңда Мексикалық есірткі картелдері АҚШ-тағы заңсыз есірткі нарығын бақылайды. Кокаиннің 65 пайызы Мексика арқылы АҚШ-қа әкелінеді, ал қалған бөлігі Флорида арқылы кіреді. Оңтүстік Америкадан Мексика немесе Орталық Америка арқылы тасымалданатын кокаин көбінесе құрлықпен немесе әуемен Мексиканың солтүстігіндегі жинақтау пункттеріне жеткізіледі. Содан кейін кокаин АҚШ-Мексика шекарасы арқылы контрабандалық жолмен тасымалдау үшін кішірек партияларға бөлінеді. Тихуана және Гольф картелдерінің жетекшілерін ұстау нәтижесінде, АҚШ-қа есірткі тасымалдау маршруттерін бақылау үшін күрес нәтижесінде есірткі қылмысының күшеюіне әкелді. Колумбиядан және соңғы кезде Мексикадан келетін кокаин трафигіне қатысты адамдар Кариб теңізі, Багама аралдары және Оңтүстік Флорида аймағында контрабандалық маршруттардың күрделі желісін құрды. Олар көбінесе есірткіні тасымалдау үшін Мексика немесе Доминикан Республикасынан контрабандистерді жалдайды. Трафиктіктер өздерінің есірткілерін АҚШ нарығына жеткізу үшін әртүрлі контрабандалық тәсілдерді қолданады. Оларға Багама аралдарында немесе Пуэрто-Рико жағалауында 500-700 кг-ға дейін авиатранспортпен түсіру, теңізде 500-2000 кг-ға дейін кемеден кемеге ауыстыру, Майами порты арқылы тонналармен кокаинді коммерциялық тасымалдау кіреді. Кокаин трафигінің тағы бір бағыты – Чили, бұл маршрут негізінен Боливияда өндірілген кокаин үшін қолданылады, себебі ең жақын теңіз порттары Чилидің солтүстігінде орналасқан. Боливия мен Чилидің құрғақ шекарасын 4x4 көліктерімен оңай кесіп өтуге болады, содан кейін олар Икике және Антофагаста порттарына бет алады.
Most cocaine is grown and processed in South America, particularly in Colombia, Bolivia, Peru, and smuggled into the United States and Europe, the United States being the world's largest consumer of cocaine. Colombia is the world's leading producer of cocaine, and also produces heroin that is mostly destined for the US market. The Medellín Cartel was an organized network of drug suppliers and smugglers originating in the city of Medellín, Colombia. The gang operated in Colombia, Bolivia, Peru, Central America, the United States, as well as Canada and Europe throughout the 1970s and 1980s. It was founded and run by Ochoa Vázquez brothers with Pablo Escobar. By 1993, the Colombian government, helped by the US, had successfully dismantled the cartel by imprisoning or hunting and gunning down its members. Although Mexican drug cartels, or drug trafficking organizations, have existed for several decades, they have become more powerful since the demise of Colombia's Cali and Medellín cartels in the 1990s. Mexican drug cartels now dominate the wholesale illicit drug market in the United States. Sixty five percent of cocaine enters the United States through Mexico, and the vast majority of the rest enters through Florida. Cocaine shipments from South America transported through Mexico or Central America are generally moved over land or by air to staging sites in northern Mexico. The cocaine is then broken down into smaller loads for smuggling across the U. S.–Mexico border. Arrests of key gang leaders, particularly in the Tijuana and Gulf cartels, have led to increasing drug violence as gangs fight for control of the trafficking routes into the United States. Cocaine traffickers from Colombia, and recently Mexico, have also established a labyrinth of smuggling routes throughout the Caribbean, the Bahama Island chain, and South Florida. They often hire traffickers from Mexico or the Dominican Republic to transport the drug. The traffickers use a variety of smuggling techniques to transfer their drug to U. S. markets. These include airdrops of 500–700 kg in the Bahama Islands or off the coast of Puerto Rico, mid ocean boat to boat transfers of 500–2,000 kg, and the commercial shipment of tonnes of cocaine through the port of Miami. Another route of cocaine traffic goes through Chile, this route is primarily used for cocaine produced in Bolivia since the nearest seaports lie in northern Chile. The arid Bolivia Chile border is easily crossed by 4x4 vehicles that then head to the seaports of Iquique and Antofagasta.
Танымал мәдениетте
Бандалар бұрыннан-ақ фильмдердің тақырыбы болып келген. Шындығында, ең алғашқы толық метражды фильм – австралиялық "Келли бандының тарихы" (1906) болды, ол заңнан тыс жүрген Нед Келлидің (1855–1880) өмірін баяндады. Америка Құрама Штаттары осы жанрға зор әсер еткенімен, басқа мәдениеттер де ерекше және көбінесе тамаша гангстерлік фильмдер жасауға үлес қосты.
Gangs have long been the subject of movies. In fact, the first feature length movie ever produced was The Story of the Kelly Gang (1906), an Australian production that traced the life of the outlaw Ned Kelly (1855–1880). The United States has profoundly influenced the genre, but other cultures have contributed distinctive and often excellent gangster movies.
Америка Құрама Штаттары
Американдық бандит туралы қалыптасқан образ және аңыз 1920-1930 жылдардағы шектеу кезеңіндегі ұйымдасқан қылмыспен тығыз байланысты. Классикалық гангстерлік фильм американдық киноиндустриясының ең сәтті туындыларының бірі ретінде вестернмен бірге саналады. Соңғы жылдары сирек түсірілетін гангстерлік фильмдердің "классикалық" түрі бандиттің өзінің кәсібі мен батылдығы арқасында өсіп, ұйымы құлағанша биліктің шыңына жеткенін көрсетеді. Нәтижесі моральдық жеңіс ретінде көрсетілсе де, көбінесе ол жай ғана сәттіліксіздік ретінде қарастырылады. Гангстер әдетте сөзді шешен, бірақ кейде жалғыздыққа беріліп, күйзеліске ұшырайды, оның өмірлік тәжірибесі мен әлеуметтік нормаларға мойын бұрмауы, әсіресе жасөспірімдерге қатты әсер етеді. 1931 және 1932 жылдары осы жанрда үш классикалық туынды жарық көрді: Warner Bros. компаниясының "Little Caesar" және "The Public Enemy" фильмдері Эдвард Г. Робинсон мен Джеймс Кагниді экран жұлдыздарына айналдырды, ал Говард Хьюздың Пол Мунидің басты рөлде ойнаған "Scarface" фильмі ойдан шығарылған Аль Капоне туралы терең психологиялық талдау жасады. Бұл фильмдер үш жас, қатыгез қылмыскердің жылдам өркендеуін және одан да жылдам құлдырауын көрсетеді, сондай-ақ моральдық қысым оны өзгертуге және дамуға мәжбүрлемес бұрын жанрды таза нысанында бейнелейді. Әр фильмдегі бандит қылмыстың салдарынан зорлық-зомбылыққа ұшыраса да, көрермендер көбінесе осы харизматикалық анти-героймен өзін байланыстыра алды. Ұлы депрессиядан зардап шеккендер әлемде өз орнын табу және табысқа жету үшін тырысқан, бірақ барлығын жоғалтқан бандит кейіпкерімен бірдей сезімдерді бөлісе алды.
The stereotypical image and myth of the American gangster is closely associated with organized crime during the Prohibition era of the 1920s and 1930s. The classic gangster movie ranks with the Western as one of the most successful creations of the American movie industry. The "classic" form of gangster movie, rarely produced in recent years, tells of a gangster working his way up through his enterprise and daring, until his organization collapses while he is at the peak of his powers. Although the ending is presented as a moral outcome, it is usually seen as no more than an accidental failure. The gangster is typically articulate, although at times lonely and depressed, and his worldly wisdom and defiance of social norms has a strong appeal, particularly to adolescents. The years 1931 and 1932 saw the genre produce three classics: Warner Bros.' Little Caesar and The Public Enemy, which made screen icons out of Edward G. Robinson and James Cagney, and Howard Hughes' Scarface starring Paul Muni, which offered a dark psychological analysis of a fictionalized Al Capone. These films chronicle the quick rise, and equally quick downfall, of three young, violent criminals, and represent the genre in its purest form before moral pressure would force it to change and evolve. Though the gangster in each film would face a violent downfall which was designed to remind the viewers of the consequences of crime, audiences were often able to identify with the charismatic anti hero. Those suffering from the Depression were able to relate to the gangster character who worked hard to earn his place and success in the world, only to have it all taken away from him.
Латын Америкасы
Латын Америкасының бандит фильмдері шындыққа жақын реализмімен танымал. "Soy un delincuente" (Мен қылмыскермін) – 1976 жылы режиссер Клементе де ла Серданың Венесуэлада түсірген фильмі. Фильм Рамон Антонио Бризуэланың өмірін көрсетеді, ол бала кезінен бастап Каракастың кедей ауданындағы қатыгез зорлық-зомбылық, есірткі, жеңіл мінез және ұсақ ұрлықпен күрескен нағыз адамның тағдыры. Рамон бұзақылықпен бастап, кейін ірі қарақшылықтарға қатысады. Ол өсе келе, зорлыққа төзімді, өзіне сенімді, қатал жігітке айналады. Қалыңдығының інісі қарақшылық кезінде қаза тапқаннан кейін оның көзқарасы өзгереді. Фильм Венесуэлада үлкен табысқа ие болды. "City of God" (Cidade de Deus) – 2002 жылы Фернандо Меиррельс пен Катия Лунд режиссерлік еткен бразилиялық криминалды драма. Фильм өз елінде 2002 жылы, ал әлем бойынша 2003 жылы көрсетілді. Барлық кейіпкерлер нағыз адамдардың прототипі, ал оқиғалар шын оқиғаларға негізделген. Фильм Рио-де-Жанейро қаласының Сидаде-де-Дейус маңындағы ұйымдасқан қылмыстың 1960-шы жылдардың соңы мен 1980-шы жылдардың басындағы дамуын көрсетеді. Фильмнің соңы есірткі сатушы Лиль Зе мен қылмыскер Нокаут Нед арасындағы соғысты бейнелейді. Фильм 2004 жылы төрт номинацияда "Оскар" сыйлығына ие болды.
Latin American gangster movies are known for their gritty realism. Soy un delincuente (English: I Am a Criminal) is a 1976 Venezuelan film by director Clemente de la Cerda. The film tells the story of Ramón Antonio Brizuela, a real life individual, who since childhood has to deal with rampant violence and the drugs, sex and petty thievery of a Caracas slum. Starting with delinquency, Ramón moves on to serious gang activity and robberies. He grows into a tough, self confident young man who is hardened to violence. His views change when his fiancée's brother is killed in a robbery. The film was a blockbuster hit in Venezuela. City of God (Cidade de Deus) is a 2002 Brazilian crime drama film directed by Fernando Meirelles and co directed by Kátia Lund, released in its home country in 2002 and worldwide in 2003. All the characters existed in reality, and the story is based on real events. It depicts the growth of organized crime in the Cidade de Deus suburb of Rio de Janeiro, between the end of the '60s and the beginning of the '80s, with the closure of the film depicting the war between the drug dealer Li'l Zé and criminal Knockout Ned. The film received four Academy Award nominations in 2004.
Шығыс Азия
Жапонияда түсірілген алғашқы якуза (бандит) фильмі – «Бакуто» («Құмар ойыншы», 1964) болды. Бұл жанр тез танымал болып, 1970 жылдары жапон киноиндустриясы жылына жүздеген, көбінесе төмен бюджетті якуза фильмдерін шығара бастады. Бұл фильмдер самурай эпостарының мұрагерлері болып табылады және Голливудтың бандит фильмдеріне қарағанда, вестерн фильмдеріне жақын. Басты кейіпкер көбінесе қудаланғандарға деген қайырымдылығы мен бандаға деген міндеті арасында қысылады. Сюжеттер әдетте өте стильді болып келеді, басты кейіпкер түрмеден шығуынан басталып, қаһарлы қылышпен шайқасқа дейін барады, онда ол қадір-қасиетті өлімге ие болады. Гонконгтың кейбір бандит фильмдері зорлық-зомбылықты көрсетуге ғана бағытталған болса, жанрдағы басты фильмдер Триад қоғамдарын, көбінесе игі ниетті ұйымдар ретінде бейнелейді. Фильмдегі бандит өзінің іс-әрекеттерінде Дао принциптерінің – тепе-теңдік пен құрметтің қағидаларын қолданады. Сюжеттер жиі Голливудтың бандит фильмдеріне ұқсас, көбінесе фильмнің басты кейіпкері тағы бір бандиттің қолынан құлауымен аяқталады, бірақ бұл құлаудан гөрі, құрметтен құлау әлдеқайда маңыздырақ. Белгілі режиссер Вонг Карвайдің алғашқы фильмі – «Көз жасымен сәлемдесу» атты бандиттік фильм болды. Онда басты кейіпкер әйелге деген құштарлығы мен өзге бандитке деген адалдығы арасында тартысқа түседі. «Infernal Affairs» (2002) – полиция офицерінің Триадқа, ал Триад мүшесінің полиция департаментіне еніп кіретін триллер. Бұл фильмді Мартин Скорсезе «The Departed» деп қайта түсірді. Бандиттік фильмдер Оңтүстік Корея киноиндустриясының ең табысты сегменттерінің бірін құрайды. 1960 жылдары түсірілген фильмдер көбінесе жапондық якуза фильмдерінің ықпалында болды, олар банда мүшелері арасындағы ішкі және басқа бандалармен сыртқы қақтығыстарды бейнелейді. Бандиттердің мінез-құлқының кодексі мен адалдығы маңызды элементтер болып табылады. 1970 жылдардан бастап қатаң цензура бандиттік фильмдердің саны мен сапасының төмендеуіне әкелді, ал 1980 жылдары мүлдем түсірілмеді. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында Гонконгтан әрекет фильмдерін импорттау күшейді. Жаңа толқынның алғашқы маңызды отандық бандиттік фильмі Им Квон Тэктің «Генералдың ұлы» (1990) болды. Бұл фильм бұрынғы дәстүрді сақтаса да, одан кейін заманауи қалалық ортадағы «Ащы тәтті өмір» (2005) сияқты күрделі бандиттік нуарлар сериясы ілесіп келді.
The first yakuza (gangster) film made in Japan was Bakuto (Gambler, 1964). The genre soon became popular, and by the 1970s the Japanese film industry was turning out a hundred mostly low budget yakuza films each year. The films are descendants of the samurai epics, and are closer to Westerns than to Hollywood gangster movies. The hero is typically torn between compassion for the oppressed and his sense of duty to the gang. The plots are generally highly stylized, starting with the protagonist being released from prison and ending in a gory sword fight in which he dies an honorable death. Although some Hong Kong gangster movies are simply vehicles for violent action, the mainstream movies in the genre deal with Triad societies portrayed as quasi benign organizations. The movie gangster applies the Taoist principles of balance and honor to his conduct. The plots are often similar to those of Hollywood gangster movies, often ending with the fall of the subject of the movie at the hands of another gangster, but such a fall is far less important than a fall from honor. The first movie made by the acclaimed director Wong Kar wai was a gangster movie, As Tears Go By. In it the protagonist finds himself torn between his desire for a woman and his loyalty to a fellow gangster. Infernal Affairs (2002) is a thriller about a police officer who infiltrates a triad and a triad member who infiltrates the police department. The film was remade by Martin Scorsese as The Departed. Gangster films make up one of the most profitable segments of the South Korean film industry. Films made in the 1960s were often influenced by Japanese yakuza films, dealing with internal conflict between members of a gang or external conflict with other gangs. The gangsters' code of conduct and loyalty are important elements. Starting in the 1970s, strict censorship caused decline in the number and quality of gangster movies, and none were made in the 1980s. In the late 1980s and early 1990s there was a surge of imports of action movies from Hong Kong. The first of the new wave of important home grown gangster movies was Im Kwon taek's General's Son (1990). Although this movie followed the earlier tradition, it was followed by a series of sophisticated gangster noirs set in contemporary urban locations, such as A Bittersweet Life (2005).