Кристал-Ривер қазбалары: Ұлттық тарихи ескерткіштер тізіміне енгізілді

Кіріспе

Флоридадағы ұлттық тарихи орындар тізіліміне енген Кристалл өзені мемлекеттік археологиялық ескерткіші – Кристалл өзенінде және Кристалл өзені қорығы мемлекеттік саябағында орналасқан Флорида мемлекеттік паркі. Саябақ Кристалл-Ривер қаласынан солтүстік-батысқа қарай 3 шақырым жерде, АҚШ 19/98 тас жолының бойындағы Музей-Пойнтта орналасқан. «Кристалл өзені үнді төбелері» деген атаумен ол АҚШ Ұлттық тарихи ескерткіші де болып табылады (1970 жылдың 29 қыркүйегінде осы мәртебе берілді).

Тарих

Паркте алты үйінді кешені бар, олар Депфорд кезеңінен бастап Санта-Роза Свифт-Крик мәдениеті арқылы және Форт-Уолтон кезеңінің соңына дейін пайдаланылған. Бұл уақыт аралығы оны Флоридадағы үздіксіз пайдаланылған ең ұзақ мерзімді орындардың біріне айналдырады, ол 1600 жылға созылған деп саналады. Американың түпкілікті халықтары осы кешенге өліктерін жерлеу және сауда-саттықпен айналысу үшін алыс жолдардан келген. Кешенде жыл сайын шамамен 7500 адам болып тұрған. Кешенде жерлеу үйінділері, ғибадатхана/платформа үйінділері, алаң және қорымдық орын бар. Бұл жердегі ең ерте жерлеулер конустық үйіндіде орналасқан деп есептеледі және шамамен б.з.д. 250 жылға дейін соққан. Бұл үйіндіге жерленген адамдардың көптегені өздерімен бірге мыстан жасалған құралдар мен әшекейлерді алып келген. Мыс бұйымдары Огайо өзені аймағынан, сол кезде болған Хопвелл мәдениеті дамытқан сауда желісі арқылы жеткізілген. Бұл жерде өмір сүрген адамдар мен Хопвелл мәдениеті арасында тікелей емес сауда болған сияқты. Кейінірек жерленген адамдардың қабірінде мұндай бұйымдар болмаған, ал кейбір қабірлерде бұйымдар мүлдем табылмаған. Бұл бізге 2000 жыл бойы ежелгі адамдар осы орынды пайдаланғанда жерлеу рәсімдері мен салт-дәстүрлер өзгергенін көрсетеді. Сонымен қатар, Солтүстік Американың солтүстік бөліктерімен сауда да өзгерген. Қабық және құм шеңбері де жерлеу орындарын қамтиды, олардың кейбіреулері қабық қабаттары арасына, ал кейбіреулері сыртқа орналастырылған. Мұның неліктен болғаны, бұл мәртебеге байланысты ма, әлде жерлеу салтының өзгеруі ме – әлі белгісіз. Платформа, шеңбер мен конус арасындағы бос кеңістікті толтырған жерлеулер ретінде салынған. Бұл кешенде шамамен 1200-1500 адам жерленген. Шамамен 500 жылға жуық уақыт бойы, б.з.д. 1900 жылдан бастап, Кристалл-Ривер орталығындағы түпкілікті американдықтар көптеген материалдарды тастаған, олар қорымдық орындарды құрады. Бұл "қорымдық материал" орман жануарларының сүйектерін, балық сүйектерін, тасбақа қабықтарын, сынған керамикалық бұйымдарды, сынған қол құралдарын және жебе ұштарын қамтыды. Тасталып қалған кезде қорымдық аймақ 396 метрге дейін созылып, 30 метр енімен, 2 метр тереңдігімен және жарты ай пішіндес болды. Бұл ерекше, өйткені мұндай тақталар Кариб теңізі, Оңтүстік Америка және Орталық Америка сияқты жерлерде ғана кездеседі. Осы орында кем дегенде төрт мұндай үлкен тас тұрғызылған, оларды ежелгі тұрғындар орнатқан. Бұл бейнедегі адамның сол иығынан төгілген ұзын шашы бейнеленген. Бұл жазулы тас тақтаның Мезоамериканың монументальді стелаларына қаншалықты әсер еткені туралы пікірталас тудырды. Мексика шығанағы мен Американың оңтүстік-шығысындағы Хуастек мәдениеті арасындағы байланысқа қатысты кейбір дәлелдер бар болғанымен, ең тікелей байланыстарды көрсететін талаптар негізсіз болып көрінеді. Қазіргі таңда бұл тақта металл тордың ішінде сақталады.

The park contains a six mound complex, occupied from the Deptford period through Santa Rosa Swift Creek culture and up to the Late Fort Walton period. This timespan makes it one of the longest continually occupied sites in Florida, believed to have been occupied for 1,600 years. Native Americans traveled long distances to the complex to bury their dead and to engage in trading activities. An estimated 7,500 people may have visited the complex annually when it was occupied. The complex contains burial mounds, temple/platform mounds, a plaza area, and a midden. The earliest burials at the site are believed to be located in the conical mound and date back to about 250 BC. Many of the people buried in this mound had copper tools and ornaments buried with them. The copper artifacts came from the Ohio River area through a trade network developed by the Hopewell culture that existed at the time. There seemed to be indirect trading between the people who lived here and the Hopewell culture. People that were buried later did not have this type of artifacts buried with them and some burials do not contain artifacts. This tells us that over the 2,000 years that ancient people used the site, burial practices and ceremonies changed. It also tells us that trading with the northern portions of North America changed. The shell and sand ring also contains burials some of which were placed between layers of shells while others were not. It is not clear why this occurred or whether it was related to status or just a change in the burial customs. The platform was constructed as burials filled in the gap between the ring and the cone. It is estimated that about 1,200 to 1,500 people are buried in this complex. Over a period of approximately 1,900 years, beginning about 500 BC, the Native Americans at the Crystal River Site threw away great quantities of materials that would form the middens that adorn the site. This "midden material" contained various kinds of woodland animal bones, fish bones, turtle shells, broken pottery, broken hand tools and arrowheads. By the time of abandonment, the midden area had reached 1300 feet (396 m) in length, 100 feet (30 m) in width, 7 feet (2 m) in depth, and was formed into a crescent shape. This is odd because the slab is one that is not found on other mound sites except in locations such as the Caribbean, South America, and Central America. At this particular site there were at least four of these large stones placed by the inhabitants in their ancient time. This carving shows that the person represented possessed long hair in a plume over the left shoulder. There has been debate as to how strongly this inscribed stone slab was influenced by the monumental stelae of Mesoamerica. Although there may be some evidence for contact between the Huastec Culture of the Mexican Gulf Coast and the American Southeast, those claims which suggest the most direct connections are probably unfounded. The slab is today housed on the site within a metal cage.

Робертс аралы

Парктен төмен ағатын Кристалл өзеніндегі Робертс аралындағы төбелер мен қоқыс жиналатын орындардың кешені 1996 жылы парктің құрамына қосылды. Робертс аралы кешені 9-шы және 10-шы ғасырларда Кристалл өзені орнына салтанатты орталыққа айналды.

Демалыс қызметі

Іс-шараларға тұзды және тұщы сулы балық аулау, пикникке шығу, құстарды қадағалау және Кристал өзенімен қайық саяхаты кіреді. Жақсы жабдықталғандықтардың ішінде шағын пикникке арналған орын бар. Келушілер орталығы/мұражайында бұрын осы аймақта өмір сүрген тайпалар туралы субтитрлі бейнефильм көрсетіледі, сондай-ақ жебе ұштары, қыш ыдыстар, әшекейлер, тас және сүйек құралдары сияқты қазба жәдігерлері қойылған. Мұражайдың ішкі жағындағы басты көрнекті орын – осы жердің бірнеше ғасыр бұрын тасталып кеткенге дейінгі көрінісін бейнелейтін масштабты диорама.