Кіріспе
Gilded Age қонақ үйі Палм-Бич, Флорида, АҚШ
Рояль Понциана қонақ үйі – АҚШ-тың Флорида штатындағы Палм-Бич қаласында орналасқан Gilded Age дәуірінің қонақ үйі. Standard Oil компаниясын құрған Генри Флаглер және шамамен 1000 жұмысшының күш-жігерімен салынған бұл қонақ үй 1894 жылдың 11 ақпанында есігін ашты. Оңтүстік Флоридадағы Флаглердің алғашқы құрылысы болған Рояль Понциана қонақ үйі, аймақтың тарихында маңызды рөл атқарды. Бұрынғы қараусыз қалған аймақты қысқы туризм орталығына айналдырып, Палм-Бич және Вест-Палм-Бич қалаларының дамуын жеделдетті. Екі айдан кейін Флаглердің Флорида Шығыс жағалау темір жолы Вест-Палм-Бичке жетті, ал 1895 жылы Лейк-Уорт лагунасы арқылы салынған темір жол көпірі қонақтарға қонақ үйге тікелей жол ашты. 1896 жылы Флаглер жақын жерде "Брейкерс" атты тағы бір қонақ үйін ашты. Екі қонақ үйдің сәттілігі 1899 және 1901 жылдары Рояль Понциана қонақ үйінің кеңейтілуіне әкелді. Сол кезде бұл ғимарат әлемдегі ең үлкен қонақ үй және ең үлкен ағаштан салынған құрылым болып есептелді. Өзінің гүлденген кезеңінде қонақ үй 1100-ге жуық бөлме, 2000 қонаққа арналған жатақхана және кем дегенде 1400 маусымдық жұмысшыны қамтыды. 1925 жылы "Брейкерс" қонақ үйінде болған ірі өрттен кейін және 1926 жылы қайта ашылғаннан соң, Рояль Понциана қонақ үйіне саяхатшылар мен уақытша тұрғындардың ағыны азайды, олардың көпшілігі жаңадан жөнделген "Брейкерс" қонақ үйін таңдады. 1928 жылғы Окичоби дауілі Рояль Понциана қонақ үйіне ауыр зақым келтірді, нәтижесінде жөндеу жұмыстары үшін ішінара жабылуға мәжбүр болды. 1930 жылдың қаңтарында толыққандай қайта ашылғанына қарамастан, қонақ үй Ұлы депрессияның салдарынан өркендемей қалды және 1934 жылы қайтадан жабылды, ал келесі жылы бұзылып жатыр.
Құрылыс
Алты қабатты, грузин стиліндегі қонақ үйді Генри Флаглер, мұнай, жылжымайтын мүлік және теміржол магнаты элита үшін қысқы демалыс орыны ретінде салған. 1890 жылдардың басында ол келгенге дейін Палм-Бич Флориданың Атлантика жағалауындағы шұғыласыз бөгеттік арал болды. Флаглер Лейк Уорт лагунасының жанындағы Фредерик пен Марсена Нельсон Роберттің үйінде болғаннан кейін, бұл аймақты «нағыз жұмақ» деп сипаттап, элиталық және бай қонақтарға арналған курорттық қонақ үйді жоспарлады. Ол көп ұзамай Уорт көлінің екі жағалауында жер сатып алып, шағын жарылыс туғызды, бұл жер бағасын 60%-ға дейін өсірді және аймаққа көбірек бизнес тартты. Содан кейін Флаглер Флориданың Шығыс жағалауы теміржолын (FEC) осы аймаққа ұзарту және Уорт көлінің шығыс жағында қонақ үй салу ниетін жариялады.
Негізгі құрылыс жұмыстары 1893 жылдың 1 мамырында басталды. Сол күні Элиша Ньютон «Кап» Димик, Урия Д. Хендрикссон және Эдмунд М. мен Джон Х. Брелсфорд Дейд округінің мемлекеттік банкін, аймақтың алғашқы банкін құрды, ол Уорт көлінің жағасында және қазіргі Корольдік Понциана жолының оңтүстігінде орналасқан. Флаглер бұл банк арқылы «Royal Poinciana» қонақ үйін салуға жұмыскерлерге ақшалай сыйақы төледі. Бұған қоса, Флаглер бастапқыда Коконат Гров үйін құрылыс жұмыскерлеріне тұрғын үй ретінде жалға алды. Алайда, 1893 жылдың қазан айында өрт Коконат Гров үйін қиратты. Осының салдарынан екі лагерь құрылды: бірі ақ жұмысшылар үшін қазіргі Сивью авеню орнында, ал екіншісі қара жұмысшылар үшін «Стайкс» деп аталды, онда Күн бату және Күн шығу даңғылдары бүгінгі Солтүстік округтік жолмен қиылысады.
Алғашқы жылдар
Мейрамхана 1894 жылдың 11 ақпанында ашылды, бастапқыда 540 бөлмесі болды, бір түнгі тұру құны 6 доллардан 100 долларға дейін ауыспалы. Алғашқы жылдары қаңтардан сәуірге дейін, ал кейіннен (Флаглердің 1902 жылы Уайтхолл сарайында өткізген Джордж Вашингтонның жылдық кешінен кейін) желтоқсанның ортасынан ақпанның соңына дейін екінші маусым деп белгіленді. 1895 жылғы наурызда «The Atlanta Journal Constitution» газеті «Royal Poinciana» қонақ үйіне 900-1000 қонақ келгенін хабарлады, бұл Флаглердің 1896 жылы жақын жерде тағы бір қонақ үй ашуына себеп болды. Бұл жағажай маңындағы қонақ үй бастапқыда «The Palm Beach Inn» деп аталды, бірақ 1901 жылы қонақтар жиі «толқындардың үстіндегі бөлмелерді» сұрағандықтан «The Breakers» деп қайта аталды. Жалпы алғанда, «Royal Poinciana» қонақ үйі 549 метрге созылып, Уорт көлінің бойында орналасқан, сол кездегі әлемдегі ең үлкен қонақ үй және ең үлкен ағаштан жасалған құрылым болып есептелді. 1903 жылдың қыркүйек айында болған дауыл қонақ үйінің кіреберісіне жақын теміржол жолын қиратты, көптеген терезелерді сынып, бірнеше кокос пальмаларын құлатты. «The New York Times» газеті 1904 жылы, «Royal Poinciana» қонақ үйі ашылғанына 10 жыл толуына орай, Палм-Бичтің кештерге, гольфқа, тенниске, қайықпен саяхаттауға, жүзуге және балық аулауға танымал туристік орынға айналғанын жазды. 1909 жылы «Royal Poinciana» қонақ үйінде Палм-Бич округінің құрылуына арналған салтанатты шара өтті, сондай-ақ Тәуелсіздік күніне арналған мерекелер де ұйымдастырылды, оған Форт-Пирстен Майамиге дейін жүздеген адам келді. Мерекелік шараларға екі әуесқой бейсбол ойыны, жергілікті музыкалық топтың өнерлеуі және әсем фейерверк көрсетілімі кірді. 1913 жылдың мамырында Флаглер қайтыс болғаннан кейін, оның отбасы Сент-Огастинде қаралы жиын өткізді, бірақ келесі наурыз айында «Royal Poinciana» капелласында еске алу рәсімі болды. Қонақтар «Royal Poinciana» қонақ үйі мен «The Breakers» арасында қонақ үй қызметкерлері итермелейтін дөңгелекті сабан креслоларында (көбінесе «Afromobile» деп аталатын) қарағай жолымен тасымалданды, ал жаяу жүргіншілерге арналған жеке пальма ағаштарынан жасалған жол бөлінді.
During the second season – defined in early years as January through April and later as mid December to late February (after Flagler's annual George Washington Ball held at Whitehall, his 1902 mansion) – The Atlanta Journal Constitution reported in March 1895 that the Royal Poinciana Hotel records logged between 900 and 1,000 guests, which contributed to Flagler's decision to open another hotel nearby in 1896. This oceanfront hotel was originally called The Palm Beach Inn and later renamed The Breakers in 1901 because guests often requested rooms "over by the breakers." In total, the Royal Poinciana Hotel stretched along Lake Worth for a distance of 1,800 feet (549 m), reportedly making it both the largest hotel and largest wooden structure in the world at the time. In September 1903, a hurricane destroyed the railway approach near the entrance of the hotel, shattered many windows, and uprooted several cocoanut palm trees. The New York Times noted that by 1904, 10 years after the Royal Poinciana Hotel opened, Palm Beach was a popular tourist destination for parties, golf, tennis, boating, bathing, and fishing. The Royal Poinciana Hotel hosted a celebration for the establishment of Palm Beach County in 1909, alongside Independence Day festivities, which drew hundreds of people from Fort Pierce to Miami and included two amateur baseball games, musical performances by a local band, and a fireworks display. Following Flagler's death in May 1913, his family held a small funeral in St. Augustine, though a memorial service occurred at the Royal Poinciana Chapel during the following March. Patrons were shuttled between the Royal Poinciana Hotel and The Breakers along a pine trail in wheeled wicker chairs, often referred to as an Afromobile, powered by hotel employees, with a separate palm trail reserved for pedestrians.
1920-шы және 1930-шы жылдар
1925 жылдың наурыз айында "Брейкерлер" екінші рет ірі өртке ұшырады. 1903 жылғы өрттен ерекшелігі, бұл өрт "Брейкерлердің" коттедждері, "Палм Бич" қонақ үйі және көптеген жақын орналасқан дүкендер сияқты бірнеше басқа да ғимараттарды қиратты. Associated Press агенттігінің хабарлауынша, "вулкан күлі сияқты ұшқындар бүкіл Палм Бичтің үстінен жауды", сондықтан төтенше жағдай қызметкерлері "Royal Poinciana" қонақ үйіне өрттің одан әрі таралуын болдырмау үшін динамит әкелді және қонақтарға ғимаратты эвакуациялауды бұйырды, бірақ мыңдаған адамның жарақат алу қаупі болғандықтан жарылғыш заттарды қолданудан тартынды. "Royal Poinciana" қонақ үйінің шатыры тұтанғандай болғанымен, ғимарат өрттен құтылды. Өрттен кейін көптеген қонақтар жақын маңдағы тұрғын үйлер мен қонақ үйлерде паналады, 300-ден астам адам "Royal Poinciana" қонақ үйіне келді. Өрттен кейін төрт күн өткен соң, "Royal Poinciana" қонақ үйінде өткен "Флаглер" жүйесінің конференциясында офицерлер мен қамқорлар "Брейкерлерді" қайта жаңарту туралы шешім қабылдады. 1926 жылдың желтоқсанында "Брейкерлер" қайта ашылғаннан кейін туристер викториандық қонақ үйлерді ескірген нысандар деп қарастыра бастады, жаңа жайлылықтарды артық көріп, нәтижесінде "Royal Poinciana" қонақ үйіне келушілер азайды. Қонақ үйдің ең көп зақымдалған бөлігі солтүстік қанаты болды, ол іргесінен ығысты. Флориданың Шығыс жағалауындағы қонақ үй компаниясының вице-президенті Х.Е. Бемис 12 қазанда "Royal Poinciana" қонақ үйінің алдағы қысқы маусымда ашылмайтынын мәлімдеді. Маусымнан тыс уақытта ғимаратқа қосымша жөндеу жұмыстары жүргізілді, оның ішінде солтүстік қанаттың көп бөлігі бұзылып, орнына екі пергола мен консерватория салынды. Жұмысшылар бөлмелерді де жаңартты, "Чикаго Трибьюн" газеті "жаңа ванналар, жаңа жиһаздар, екі қабатты колоннада салынды; 1928 жылғы дауылдан кейін алғаш рет үлкен асхана ашылды, ал әйгілі кокос бұтағы бұрынғы сұлулығына қайта келді" деп жазды. Келесі маусымда "Royal Poinciana" қонақ үйінің сыйымдылығы 900 қонаққа дейін төмендеді, бұл дауылдан бұрынғы 1200-ден азырақ. Алайда, 1929 жылғы Уолл-стрит құлауынан және одан кейінгі Ұлы депрессиядан кейін қонақ үй бизнесі қиындыққа тап болды. 1932 жылдың қаңтарында "Royal Poinciana" қонақ үйі соңғы маусымын ашты. Bemis және Флориданың Шығыс жағалауындағы қонақ үй компаниясының президенті Уильям Р. Кенан, вице-президенті Л.С. Хейнс және бас кеңесшісі Скотт Лофтин арасындағы кеңестен кейін компания 27 қазан күні "Royal Poinciana" қонақ үйінің алдағы туристік маусымда ашылмағанын, бірақ оны тұрақты түрде жабуға ниеттенбейтінін мәлімдеді. Алайда, 1934 жылы екінші жыл қатарынан ашылмағаннан кейін Флориданың Шығыс жағалауындағы қонақ үй компаниясы сол жылдың 15 тамызында қонақ үйдің басым бөлігін, солтүстік қанатын, жылыжайды және колоннадаларды бұзу туралы шешім қабылдады. Жұмыс 1935 жылдың 1 желтоқсанына дейін аяқталуы керек еді. 1934 жылдың қыркүйегінен бастап Майамидің "Максвелл" компаниясы "Royal Poinciana" қонақ үйінде қалған барлық заттарды – жиһаздарды, мүлікті және құрылыстың бөліктерін сатты, бұл шамамен 4000 сатып алушыны тартты. Қонақ үйден жиналған ағаштан кем дегенде 40 үй және жүздеген басқа да үйлердің бөліктері салынды. Флориданың Шығыс жағалауындағы қонақ үй компаниясымен келісімшарт бойынша "Скотт және Уиттакер" фирмасы 1937 жылы солтүстік қанатты бұзды. 1960 жылы Палм Бичтің құрылуына көмектескен әйгілі қонақ үйдің бұрынғы орнына ескерткіш орнатылды.
Негролар лигасының бейсбол командасы
1915-1916 жылдың қысында Royal Poinciana Hotel C.I. Тейлорды және оның Индианаполис ABCs командасының, негр лигасы құрылғанға дейінгі бейсбол командасының көптеген ойыншыларын Breakers ұйымдастырған қарсы командамен ойнау үшін жалдады. Осы ойындарда сол кездегі негр лигасының жұлдыздары Бен Тейлор, C. I. Тейлор, Кенди Джим Тейлор, Джон Дональдсон, Эшби Данбар, Джим Джеффрис, Джимми Лайонс және Спот Полс қатысты.
Мұра және қиратудан кейінгі кезең
1894 жылғы ақпанда аяқталуымен, Роял Понциана қонақ үйі Уорт көлінің лагуна аймағындағы төртінші мәлім қонақ үйі болды. Оған дейін 1880 жылы Элиша Ньютон "Кап" Димиктің Коконат Гроув үйі, 1888 жылы Харлан П. Дайдің Лейк Уорт қонақ үйі және 1888 жылы Аллен Хейзердің Оак Лоун үйі салынған болатын. Бұл тұру орындары кейде көптеген адамдарды, соның ішінде 1885 және 1893 жылдар аралығында Коконат Гроув үйіне шамамен 4500 қонақ келген, бірақ Флаглер келгеннен кейін олардың ешқайсысы ұзаққа созылмады, себебі Коконат Гроув үйі мен Лейк Уорт қонақ үйі 1893 және 1897 жылдары өрттен қирады. Флаглер бұл аймаққа 1888 және 1889 жылдары Сант-Августинде Понс-де-Леон қонақ үйі мен Альказар қонақ үйін, ал 1890 жылы Ормонд Бичте Ормонд қонақ үйін салғаннан кейін, сондай-ақ 1888 жылы Сант-Августинде Casa Monica қонақ үйін сатып алғаннан кейін, әсем қонақ үйлер салумен танымал болғаннан кейін келді. Көптеген туристерді тартудан басқа, Роял Понциана қонақ үйі Palm Beach округі болып қалыптасқан аймақтың дамуында маңызды рөл атқарды. Қонақ үйдің құрылысы кезінде Флаглер Уорт көлінің батыс жағалауындағы қалашықты Палм-Бичтегі жобаларын қолдау үшін коммерциялық және тұрғын үй қауымдастығы ретінде көріп отырды. О. С. Портер мен Луис Хиллхаусқа олардың жерлері үшін 45 000 доллар төлегеннен кейін, Флаглер округтік жер өлшеуші Джордж Поттерге Уорт көлінің батыс жағалауында 48 блоктан тұратын жоспар жасауды тапсырды. 1894 жылғы 8 ақпанда Роял Понциана қонақ үйінде осы учаскелерге алғашқы аукцион өтті. Осы жаңа қалыптасқан ауданның тұрғындары сол жылдың 5 қарашасында Батыс Палм-Бич деп аталған муниципалитет болуға дауыс берді. Сонымен қатар, кейін Slat House деп аталған жылыжай, 50 Cocoanut Row мекенжайында орналасқан және Роял Понциана қонақ үйінің жалғыз қалған бөлігі болып табылады. Негізгі ғимараттың бөлігі болмаса да, Роял Понциана капелласы және Seagull Cottage (Роял Понциана қонақ үйінен бұрын салынған), екеуі де қонақ үй аумағында орналасқан. Роял Понциана қонақ үйінің шайханасы да сақталған, бірақ ғимарат бірнеше рет көшіріліп, қазіргі уақытта Лантанадағы Киелі Қорғаншыл Періштелер шіркеуінде орналасқан, ол қазір "Киелі Рух капелласы" деп аталады.