Кіріспе
Американың түпкілікті халықтарының жазушысы және суретшісі Дэвид Кусик (шамамен 1780-1840) – Тускарора суретшісі және «Алты ұлттың ежелгі тарихының эскиздері» (1827) кітабының авторы. Бұл америкалықтардың тарихы мен мифтері туралы ең алғашқы (немесе бірінші) еңбек, ағылшын тілінде америкалықтардың өзі жазып, жариялаған.
David Cusick (c. 17801840) was a Tuscarora artist and the author of David Cusick's Sketches of Ancient History of the Six Nations (1827). This is an early (if not the first) account of Native American history and myth, written and published in English by a Native American.
Өмірбаян
Кусик 1780 және 1785 жылдар аралығында Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Онайда жерінде дүниеге келген. Ол Тускарора тайпасынан еді. Оның әкесі Николас Кусик (1756–1840) – Революциялық соғыстың қатысушысы және Сенека тайпасына конгрегационалистік миссияның аудармашысы болған. Ол, әдетте, миссионерлік мектепте оқып, ағылшын тілін оқып-жазуды үйренген. Дэвидтің кіші інісі Дэннис Кусик – акварель суретшісі болды, және екеуі бірлесіп сыншы Уильям Стурветант ирокез реализмі деп атаған сурет мектебінің қалыптасуына үлкен үлес қосты. Дэвид 1812 жылғы соғыста қатысқан, осы кезеңде оның ауылы британдықтар тарапынан өртеліп жанып кеткен. Ол дәрігер, суретші және Хауденосауне (Ирокездер) ауызша дәстүрін зерттеуші болған. Оның шамамен 1840 жылы қайтыс болғаны айтылады.
Кітап
"Алты ұлттың ежелгі тарихының эскиздері" қазіргі АҚШ-та алғаш рет тума авторлық құқығымен, тума баспадан шығарылған және тума авторлық құқығына ие болған мәтін еді; Кусик 1825 немесе 1827 жылы Нью-Йорктегі Льюистонда 28 беттік памфлет ретінде «Эскиздердің» алғашқы басылымын жариялады. Ол келесі жылы қосымша мәтінмен және төрт өзі салған суретімен қайта басылым шығарды. «Эскиздер» 1848 және 1892 жылдары қайта басылды. Кусик кейбір басылымдарын өз қаражатымен шығарды. «Эскиздер» 19 ғасырдағы ирокездердің ауызша дәстүрі туралы бірнеше еңбектердің дереккөзі болды. «Эскиздер» шамамен 2800 жылдық тарихты сипаттайды. Ол үш бөлімге бөлінген. Бірінші бөлімде «Еагвехуе» деп аталатын халықты жаратқан «Жақсы Ақыл» туралы айтылады. Екінші бөлімде Еагвехуевидің «Тас алыптар» және «Ұшқыш Бастар» сияқты зұлым күштермен болған тәжірибелері суреттеледі. Үшінші бөлім – Еагвехуевидің бір-бірімен «одақ тізбегін» құруы туралы. Әңгіме «ежелгілер» арасында бар «екі әлемді» сипаттаумен басталады: қараңғы «төменгі әлем» және адамдар мекендейтін «жоғарғы әлем». Әңгімеде Енигорио мен Энигонхахетгея (жақсы рух және зұлым рух) егіз ағайындылары мен олардың жаратылыстары – Еагвехуе (халық) және олардың жауы Роннонгветованка (алыптар) бейнеленеді. Ертедегі халықтарды батыр Донтонха, ал одан да аз батыр Ятатонватая қорғады, ал оларды Шотиеронгвеа атты әрекетсіз жандар мазалады. Басқа кейіпкерлерге Үлкен Квисквис, Үлкен Елік және Көл жыланы кіреді. Жаулардың қатарында Конеарауненне (Ұшқыш Бастар), Көл жыланы, Отнеярх (Тас алыптар), адам басына ұқсас жылан, Оялкквохер немесе Оялкваркерор (Үлкен аю), үлкен шыбық, Кайстованеа (екі басты жылан), үлкен кесіртке және Скауниатохатихок немесе Нантикокс енгізген әйел-құбыжықтар бар. «Эскиздердің» алғашқы сыншылары, оның ішінде Генри Дэвид Торо, Генри Скулкрафт және Фрэнсис Паркман, мәтінді жоққа шығарды. Сыншы Джошуа Дэвид Беллин атап көрсетеді: ««Эскиздердің» қаншалықты сирек екенін ескерсек – саны жағынан да, Солтүстік Америка үндісінің ағылшын тіліндегі алғашқы өзіндік тарихы ретінде де сирек кездесетін, оған көрсетілген назар мен қарсылық таң қалдырмайды».