Кіріспе

20 ғасырдың Сарк ханымы Сибил Мэри Хатауэй (Коллингс, бұрын Бомонт; 13 қаңтар 1884 – 14 шілде 1974) 1927 жылдан 1974 жылы қайтыс болғанға дейін Сарк ханымы болды. Оның 47 жылдық билеуі, Ла-Манш аралдарындағы Сарк аймағында, төрт монархтың таққа отыру кезеңін қамтыды: V Георгий, VIII Эдуард, VI Георгий және II Елизавета. Ханым, Сарк сирінің эксцентриктік тұлғасы Уильям Фредерик Коллингстің қызы болды. Сибил Сарк феодалдық ханымы болғанға дейін француз, серквиа, нормандық және неміс тілдерін үйренді. Ол 1901 жылы Дадли Бомонтқа үйленді, олардың жеті баласы болды. Балаларының бірі нәресте кезінде қайтыс болды, ал күйеуі 1918 жылы испан қызбасынан қайтыс болды, оны қаржылық қиындықтарға тап болған жесір етіп қалдырды. Ол 1927 жылы әкесінен мұрагерлікке ие болып, бірден феодалдық құқықтарын нығайтуға және "феодализмнің соңғы бекінісі" деп лақаптанған аралда туризмді дамытуға кірісті. 1929 жылы ол қайтадан үйленгеннен кейін, оның екінші күйеуі Роберт Хатауэй заңды түрде оның аға бірлескен билеушісі болды, бірақ ол үкіметтің бақылауын өзінде сақтап қалды. Ханым Сибилдің билеу кезеңінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ла-Манш аралдары неміс әскерлерімен басылып алынды, ол эвакуациядан бас тартып, арал тұрғындарын да қалуға көндірді. Оның үлкен ұлы және мұрагері Фрэнсис Уильям Бомонт 1941 жылы қаза тапты, ал күйеуі 1943 жылы тұтқынға алынып, лагерьге жер аударылды. Ханым оккупация кезіндегі бекем мінезімен танымал. Соғыстан кейін ол жарнамалық науқанын жалғастырып, аралдың туризм индустриясын нығайтты. 1954 жылы қайтадан жесір қалған ол жалғыз өзі билік жүргізді және 1965 жылы Британ империясы орденінің Дама Командоры атағын алды. Британ үкіметінің бір шенеунігі оны "ерекше тұлғалы ханым" деп сипаттады және оны көбінесе қайырымды диктатор деп атайды. Сибил 90 жасында қайтыс болды, оның орнын немересі Майкл Бомонт басты.

Ерте өмір

Сибил Мэри Коллингс Гернси аралында, бір кезде оның жекеменшік кәсіпкерлігімен аты шыққан ұлы-ұлы атасы Джон Аллерге тиесілі болған үйде дүниеге келді. Оның бизнестік байланыстары Сарк феодалын оның қызы Мари Коллингске әкелді. Оның ата-анасы Уильям Фредерик Коллингс және Монреальде туған әйелі Софи (құрметті есімі Моффатт) болды. Коллингс оның әйгілі мінез-құлқымен танымал әкесі Уильям Томас Коллингстен феодты мұра еткеннен кейін екі жыл өткен соң дүниеге келді. Оның Дорис есімді бір әпкесі болды.

Бірінші неке

15 жасында Сибил ағылшын суретшісі Дадли Бомонтқа ғашық болды. Ол атуды да, жартасқа көтерілуді де білмейтін, сондықтан әкесі оны "әлсіз" деп санады. Әкесі бұл қарым-қатынасқа қатаң қарсы екенін білдірді, бірақ Сибил Бомонтпен көрісуін жалғастырды. 1901 жылы қызу даудан кейін, әкесі Сибилды түн ортасында жатын бөлмесінен сүйреп шығарып, оны бос аяқ және түнгі көйлекпен сейньерлік резиденциядан лақтырып жіберді. 1961 жылы жазған автобиографиясында Сибил өзінің бірінші күйеуімен қарым-қатынасы туралы кеңінен жазды. Бірінші дүниежүзілік соғыста британдық армияда офицер болып қызмет еткен Дадли Бомонт 1918 жылы 24 қарашада испан тұмауы пандемиясы кезінде қайтыс болды. Олар аралға аяқ басқанша Роберт үйлену оны заң бойынша Сарк сейньеры еткенін білмеді, яғни әйелімен бірге билеушіге айналғанын. Алайда Хатауэйдің күшті мінезі үкімет мәселелерінде соңғы сөзді оның айтатынын қамтамасыз етті.

Канал аралдарындағы көптеген неміс офицерлері де асыл текті болған, ал Хатауэй олардың "қатаң неміс формалдылығын" пайдаланып, "өз еліндегі әдеттегі қатаң этикет бойынша қаралуын күтетінін" түсіндірді. Немістер Сарк тұрғындарының барлығын неміс тілінде оқытуға бұйырғанда, Дама өз үйінде арал балалары үшін сынып бөлмесін ұсынды. Оның күйеуі 1943 жылдың ақпан айында Бавариядағы Лауфендегі Ilag VII лагеріне жер аударылды және соғыс аяқталғанға дейін онда қалды. Британдық тарихшы Дэвид Фрейзердің сөзіне сәйкес, Сибилла неміс билігі бұрын шығарған антисемиттік бұйрықтарға қарсылық білдірмеді, олардың арасында оның чех еврей досы Энни Врановскиге қатысты мәселелер де болды. Оккупацияның соңғы айларында арал тұрғындары азық-түлік тапшылығына ұшырады. Хатауэй неміс астық қорына шабуыл ұйымдастырып, құпия картоп қорымен көптеген отбасыларды аштықтан құтқарды. Ол гарнизонның аралды миналардан тазартуын қадағалады. Неміс оккупациясы туралы оның тәжірибесі Уильям Дуглас Хоумның "Сарк ханым" пьесасына шабыт берді. Хатауэйдің немістерді қабылдау манері әсерлі әрі тым жылы болып сипатталды.

Соғыстан кейінгі жылдар

Соғыстан кейін Хатауэй Сарк аралының туристік саудасын ілгерітуді жалғастырды және жаңа портының салынуын қолдады. 1949 жылы ол күйеуімен бірге Эдинбург герцогинясы, Елизавета ханшайым (кейіннен Елизавета II патшайымы) және жаңа портты ашқан Эдинбург герцогін күтіп алды. Сол жылы Хатауэй Британ империясы орденінің офицері атанды. Сибил мен Роберт Хатауэйдің бақытты некесі 1954 жылы Роберттің қайтысымен аяқталды. Сарк аралының алғашқы сеньоры Хельер де Картеретке, Хатауэй Букингем сарайында Британ империясы орденінің Дам Командоры болды. Ол осыдан кейін өзін әзілде "қос дам" деп атады. Бірақ, төрт жүз жылдығынан кейін көп ұзамай, 1967 жылы оның қызы Дус Бриско алкоголизммен ұзақ күрес еткеннен кейін қайтыс болды. 1969 жылы Хатауэй Конституция жөніндегі Корольдік комиссияның өзінің істеріне араласуынан алаңдады. Сонымен қатар, ол Бас Өтінішпен қатысты дауға түсіп, оның мүшелері өздері қабылдаған заңдарды бұзғанын және олардың бұзық іс-әрекеттері оның туризм кампаниясын сәтсіз ету қаупін тудырғанын мәлімдеді. Ол арал тұрғындарын таң қалдырып, аралдың жарғысын «Альдернидегі Мезюрье әулеті сияқты» тәжге қайтарып беруге және үкіметті Гернсиге беруге ниетті екенін жариялады. Бұл қауіп тиімді болды, ережелер күрт қатаң түрде сақталды. Келесі жылдың басында Хатауэй «көптеген хаттар мен өтініштерге» көніп, мәлімдемесінен бас тартты. Сарк «феодализмнің соңғы бекінісі» болып қала берді, ол осыны мақтан тұтатын.