Теннесси және Коннектикут: Ұлттық баскетбол дербиісі

Кіріспе

Америкалық колледж баскетболындағы қарсыластық

Теннесси университетінің «Lady Volunteers» командасы мен Коннектикут университетінің «UConn Huskies» командасы арасындағы әйелдер баскетболындағы қарсыластық – колледж баскетболындағы ең қаһарлы қарсыластықтардың бірі және әйелдер баскетболынан ұлттық деңгейге жеткен алғашқы қарсыластықтардың бірі болуы мүмкін. Бұл кездесуде спорттың ең үздік бес жаттықтырушысының қатарында саналатын, ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген және БАҚ-пен жақсы қарым-қатынаста болған екі жаттықтырушы, WNBA-да ойнаған жиырмадан астам ойыншы және барлығы 19 ұлттық чемпионатты жеңіп алған екі команда бар. Олардың өзара ойындары әйелдер арасындағы колледж баскетболындағы ең жоғары рейтингті ойындар болып келді. 2006-2007 маусымға дейін екі команда қыс айларында бір немесе екі оқу орнында жыл сайын кездесетін, бірақ бұл қарсыластықтың ерекшелігі – ойындардың үштен бірі әйелдер NCAA турнирінде өтетіні. Төрт рет ұлттық чемпионаттың тағдыры осы ойындарда шешілді. Командалар 1995 жылдан бастап бір-бірімен ойнай бастады. UConn серияда 16-9 есебімен көш бастап келеді, оның ішінде турнирде 5-2 және титул үшін 4-0 есебімен жеңіске жеткен. Бұл қарсыластық сериясының барлық кездесулерінде екі команда да Associated Press рейтингісіндегі алдыңғы 25 команданың қатарында болды, тек 2023 жылы Теннесси алғаш рет рейтингке іліге алмады. AP сауалнамасының тарихында Теннесси мен UConn әйелдер колледж баскетболындағы ең ұзақ тізбектей қатысу рекордтарын ұстап тұр. Теннесси 32 жылға созылған 565 апталық тізбекке ие болды, ал UConn қазірге дейін 30 жылға жуық 500 аптадан астам тізбекке ие. Бұған қоса, UConn 246 рет №1 орынға ие болды, ал Теннесси 112 рет екінші орында тұр. Екі команда 2006-2007 маусымнан кейін тұрақты маусымдағы кездесулерін тоқтатты және 13 жыл бойы ойнамады. Келесі маусымда екі команда да 2008 жылғы Final Four-ға өтті, бірақ Стэнфорд жартылай финалда UConn-ті жеңді. Теннесси чемпион атанды. 2018 жылы екі команда арасындағы кезекті кездесулер туралы келісімге қол қойылды, келесі ойын 2020 жылдың 23 қаңтарында UConn-та өтуі тиіс болды. Серия тоқтатылғаннан кейін 13 жыл өткен соң, UConn қарсыластықтағы қайта кездесуде Теннессиді 60-45 есебімен жеңді.

Екі бәсекелес қол жеткізген жетістіктері

Келесі мәліметтер екі бағдарламаның жетістіктерін қысқаша баяндайды. UConn Tennessee Ұлттық чемпиондықтар 118 Финалдық төрттікке қатысу 22 18 NCAA турниріне қатысу 34 41 АП Топ-25 тізімінде өткен апталар саны 592 771 Барлық уақыт бағдарламасының көрсеткіші 1216–230 1183–266 Барлық уақыт жеңіс көрсеткіші 0,841 0,816

Көліктер

Өзінің шарықталу кезеңінде бұл командалық спорттағы бәсекелестік ерекше көзге түсетін, өйткені назар алаңнан гөрі сыртқы жағдайларға көп бөлінетін. Екі жаттықтырушы да өздерінің спортында ең танымал және ең көп жалақы алатын мамандар болды, екеуі де Баскетбол Даңқы залы мен Әйелдер Баскетбол Даңқы залына енген. Олардың екеуінің де 2000-нан астам жеңісі бар. Теннесси командасының басында Пэт Саммит тұрды, ол NCAA I дивизионындағы барлық уақыттағы ең көп жеңіс тіркеген баскетбол жаттықтырушысы, ер немесе әйел. Саммит NCAA әйелдер турнирінде сегіз рет жеңіске жетті. Ол қазіргі заманғы әйелдер колледж баскетболдың танымал шебері болды. Ол алты рет Найсмит колледжінің жыл жаттықтырушысы атанды. UConn командасының басында Гену Ауриемма тұр, ол соңғы жиырма төрт NCAA әйелдер турнирінің он бірінде жеңіске жетті, ал төртіншісі Саммиттен финалда жеңіліс тапты. ESPN орталығындағы бұқаралық ақпарат құралдарының белсенді өкілі Ауриемма соңғы онжылдықтағы ең табысты жаттықтырушыға айналды, оның ішінде 2014 жылдың күзінде басталып, 2017 жылғы NCAA әйелдер турнирінің финалдық кезеңінде аяқталған, рекордтық 111 ойындық жеңіс тізімі кірді. Оның жеті Найсмит сыйлығы бар, Саммитте алтысы бар. Екеуі де баспасөз мәслихаттарында шиеленісті жағдайды қыздырып жіберді, Ауриемма бір кезде Теннессиді "Зұлым империя" деп атады. Ауриемма өзінің "Гено" атты автобиографиясында жазғандай, екеуі бір-бірімен тартысқаннан кейін қарым-қатынастарын жақсартты.

Ойындар

Екі команда алғаш рет 1995 жылғы 16 қаңтарда кездесті, сол кезде әйелдер баскетбол жарысын телеарнадан көрсету сирек болатын. Осы өркендеген кезеңде Ребекка Лобо, Кара Уолтерс және Дженнифер Риццотти сияқты шебер ойыншыларымен UConn командасы дамып, тұрақты маусымда Теннессиді және тағы да титул үшін, жеңіліссіз маусымды қамтитын ойында жеңді. Олар 1996 жылы тағы бір қарсыластық ойында жеңіске жетті. Келесі үш жыл Саммитқа тиесілі болды, себебі Леди Волс командасы ұлттық чемпионаттарға қадам басып, Хаскилермен өткен бес кездесудің төртеуінде жеңіске жетті. "Мекс" – Шамик Холдсклау, Семека Рэндалл және Тамика Кэтчингс, сондай-ақ ойынды ұйымдастырушы Мишель М. Марсиняк Теннессиді барлық қарсыластарынан, соның ішінде UConn-тан да озартты. Алайда, көкжиегінде Ауриемманың ең дамыған құрамы және әйелдер баскетболындағы ең күшті тізімі пайда болды. Сью Бёрд, Ашха Джонс, Суин Кэш, Тамика Уильямс және (соңғы кезеңде) Диана Тауразиден құралған UConn командасы келесі бес ұлттық чемпионаттың төртеуін жеңіп алды. 2000 жылдан 2004 жылға дейінгі кезеңде UConn қарсыластық ойында Теннессиді ұтты, келесі он бір кездесудің тоғызында, соның ішінде 2000, 2003 және 2004 жылғы чемпионат ойындарында жеңіске жетті. Таурази WNBA-ға кеткеннен кейін үш маусым өткен соң, Саммит Кандис Паркер сияқты жаңа, күшті ойыншыларымен қайта жаңғырып, барлық кездесулерде жеңіске жетті. UConn командасында Таурази сияқты шебер ұпай жинаушы болмады, ал Теннесси осы әлсіздікті толыққанды пайдаланды. Осы нәтижелерге байланысты бәсекелестік әйелдер баскетболындағы маңызды жарыс ретінде сақталды, тіпті одан бас тартылғаннан кейін де. 2002 жылы Сан-Антониодағы Аламодомда өткен жартылай финалда 29,619 көрерменмен әйелдер баскетболы тарихындағы ең көп көрермен жиналды. 2006 жылғы тұрақты маусымдағы ойын Ноксвиллдегі Томпсон-Болинг Аренасында әйелдер баскетболының тұрақты маусымындағы ең көп көрерменді (24,653) тартты. 2007 жылғы ойыннан кейін Ауриемма бәсекелестік әлі де қызығушылық тудырғанымен, әйелдер баскетболындағы теңдіктің артуына байланысты бұрынғыдай қарқынды болмайтынын атап өтті. Мысалы, 2006 жылы UConn немесе Теннесси командаларының екеуі де 1999 жылдан бері алғаш рет жартылай финалға қатыспады. Ол былай деді: "Бір жағынан, шағын дәрежеде, бұл әлі де Ред Сокс пен Янкилердің ойыны. Әлі де солай. Бірақ қазіргі уақытта университет баскетболында жақсы жаңалықтар көп". Серия аяқталғаннан кейін он үш жыл өткен соң, бәсекелестік 2020 жылы қайта жаңғырды, UConn 2023 жылғы маусымға дейін барлық 4 ойында жеңіске жетті.

The two schools first met on January 16, 1995, when televised women's basketball was a rarity. At this high point, with dominant players such as Rebecca Lobo, Kara Wolters and Jennifer Rizzotti, UConn's program was on the rise, beating Tennessee during the regular season and again for the title and an undefeated regular season. They would win another rivalry game in 1996. The next three years belonged to Summitt, as the Lady Vols won four of the next five meetings with the Huskies en route to three straight national championships. The "Meeks"—Chamique Holdsclaw, Semeka Randall, and Tamika Catchings—and point guard Michelle M. Marciniak powered Tennessee past all rivals, including UConn. On the horizon, though, were Auriemma's most dominant classes yet, and possibly the strongest lineup ever in the women's game. The starting five of Sue Bird, Asjha Jones, Swin Cash, Tamika Williams, and (for the latter part of the run) Diana Taurasi gave UConn four of the next five national championships. In that run of 2000 to 2004, UConn crushed Tennessee in the rivalry, winning nine of the next eleven meetings, including the 2000, 2003, and 2004 championship games. In the three seasons after Taurasi went to the WNBA, Summitt rebounded with strong new players like Candace Parker, and won each meeting. UConn's program lacked a dominant scorer like Taurasi, and Tennessee made the most of this vulnerability. With these results, the rivalry continues to be top of mind in the women's game, even years after its discontinuation. A matchup in the 2002 Final Four at the Alamodome in San Antonio was in front of the largest crowd in women's history (29,619). The 2006 regular season game at Thompson–Boling Arena in Knoxville drew the largest crowd ever for a regular season women's game (24,653). After the 2007 game, Auriemma noted that the rivalry, while still intense, lost some of its edge because of increasing parity in the women's game. As an illustration, 2006 was the first time since 1999 that neither UConn nor Tennessee had made the Final Four. He remarked, "In some sense, a small sense, it's still the Red Sox and the Yankees. It still is. But there's still a lot more good things going on in college basketball now. That's just the reality of it." Thirteen years after the series ended, the rivalry resumed in 2020, with UConn winning all 4 games through the 2023 season.

Футбол

Екі мектеп бәсекелестігін басқа да спорт түрлеріне таратып, бір-бірімен қосымша матчтар өткізуге келісті. 2008 жылдың 4 қыркүйегінде UConn және Теннесси футболдан 2015 және 2016 жылдарға екі рет үй-үй сериясы өткізуге келісті, бірақ Теннессидің 2016 жылы Бристоль мотор трегінде Вирджиния Техпен ойнауы үшін серия кейінге шегерілді. Бұған қоса, Теннессидің "Үлкен бес" лигасында болғандығы және UConn-тың "Бес топ" статусына байланысты, болашақ кездесулердің аз болуы мүмкін. Екі команда 2023 жылдың 4 қарашасында Ноксвиллде кездесіп, "Волонтерлер" 59:3 есебімен жеңіске жетті.

Ерлер баскетболы

2009 жылдың 22 шілдесінде Huskies ерлер баскетбол командасының бас жаттықтырушысы Джим Калхун мен Vols ерлер баскетбол командасының бас жаттықтырушысы Брюс Перл 2010-2011 және 2011-2012 маусымдарында өзара матчтардан тұратын баскетбол сериясына келісім жасады. Саммиттың ұлы Тайлер екі ойынға да «Волонтерлер» құрамында болды, және екі команда да жеңіске жетті. 2012-13 маусымда Тайлер Саммит «Маркетт» әйелдер командасының жаттықтырушылар штабына қосылды, бұл Big East лигасының бөлінуі алдындағы соңғы жыл болды. «Хаскилер» екі ойында да «Алтын бүркіттерден» басым түсті. Саммит отбасының бәсекелестігінің есебі қазіргі таңда Коннектикут штатының 16, Саммиттердің 10 ұпайсына тең. Пэт бәсекелестік кезінде 9-13 есебін көрсетсе, Тайлер «Теннесси» командасы сапында Коннектикутқа қарсы ерлер баскетболшысы ретінде 1-1, ал «Маркетт» командасының көмекші жаттықтырушысы ретінде 0-2 есебін көрсетті.