Кіріспе

Американдық көркем гимнаст Мэри Элис Рей (6 ақпан 1982 жылы туған) – 2000 жылғы Сидней Олимпиадасында және 1999 жылғы Әлем чемпионаттарында АҚШ құрама командасынан өнер көрсеткен американдық гимнаст. 2016 жылдан 2020 жылға дейін Вашингтон университетінің гимнастикадан бас жаттықтырушысы қызметін атқарды.

Өмірбаяны және ерте мансабы

Рей Мэриленд штатының Колумбия қаласындағы Стивенс Форест бастауыш мектебінде және Уайлд Лейк орта мектебінде оқыды. Ол Мэриленд штатындағы Хиллдің Ангелдер клубында, Олимпиада жүлдегерлері Доминик Доуес және Кортни Купецтің жаттықтырушысы Келли Хиллдің басшылығымен жаттықты. 1996 жылы жасөспірім ретінде ол алғаш рет АҚШ ұлттық құрамасына ілікті және халықаралық аренадағы дебютінде – 1996 жылғы жасөспірімдер арасындағы Пан-Америка чемпионатында – керемет өнер көрсетті, көпсайыста екінші орынды алып, тепе-тең емес таяқшаларда және еден жаттығуларында алтын медаль жеңіп алды. Ол келесі жылдары да табысқа жетіп, 1998 жылғы Жақсы Ниет ойындарында тепе-тең емес таяқшаларда күміс медальді иеленді. 1999 жылы Қытайдың Тяньцзинь қаласында өткен Әлем чемпионатында Рей бәсекедегі ең жоғары нәтиже көрсеткен американдық спортшы болды, көпсайыста сегізінші орынды алды.

Сидней Олимпиадасы және күмбездеген дау

Рей 2000 жылы АҚШ Ұлттық чемпионатында да, Олимпиадалық іріктеу турнирінде де жеңіске жетті. Сидней Олимпиадасында Рей финалға өткен жалғыз американдық әйел гимнаст болды – бұл тепе-теңдік балкасы болды. Дегенмен, Олимпиада ойындарында оны үлкен қиындықтар күтіп тұрды. Жеке көпсайыс финалында төрешілер секіру құрылғысын 5 см төмен орнатып жіберді; бұл қателік жарыс басталғалы жартысы өткен соң ғана түзетілді. Бұл өзгеріс гимнасттардың секіруге кіру және секіруден кейінгі қимылдарына толыққанды әсер етіп, бірнеше құлауға себеп болды. Рей қателік анықталмас бұрын секірген гимнасттардың бірі болды; ол жаттығу және бәсекелестік секірулерінде құлады. Бір жаттығу секірісінде ол басын жерге тиіп құлаудың аз қана қашықтықта болды. Рей жарақаттанбаса да, оқиға оны шаршатып жіберді, сондай-ақ ол тепе-теңдік балкасынан да құлады. Оның келесі өнер көрсетулеріне қаншалықты әсер еткенін анықтау мүмкін емес. Бұрыс орнатылған құрылғыда секірген гимнасттарға жарыс соңында секірулерін қайта жасау мүмкіндігі берілді; Рей бұл ұсынысты қабылдап, түзетілген ұпайларымен 13-орынды иеленді. Бұрыс орнатылған секіру құрылғысын қолданған көптеген гимнасттар сияқты, Рей де бұл оның өнеріне кері әсер еткенін сезінді: ол NBC телеарнасына берген сұхбатында, егер бұл оқиға болмағанда, медаль жеңіп алар еді деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ тепе-теңдік балкасы финалында сегізінші орын алды, бұл АҚШ гимнастикасы үшін өте көңіл көншітпейтін Олимпиаданың соңы болды.

Олимпиададан кейінгі кезең

Сиднейден кейін Элис Мичиган университетінде толық спорттық стипендиямен оқыды, онда ол ағылшын тілін мамандық етті. Ол 2005 жылы командасын Super Six финалына жеткізіп, сәуледе күміс медаль жеңіп, өте сәтті NCAA мансабын аяқтады. Бұрын ол 2001 жылы көпсайыс бойынша (UCLA-ның Онни Уиллиспен) тең бөлісіп, 2002 жылы тепе-теңдік арқасында және 2004 жылы әртүрлі биіктіктегі таяқшада алтын медальдар жеңіп алды. Ол үш жыл бойы Cirque du Soleil-де өнер көрсетті, онда ол Лас-Вегастағы тұрақты шоу О-дағы Cadre тобының мүшесі болды. Сондай-ақ ол Love цирк шоуында өнер көрсетті. Рей кейде Big Ten Network арнасында әйелдер гимнастикасы жарыстарын түсіндіріп береді. Кейін ол Мэриленд штатының Хэмпстед қаласындағы Каролл гимнастика орталығында жаттықтырды. 2010 жылдың 28 сәуірінде Элис және 2000 жылғы Олимпиада командасының қалған мүшелері, Қытай командасының мүшесі Донг Фан Сяоның жасын жалған көрсеткені анықталғаннан кейін, командалық жарыста қола медальмен марапатталды. Бұл жалғандықтың нәтижесінде Донгтың нәтижелері күштен шығарылды және Қытай командасы МОК-тан медальдан айырылды. АҚШ командасына 2010 жылдың тамызында АҚШ чемпионатындағы ерлер жарысынан бұрын арнайы салтанатты шарада қола медальдар табысталды. 2011 жылдың 22 қыркүйегінде Элис Мичиган университетіндегі бұрынғы әріптесі Шэнна Ханнанның орнына Вашингтон Хаскис гимнастика бағдарламасына көмекші жаттықтырушы болып қосылды. Ол Мичиганда көмекші жаттықтырушы болған бас жаттықтырушы Джоан Бауэрспен қайта кездесті. 2016 жылдың 27 мамырында Рей бұрынғы жаттықтырушы Джоан Бауэрс отставкаға кеткеннен кейін Хаски бағдарламасының жаңа бас жаттықтырушысы болып тағайындалды; ол Вашингтон университетінде бес жыл жұмыс істеген еді. Рей 2020 жылдың қазан айында жаттықтырушы лауазымынан кетті, себебі ол отбасымен Сиэтл аймағынан көшіп кетті.

Қосымша жетістіктер

Элис Рей Мичиган университетін тарихында ең көп All America құрметіне (14) ие болып тәмамдады. Элис Рей – Биг Тен конференциясының «Аптаның гимнасткасы» аталымын ең көп алған спортшы, мансабында тоғыз рет осы құрметке ие болды.