Кіріспе

1930 жылдардағы саяси ықпалды британдықтар тобы
Кливеден тобы – Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін 1930 жылдары Ұлыбританияда белсенді болған, саяси ықпалы бар жоғарғы топ адамдардың бірлестігі. Олар парламентке алғаш рет отырған әйел депутат Нэнси Астор, виконтесса Астордың шеңберіне жақын болды. "Кливеден тобы" деген ат Букингемширдегі Астордың ауылдық резиденциясы болған Кливден атынан шыққан. "Кливеден Сет" терминін коммунистік газет "The Week"-тегі журналистикасында Клод Кокберн қолданды. Оның жоғарғы сыныптың Германияны қолдайтын құпия жоспары туралы пікірі 1930 жылдардың соңында бақылау саясатына қарсы болғандар тарапынан кеңінен қабылданды. Ұзақ уақыт бойы аристократиялық, Германияға сүйіспеншілікпен қараған әлеуметтік желінің нацистік Германиямен достық қарым-қатынасты қолдап, 1930 жылдардағы бақылау саясатын құруға көмектескені қабылданды. Джон Л. Спивак 1939 жылы жазған еңбегінде Кливеден тобына арналған бір тарауды арнады. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, 1945 жылдың қыркүйегінде нацистердің "Қара кітабының" табылуы, Британияны Остік державалар басып алған жағдайда топтың барлық мүшелерінің тұтқындалатынын көрсетті. Леди Астор: "Бұл, "Кливеден тобы" фашистік болды деген қорқынышты өтірікке толыққанды жауап". Жаңа зерттеулер Асторлардың социалистер, коммунистер және бақылау саясатына қарсылар сияқты әртүрлі қонақтарды шақырғанын көрсетті. Қазіргі таңда ғалымдар Кливеденде қандай да бір құпия жоспар болған деген пікірді қолдамайды. Тарихшы Эндрю Робертс: "Кливеденнің бақылаушылардың немесе тіпті нацистерді қолдаушылардың бесігі болғаны туралы миф құлатылды" дейді. Норман Роуздың 2000 жылғы еңбегі нацистерді қолдайтын құпия жоспар туралы теорияны жоққа шығарады. Кэролл Куигли Кливеден тобының Германияны қолдаған деген "бұрыс идеяға" қарсы тұрады: "Олар 1910 жылы не Германияға қарсы, не 1938 жылы Германияны қолдаған жоқ, бірақ әрдайым империяны қолдады". Кристофер Сайкс 1972 жылы жарық көрген Нэнси Астордың өмірбаянында Кливеден тобы туралы барлық оқиғаның Кокберннің идеологиялық себептермен тудырылған, жалған екенін айтты және бұл жалпы халықтың қабылдауына ие болды, ол Адольф Гитлердің соғысқа дейінгі британдық бақылау саясаты үшін кінәлілерді іздеді. Кейбір академиялық пікірлер Кокберннің есебі толығымен дұрыс болмаған болуы мүмкін, бірақ оның негізгі айыптауларын оңай жоққа шығаруға болмайды деп мәлімдейді.

Хоганның батырлары

1960 жылдардағы "Хоганның батырлары" комедиясының алтыншы маусымның төртінші және бесінші серияларында "Леди Читтерлидің сүйіктісі" атты екі бөлімдік эпизодта, Кливеден тобының құрамына кірмейтін, сэр Чарльз Читтерли есімді ойдан шығарылған тұлға арқылы Ұлыбританияның капитуляциясы туралы келісімдер жасау жоспары қарастырылады. Бұл оқиға нақты тарихи оқиғаға негізделмегенімен, 1936 жылы тақтан бас тарғаннан кейін Францияға жер аударылған бұрынғы британ королі Эдуард VIII-нің 1930 жылдардың соңында нацистік Германияға жасаған сапарының кейбір элементтерін қамтиды.

Күннің қалған бөлігі

Лорд Дарлингтон, Нобель сыйлығын жеңіп алған британдық автор сэр Кадзуо Ишигуроның 1989 жылғы "Күннің қалдықтары" романындағы маңызды екінші рөлді кейіпкер, Кливден тобының бірнеше белгілі мүшелерінің қосылуынан жасалған. Роман 1993 жылы сол атпен фильмге айналдырылып, сегіз "Оскар" және алты BAFTA сыйлығына ұсынылды, соның ішінде сэр Энтони Хопкинс "Үздік актер" номинациясында BAFTA сыйлығын жеңіп алды. Фильмдегі Дарингтон залында нацистер мен бейбітшілік іздеген британдықтар арасында өткізілетін әлеуметтік жиындар Кливден тобы ұйымдастырған бірнеше кешкі ас пен басқа да әлеуметтік шаралардың негізінде құрылған, онда нацистер британдықтарды манипуляциялаған.