Кіріспе

Саясаткер (1887–1969)

Хелен Вайолет Бонэм Картер, Ярнбери баронессасы Асквит (15 сәуір 1887 – 19 ақпан 1969), үйленгенге дейін Вайолет Асквит деп танылған, британдық саясаткер және күнделік жазушы. Ол 1908–1916 жылдары премьер-министр болған Х. Х. Асквиттің қызы болды және 1925 жылы әкесі Оксфорд және Асквит графы титулына ие болғаннан бастап, құрметті атақ ретінде Леди Вайолет деп аталды. Кейін ол либералдық саясатқа белсенді түрде қатысып, бағыныштылық саясатының басты қарсыласы болды. Ол Парламентке сайлауға түсіп, өмірлік пэр атанды. Ол сонымен қатар өнер мен әдебиет саласында да жұмыс істеді. Оның күнделіктері әкесінің бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезіндегі премьер-министрлік қызметін қамтиды және 1960 жылдарға дейін жалғасады. Ол әйелінен басқа, сэр Уинстон Черчилльдің ең жақын әйел досы болды, ал немерелерінің арасында актриса Хелена Бонэм Картер де бар.

Ерте өмір

Вайолет Асквит Англияның Лондон қаласында дүниеге келді және саясатқа қатысты өмір сүрді. Ол 1908 жылдан бастап әкесі тұрған 10 Даунинг-стритте өмір өтті. Оны үйде тәрбиешілер оқытып, кейін тілдерін жетілдіру үшін Парижге жіберді. 1903 жылы Дрездендегі аяқтау мектебін бітірді. Оның анасы Хелен Келсалл Мелланд Вайолет төрт жасқа толғанда қызбадан қайтыс болды. 1894 жылдан бері оның әкесінің екінші әйелі Марго Теннант болды: олардың қарым-қатынасы "даулы" деп сипатталған. Оның төрт бауыры болды: Реймонд, Герберт, Артур және Сирил. Вайолеттің жас кезіндегі ең жақын досы – Венеция Стэнли, кейіннен оның әкесімен жақын эмоционалды қарым-қатынаста болды.

Эдвардтық әлеуметтік өмір

1905 жылы әділет алдына ұсынылған Вайолет Асквит, алғашқы лондондық маусымында қоғамдық өмірге, кештерге қатысты. Сэр Чарльз Теннант, 1-ші барон, Маргоның әкесі, әйелі Маргаритамен бірге Вайолет пен оның немересі Фрэнсис Теннант үшін Гросвенор алаңында би кешін ұйымдастырды. Фрэнсис 1912 жылы Гай Лоуренс Чартериске тұрмысқа шығып, Энн Флемингтің анасы болды. Гайдың қарындасы Синтия Вайолеттің жақын досы болды және 1910 жылы оның ағасы Гербертке үйленді. 1907 жылғы қазан айында Вайолет ағасы Реймондтың колледж досы Арнольд Уордтан үйлену ұсынысын алды. Ол одан бас тартты. Сазерленд ата-анасы осы одаққа қарсы болғанын айтады: қаржылық мәселелер ықпал еткен болуы мүмкін, ал Уордтар консерваторлар болды. Реймонд Асквит «Коттерия» тобының мүшесі болды. 1908 жылға қарай бұл жас буынның тобы қоғамдық әңгімелерде көріне бастады, ал баспасөз беттерінде Вайолет туралы да жазылды:

Миссис Реймонд Асквит [ ] «Жас рухтар» клубының жетекшісі болды, оның құрамында Леди Марджори және Леди Вайолет Мэннерс, Мисс Сисли Хорнер, Мисс Вайолет Асквит және Мисс Вайола Три болды. Вайолет 1908 жылы Либералдық кабинетке тағайындалған Уинстон Черчилльмен жақын қарым-қатынаста болды: Черчилль кейін олардың «де-факто никелескеніне» ұқсас екенін айтты және олар өмір бойы дос болды. Ол сол жылы Клементина Хозиерге құдалық жасады, ал Вайолет оны «бір құстың ақымақтығындай» есептеді. Тамыз айының соңында, құдалықтары мен үйленуі арасында Черчилль Шотландия жағажайындағы Нью-Слейнс қамалында Асквит отбасымен демалысқа кетті. Ол кеткеннен кейін бірнеше күн өткен соң, бірақ Арнольд Уорд әлі де қонақ ретінде болғанда, Вайолет бір түні тастарда қалған кітапты іздеу үшін шықты. Бірнеше сағат іздегеннен кейін, ол жарақатсыз, бірақ есінен танып, жағалық жолдың жанында табылды. Майкл Шелден Вайолеттің басынан өткен оқиға «бақытсыз жас әйелдің назар аударуға жасаған әрекеті» болуы мүмкін деп болжайды. Вайолет 1909 жылы Джон Гамильтон Гордонның ұлы Арчибальд Гордонға (Арчи) құдалық жасады, ол автокөлік апатына ұшырап, өлім төсегінде жатқан кезде.

1910-1914 жылдар

Вайолет ағасы Артур мемлекеттік қызметте болған Суданға сапар шекті. 1912 жылғы мамыр айында Вайолет әкесі мен өгей анасымен бірге Жерорта теңізі круизіне, HMS Enchantress кемесімен, негізінен Черчилль, оның отбасы мүшелері және оның саяси топтары, соның ішінде Эдвард Марш, сондай-ақ Луи Баттенбергтермен бірге қатысты. Сол жылы ол ұзақ жылдар бойы хат жазысқан Мэтью Нейтанмен танысты. 1913 жылғы наурыз айында ол Руперт Брукпен Марш Кембридждегі Кингс колледжінде Бруктың стипендиясын тойлау үшін ұйымдастырған кешкі ас кезінде В. Б. Йейтс, Клементина Черчилль және Синтия Асквитпен кездесті. 1915 жылы Брук қайтыс болғаннан кейін ол Марштің сенімді серігіне айналды. Вайолет 1913 жылы Оттолин Морреллмен дос болуға тырысты. Оның Бедфорд-сквердегі үйінде Генри Джеймс, Уиндхам Льюис және Десмонд Маккартимен сөйлесуге болатын. Моррелл өзінің әңгімелерін терең емес, қызықты деп санады.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1915 жылғы 16 қаңтарда қартайған Генри Джеймс Кенттегі Уолмер қамалында Асквиттерге келді. Вайолет Асквит және оның жартылай қарындасы Элизабет Джеймстің шебер, бірақ сұлу тілді және ойын тоқтататын сөйлеуін, оның кітаптарын оқымаған Уинстон Черчилль құрметсіздікпен қабылдағанын көрді. Кетіп бара жатқанда ол «осы жас жігітпен кездесудің өте жігерлендіретін тәжірибе болғанын» айтты. Ақпан айында ол досы және хат жарысушысы Руперт Брукты Галлиполи жорығына және қазасына аттанған дивизиясымен бірге жолдап салды. Вайолет 1915 жылы Обри Гербертке Бруктың өлімінің өміріндегі ең үлкен қайғыларының бірі болғанын жазды; Вирджиния Вульфтің айтуынша, 1916 жылы ол Брукты «ешқандай еркекті осылай жақсы көрмегенін» айтқан. 1915 жылғы 30 қарашада Вайолет әкесінің жеке хатшысы Морис Бонэм Картерге тұрмысқа шықты. Галлиполи науқаны бойынша Адмиралтействоның бірінші лорды Черчилльпен келіспеушілікке түскен Бірінші теңіз лорды Джеки Фишер 1915 жылғы 15 мамырда отставкаға кетті. Бұл саяси оқиғалар тізбегін бастады, нәтижесінде Либералдық кабинет коалицияға алмастырылды, Черчилль қызметтен алынды, ал 1916 жылы Асквиттің орнына премьер-министр болып Ллойд Джордж келді. Бонэм Картер осы оқиғалардың кейінгі тарихнамасына әсер етті, әсіресе Лорд Бивербруктың есебіне жақын болған Роберт Блейкпен келіспеді. Оның көмегімен Асквиттің өмірбаянын жазған Рой Дженкинске отбасылық құжаттарға қол жеткізуге мүмкіндік берілді.

Саясатта, соғыстар аралығы

Либералдық партия Асквит және Ллойд Джорджтың жақтастары арасында бөлінді. 1920 жылдары қиын жағдайға түскендіктен, Бонэм Картер 1920 жылғы Пейслидегі қосым сайлауда әкесі үшін үгіт жүргізді. Бұл сайлауда жеңіс одіс, және оған Либералдық партияның үміткері болу ұсынылды. Лорд Килбракен бұған қолдау көрсетті, бірақ ол балаларына басымдық беруді жөн көрді. Ол Әйелдер либералдық федерациясының президенті (1923–25 жж., 1939–45 жж.) болды және Либералдық партияның президенті қызметін атқарған алғашқы әйел (1945–47 жж.) атанды. Бонэм Картер 1920-1930 жылдары көптеген алаңдарда сөз сөйледі, және Уинстон Черчилльпен (және басқалармен) бірге еуропалық фашизмнің қаупін ерте сезді. Ол бірнеше антифашистік ұйымдарға (мысалы, "Фокус" тобы) қосылып, оларды жандандырды, көбінесе Черчилльпен бірлесіп, олардың жиналыстарында сөз сөйледі. 1938 жылғы сөйлеуінде ол Невилл Чемберленнің нацистік Германиямен келісімдерін "басқаларды қандай құнмен төлеуге мәжбүрлесе де, бейбітшілік" саясаты деп сынады. 1939 жылдың 15 наурызында Чехословакиядан Богемия және Моравия протектораты құрылғаннан кейін, ол чехословакиялық босқындар мен нацистер тарапынан қуғынға ұшырағандарды қолдады.

Кейінгі өмірі

1945 жылғы жалпы сайлауда Бонэм Картер Уэллс округінен кандидаттыққа түсіп, үшінші орын алды, ал 1951 жылы ол жеңіске жетуге болатын Кольн аңғары округінен үміткер болды. Ескі досы болғандықтан Черчилль консерваторлардың бұл округке кандидат тікелей ұсынбауын қамтамасыз етті, осылайша оған еңбекшілерге қарсы тікелей бәсекелесуге мүмкіндік берді. Дегенмен, ол шамалы айырмамен жеңіліске ұшырады. 1953 жылғы Коронациялық наградалар салтанатында ол Британ империясы орденінің Дама Командоры (DBE) атағымен марапатталды. Ол либералды кандидаттар үшін, соның ішінде күйеу баласы Джо Гримонд, ұлы Марк және Джереми Торп үшін харизматикалық және сөзді жақсы білетін спикер болып қала берді, сондай-ақ радио мен теледидардағы ағымдағы оқиғалар туралы бағдарламаларда жиі сөйледі. Соғыстан кейінгі жылдары Бонэм Картер Біріккен Ұлттар Ұйымын және еуропалық біртүтастықтың жақтасы болды, Ұлыбританияның Ортақ нарыққа кіруін қолдады. Ол соңғы ондаған жылдардағы алғашқы жаңа либерал лордтардың бірі болды және Лордтар палатасының жұмысына белсенді қатысты.

Өлім

Леди Вайолет Бонэм Картер 1969 жылы 81 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды және қайтыс болған ағасы Реймондтың үйіне жақын, Сомерсеттегі Меллс қаласындағы Сент-Эндрю шіркеуіне жерленді.

Жазбалар

Вайолет Бонэм Картер – күнделік жазушы және өмірбаяншы. Оның еңбектері:

«Винстон Черчилльді Мен Білгендей» Вайолет Бонэм Картер, «Уинстон Спенсер Черчилль: Таж және Ұлттар Достастығының қызметшісі», ред. Сэр Джеймс Маршант, Лондон: Касселл, 1954. «Винстон Черчилльді Мен Білгендей», Вайолет Бонэм Картер (Айр және Спотисууд, 1965), АҚШ-та «Уинстон Черчилль: Жақын портрет» деген атпен жарияланды. Бұл кітап 1955 жылы жазыла бастады, ал оның он жылдан кейін жарық көргені – Черчилльдің өлімін күткен баспагердің шешімі болды. «Лантерн Слайдтары: Вайолет Бонэм Картердің күнделіктері мен хаттары, 1904–1914 жж.» Марк Бонэм Картер және Марк Поттл (Вейденфельд және Николсон, 1996) бас редакторында. «Чемпион Редубтабл: Вайолет Бонэм Картердің күнделіктері мен хаттары, 1914–1945 жж.» Марк Поттл (Вейденфельд және Николсон, 1998) бас редакторында. «Үмітке Батылдық: Вайолет Бонэм Картердің күнделіктері мен хаттары, 1945–1969 жж.» Марк Поттл (Вейденфельд және Николсон, 2000) бас редакторында.

«Винстон Черчилльді Мен Білгендей» (1965) кітабында, олар алғаш рет кездескен кешкі ас дастарханындағы әңгіме барысында Черчилль бір ойын «Әрине, біздің бәріміз құрттармыз, бірақ мен өзім жарқыраған құртқа жатамын» деген сөздермен аяқтағанын айтады.

Отбасы

Вайолет Асквит 1915 жылы әкесінің Бас жеке хатшысы Морис Бонхам Картерге тұрмысқа шықты. Олардың төрт баласы болды: Хелен Лаура Крессида Бонэм Картер, Джаспер Ридлидің әйелі, экономист сэр Адам Ридлидің анасы. Лаура Миранда Бонэм Картер, леди Гримонд, Либералдық партияның лидері Джо Гримондтың әйелі. Марк Бонэм Картер, Бонэм Картер бароны, Лордтар палатасына өтуге дейін парламенттегі либералдық депутат және Ярнбери бароннасы Джейн Бонэм Картердің әкесі. Реймонд Бонэм Картер, актриса Хелена Бонэм Картердің әкесі. Олардың Лондондағы ұзақ жылғы мекенжайы 21 Hyde Park Square болды.