Кіріспе

Дейд Баттлфилд тарихи мемлекеттік паркі – Флорида штатының Самтер округінде, 75-ші тас жолының (314-ші шығу) және 301-ші АҚШ тас жолының арасындағы 603-ші округтік жолда орналасқан мемлекеттік парк. Паркке қарағайлы далалар және тірі еменнен тұратын шағын ормандар кіреді. «Дейд қырғыны» деп те аталатын бұл парк, 1835 жылдың 28 желтоқсанында майор Фрэнсис Л. Дейдтің басшылығындағы әскерлермен Семинол тайпасының жауынгерлері арасында болған Екінші Семинол соғысының шайқас орнын сақтайды. Жыл сайын, Рождестводан кейінгі апта соңында (бастапқы күндік санаға мүмкіндігінше жақын), Дейд шайқас қоғамы Екінші Семинол соғысын бастар шайқастың қайта жандандырылуын ұйымдастырады. «Дейд Баттлфилд тарихи ескерткіші» деген атаумен, ол сонымен қатар 1972 жылдың 14 сәуірінде АҚШ Ұлттық тарихи ескерткіші деп танылды.

Екінші семиноль соғысы

Америка Құрама Штаттары үкіметі 1824 жылы Моултри Крик шартын жасады, Семинол тайпасын болашақ шайқас орнына жатқан резервацияға орналастырды. Ақ үстірттердің Моултри Крик шартын бұзып, мемлекеттік жерлерге көшіп кетуі, құл аулаушылардың иелігін дәлелдемей-ақ, қара Семинолдарды тұрақтанған жерлерге басып кіріп ұстауы және Семинол басшыларының қарсылығына қарамастан, Семинолдарды көшіру туралы үкімет шешімі Семинолдарды ашуландырды. 1835 жылғы 28 желтоқсан күні таңғы сағат 8:00 шамасында Миканопи басқаруымен Семинолдар майор Фрэнсис Л. Дейд пен 107 сарбазды Форт Кинг жолының бір бөлігінде шабуылға алды, себебі Дейд пен оның әскері Форт Кингке (қазіргі Флорида штатының Окала қаласы) Форт Кингтегі әскерлерді күшейту үшін жол тартқан еді. Дейд, тағы бір басшы және әскердің жартысын құрайтын бүкіл сол жақ қанат, алғашқы оқ атылғанда қаза тапты. Келесі алты сағат бойы Дейдтің қалған әскері мен Семинолдар атысып тұрды; Дейдтің үш адамынан басқасы өлтірілгенде атыс тоқтады. Жозеф Спраг пен Рэнсом Кларк Форт Брукке (қазіргі Тампа, Флорида) қайтып келді; Спраг кейін Екінші Семинол соғысының соңына дейін қызмет етті, ал Кларк бес жылдан кейін жараларынан көз жұмды. Дейд қырғыны Екінші Семинол соғысын басталды. Генерал Томас Сидни Джесуптың бұйрығымен Теннесси штатының майор Роберт Армстронг басқарған әскерлік жасақ Дейд қырғыны болған жерде Форт Армстронгты салды. Форт Армстронгтан бригадир генерал Кит Колл форт құрылысы аяқталғаннан кейін бірнеше күн өткен соң Ваху батпағында тұратын Семинолдарға шабуыл жасады. Кейін 1837 жылы майор Томас Чайлд бекініс басқаруын өз қолына алды. Оның өкілеттігі кезінде "полковник Дилл" қашып кеткен құлдарды іздеп жүргенімді айтып, ұсталды және өз үйіне қайтуға бұйрық берілді. Джесуп барлық мемлекеттік қызметкерлерге және экспресс-атқыштарға құл іздеу үшін Форт Армстронг арқылы өтуге тыйым салды. Бұл қара Семинолдарға фортқа кіруге және соңында Миссисипи өзенінен батысқа орналасқан резервацияларға депортациялануға мүмкіндік берді. 1984 жылы бірнеше жылдық жұмыстан кейін Самтер округінің тарихи қоғамы Форт Армстронг орнына белгі орнатты.

ХХ ғасырдың басында

Дейд қырғыны орнын сақтауға жасалған әрекеттер 1897 жылы АҚШ Конгресінде енгізілген заң жобасымен басталды, ол Дейд қырғыны шайқас алаңында ұлттық саябақ құруды және оны ұлттық саябақтар жүйесіне қосуды көздеді. Флорида штатының конгрессмені Стивен Спаркман 1904 жылдың 27 қаңтарында Дейд қырғыны орнын сақтау бойынша жұмыстарды бастады, АҚШ Өкілдер палатасына шайқас орнында ұлттық саябақ құруды көздейтін тағы бір заң жобасын ұсынды. 1907 және 1912 жылдары Спаркман белгі қоюға және шайқас алаңын сақтауға қаржы қарастыратын заңдарды қайтадан енгізді. 1919 жылы Флорида штатының АҚШ өкілі Генри Джексон Дрейн, 1884 жылы Дейд шайқас алаңында болған, осы орында ескерткіш құру туралы тағы бір заң жобасын ұсынды.

1920-шы жылдар

1910 жылы Флорида штатының екі газеті, «Лисбург Коммершиал» және «Сент-Люси Трибьюн» заң шығарушыларды қырғын болған жерге белгі қоюға шақырды. Штат деңгейінде 1920 жылдардың басында Дад қырғынының орнында ескерткіш парк құруға әрекет жасалды. Флорида заң шығарушы органында жұмыс істеуінен бұрын Лейк округының судьясы Дж. К. Б. Кунс парк аумағында сотқа дейінгі отырыстар өткізді. Шайқасқа қызығушылық танытқан Лейк округының судьясы Кунс 1908 жылы бұл аймақты паркке айналдыруды бастады. 1921 жылы Самтер округының Флорида штатының өкілі ретінде Кунс, штат сенаторы В. М. Игу, штат өкілі Л. Д. Эдж, штат өкілі Т. Г. Фуч және АҚШ сенаторы Дункан Флетчер Флорида заң шығарушы органынан осы орынды сақтауды сұрады. ), және А. М. Роландты Дад ескерткіш паркінің комиссарлары етіп тағайындады және оларға қырғын болған жерде және оның төңірегіндегі үш жергілікті отбасы мен жергілікті компаниядан 80 акр жерді 2000 долларға (АҚШ доллары) сатып алуға рұқсат берді. Флорида заң шығарушы органы сондай-ақ осы кеңесшілерді паркке қарайтын және оны басқаратын орган ретінде бекітті. 1920 жылдары Кунс шайқасқа қатысқан сарбаздар мен семинолдардың мүсіндерін жасады, Дадтың бейнесін бейнелейтін қоладан мүсін тапсырды, беседка салдырды және офицерлердің қайда құлағанын көрсететін ескерткіштер орнатты. Кунс және оның ұлы О. Б. Кунс ландшафтының күтімін жасады. 1922 жылы өкіл Дрейн және Ординанс департаментінің бас хатшысы Натан Хазен екі мылтықты Дад ескерткіш паркіне жеткізуді ұйымдастырды.

Дада қазасының жүз жылдығы

1935 жылы Кунс Дад қырғынының 100 жылдығын еске алу үшін салтанатты шара өткізу идеясын ұсынды. Дад қырғынының 100 жылдығын белгілеу үшін ұйымдастырушылар шайқасты қайта жаңғыртуды жоспарлады. Семинол тайпасын шараға қатысуға және АҚШ үкіметімен ресми бейбітшілік шартына қол қоюға шақыру жоспарланған. Бірақ ақырында жоспар өзгеріп, қатарға парад, барбекю, концерттер, салтанатты тұлғалардың сөздері және толыққанды қайта жаңғырту енгізілді. 1935 жылдың 28 желтоқсанында Флорида губернаторының қатысуымен 5000-нан астам адам бұл шараға келді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дейд мемориалдық саябағы АҚШ армиясының орналасқан жері болды. 1944 жылдың қаңтарынан 1944 жылдың маусымына дейін АҚШ әуе корпусының бөлімшесі Морзе коды мен радиобайланыс бойынша мамандар даярлады. 1944 жылдың 29 мамырында 622-ші сигналдық әуе шабуылы ескерту компаниясының әскери қызметшілері Флорида штатының Окои қаласындағы базаға ауыстырылды. Саябақ Бушнелл әскери әуеайлағындағы әскерилерге тұруға жайлы орын болды. Палаткалар мен жабдықтар қоймасы саябақтың алдыңғы жағын жапқан, ал асхана, кеңсе, автопарк және душ бөлмелері тұрғын үйлердің жанында орналасқан. Саябақтың басқа да аймақтарында қосымша ғимараттар салынды. 1959 жылға қарай саябақта балалар ойын алаңы, екі теннис корты, бейсбол алаңы, шаффлборд және атпен ойнауға арналған алаңдар, бірнеше демалыс орындары және барбекюге арналған жай салынды. 1973 жылдың 7 қарашасында Ұлттық саябақтар қызметі Дейд шайқас алаңына 72000353 тіркеу нөмірін берді, осылайша саябақ Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 1994 жылы Ұлттық саябақтар қызметі саябақты Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде тіркеді. Саябақты зерттеуді жеңілдету үшін Ұлттық саябақтар қызметі саябақты «Саяси және әскери істер, 1783–1860 – Джексон демократиясы, 1828–1844» және «Британдық колониялар мен АҚШ-тың батысқа қарай кеңеюі, 1763–1898 – Әскери аборигендік американдық байланыс және қақтығыс – Миссисипинің шығысында, 1763–1850 жылдар» тақырыптарына жатқызды. 1976 жылы Флорида штаты Дейд шайқас алаңының тарихи орнын Флориданың екі жүз жылдық жолының бір бөлігі ретінде таңдады. Саябақтың тарихи маңызын көрсету үшін демалыс және саябақтар бөлімі ойын алаңын, бейсбол алаңын, теннис кортын және шаффлборд пен атпен ойнауға арналған алаңдарды алып тастауға тырысты. Саябақты бөлетін жолдың оңтүстік жағы жабылды, келушілер үшін қауіпсіздік қамтамасыз етілді, ал шайқастан кейін қазылған арыққа дренаж құбырлары орнатылды. Сонымен қатар, саябақ әкімшілігі шайқас алаңында қолданылатын зеңбірек алуды жоспарлады. 2004 жылға қарай демалыс орындарында бір теннис корты және екі шаффлборд алаңы қалды. 1980 жылдың 28 желтоқсанында шайқастың 145 жылдығына орай Дейд қазасының алғашқы қайта жандандырылуы өтті. Дейд қаласының тарихшысы және Дейд қазасының маманы Франк Лаумер, Ренсом Кларк кейіпінде, 300 қатысушыға шайқастың тарихын айтып берді. Дейд шайқас алаңы мен Форт-Фостердің саябақ күзетшілері дәуірлік киім киіп, Дейдке ұқсас лагерь құрды. 1935 жылдан бері екі сағатқа созылған алғашқы қайта жандандыру 1985 жылдың 28 желтоқсанында өтті. 1989 жылдың 28 желтоқсанында өткен қайта жандандыруға Дейд шайқас алаңы қоғамы шараны екі күндік іс-шараға кеңейтті, сенбі және жексенбі күндері толық қайта жандандырулар өтті. 1989 жылдың 29 желтоқсанында Дейдтің командасындағы артиллерия офицеріне тиесілі офицердің қылышы Смитсонов институтынан қарызға алынып, саябаққа жеткізілді. Смитсонов журналында қылыш туралы сипаттаманы көргеннен кейін, Санта-Фе қоғамдық колледжінің және Орталық Флорида қоғамдық колледжінің бұрынғы профессоры, қылыштарды жинаумен айналысатын доктор Рей Жирон және Лаумер ұйыммен байланысқа түсті. Олар қылыш 1880 жылдан бері Смитсоновтың коллекциясында екенін білді. Жирон мен Лаумер қылышты Дейд шайқас алаңы мұражайына беруді сұрады. Қылыш лейтенант Уильям Бейзингерге тиесілі ақша белбеуі мен лентасы бар қоршауда қойылды. Семинолдар жыл сайынғы қайта жандандыру кезінде ата-бабаларын бейнелегенімен, «Семинол соқпағына қарап» туры Семинол тайпасының мүшелері алғаш рет саябаққа ресми түрде келген кез болды. Сапар барысында ақсақалдар Билли Сайпресс пен Бобби Генри және саябақ күзетшісі Чак Уикс топқа қақтығыстың екі жағын түсіндірді. Содан соң конференцияға қатысушылар жол бойымен жүріп, мұражайды аралады. Тұрғындар мен штат сенаторы Паула Докерри наразылық білдірді. 2011 жылдың ақпан айында Флориданың губернаторы Рик Скотт ДЕП шенеуніктерімен кездесіп, ДЕП жоспарына наразылығын білдірді: «Сіздер білесіздер, біздің саябақтарымыз үшін екі алтын медаль алдық. Менің ойымша, бізде 20 миллионнан астам келуші бар. Сондықтан, жоқ, бізде керемет саябақтар бар, біз оларды сақтап, күтіп-ұстауымыз керек». 2013 жылдың сәуір айында паркте тұңғыш рет жыл сайынғы «Салпан құйрықты қанатұсар және жабайы табиғат фестивалі» өтті. Саябаққа құлазық құйрықты қайыңдар келіп, Дейд шайқас алаңы қоғамы халықты құстар туралы хабардар ету үшін фестиваль өткізуге шешім қабылдады. Фестивальдің шараларына құлазық құйрықты қайың туралы дәріс, қайың жасау және ұшып көру, құс үйін салу және құлазық құйрықты қайыңдарды бақылау кірді.

Құрылыстар мен демалыс қызметі

Парк кіреберісінен оңтүстікке қарай шамамен 300 футқа (91 м) дейін офицерлердің қаза болған жерлерін көрсететін ескерткіштер орналасқан. Семинол соғысы туралы толық мәлімет беретін мұражай, бекіністің көшірмесінен 49 фут (15 м) және ең солтүстік ескерткіштерден шамамен 600 фут (183 м) қашықтықта жатыр. Қайта жандандыру шайқас болған жерден 200 метрдей қашықтықтағы қарағайлы орманның тазаланған аймағында өтеді. Іс-шараларға пикник ұйымдастыру, келушілер орталығындағы көрмелерді тамашалау және жабайы табиғатты қарау кіреді. 1066 метрлік табиғат жолы қарағайлы жазықтықтардан өтеді. Парк жыл бойы, барлық күндері (мейрам күндерін қоса алғанда) таңғы сағат 8-ден күн батқанға дейін, ал келушілер орталығы таңғы сағат 9-дан кешкі сағат 5-ке дейін ашық болады.

Климат

Қаңтар айының орташа ең төменгі температурасы – , ал орташа ең жоғары температурасы – . Шілде айында орташа ең жоғары температура – , ал ең төменгі температура орташа . 1918 жылдың 1 сәуірінен 2012 жылдың 30 сәуіріне дейінгі кезеңдегі жауын-шашынның орташа мөлшері болды. Сол кезеңде қар жауған жоқ.

Геология

Орталық жоталарда орналасқан деп есептелетін парк көбінесе тегіс, теңіз деңгейінен орташа биіктігі 69 фут (21 м). Ең төменгі нүкте – 0,6 акрлық қазылған шұңқыр, бұл жер тарихи түрде өсімдіктерді өртеу үшін пайдаланылған. Парктің негізгі тау жынысы – әктас. Florida Crushed Stone Company компаниясы бір кезде парктің жанында әктас өндіруді жоспарлаған, бірақ әктастың сапасы коммерциялық тұрғыдан тиімсіз деп тапқан. Sparr fine sand – бұл теңіздік аймақтарда болған құмды және құнарлы топырақты жерлерде кездесетін қара сұр құм. Ол нашар дренаждалған және өте баяу су өткізеді. Бұл құмдарда қарағай, емен, магнолия, ит жүзім және гикори ағаштары өседі. Бұл құмдар орта эоценнен голоценге дейінгі кезеңде қалыптасқан. (Қазіргі уақытта бұл ұзын жапырақты қарағайдың ылғалды жазық даласы деп аталады.) Бүгінде бастапқы ұзын жапырақты қарағай (Pinus palustris) ортасының 45 акры сақталған. Ал, жазық далаға бес акрға шамалы қарағай (Pinus elliottii) отырғызылған. Паркте сирек кездесетін Флорида анисі немесе сары жұлдыз анисі (Illicium parviflorum) тіркелген. Парктегі жануарлардың ішінде ұсақ тоқылдақтар, әнші құстар, бүркіттер және индиго жыландары бар. Паркте бірнеше гофер тасбақалары (Gopherus polyphemus) мекендейді, ал шығыс индиго жыландары (Drymarchon corais couperi) паркте көрілген. Парктің қалған бөлігін мәңгі жасыл емендер (Quercus virginiana) жабады. "Дейд қырғыны" туралы халыққа мәлім ету мақсатында құрылған. Ұйым құрылғаннан бері Дейд шайқасы қоғамы Дейд қырғынының жыл сайынғы қайта жаңғыртуын демеушілік етіп келеді. Сонымен қатар, ол шайқас туралы ақпаратты көпшілікке ұсынып, екі бейнеролик жасады: шайқастың оқиғаларын егжей-тегжейлі баяндайтын отыз минуттық бейне және Дейд шайқасы келушілер орталығында көрсетілетін қысқа фильм. Бұған қоса, Қоғам цементтен жасалған қоршауды қайта тұрғызып, оның бағытын түзетті, өйткені қоршау батысқа емес, шығысқа қараған. 2002 жылы қоғам Дейдтің әскері шайқаста қолданғанға ұқсас алты фунттық ұзын стволды зеңбірек сатып алды. Жыл сайынғы қайта жаңғырту сенбі және жексенбі күндері сағат 14:00-де басталады. Жеке Рэнсом Кларк рөліндегі актер шайқас басталмас бұрын баяндама жасайды. Шайқас Семинолдар, Үлкен Кипр Семинол Резервациясынан келген Семинолдар бейнеленгендей, және Дейдтің әскері атыс алмасады. "Тәпс" ойналғаннан кейін қайта жаңғыртуға қатысушылар тұрып, көпшілікпен сөйлейді. Күндіз демонстрациялар, лекциялар, халықтық музыка, мылтық ату көрсетілімдері, томахок лақтыру жарыстары және сауда жәрмеңкесі өтеді.

Жақын жерде

Бушнелл қаласы Дад шайқас алаңының тарихи мемлекеттік саябағының солтүстігінде және шығысында жатыр. Ваху қаласы қаланың батысына қарай 6 миль (10 км) қашықтықта орналасқан. Ваху аймағы Екінші Семинол соғысы кезінде Семинол тайпасы үшін паналау орны болған. АҚШ армиясы мен Семинолдар 1835 жылдың 29 желтоқсанында қаланың жанында Уитлакоучи өзені шайқасында соғысқан. Бұған қоса, армия Екінші Семинол соғысы кезінде бұл аймақты бірнеше рет қарап шықты. Бүгінде қала Самтер округінің халқы бар айманы болып табылады, ал шайқас болған жер Флорида штатының «Флорида мәңгілік басымдық тізімі» аясында қорғалып сақталады.