Кіріспе

Көптеген елдердегідей, Норвегияда да фотосуреттің ғылымы, қолөнері және өнері технологиялық өзгерістерге, экономикалық жағдайдың жақсаруына және фотосуреттің жеке өнер түрі ретінде мойындалу деңгейіне байланысты дамыды.

Тарих

Норвегиядағы алғашқы фотография 1839 жылы Ханс Тёгер Винтер өзінің алғашқы фотоаппаратын сатып алған кезден басталады. Оның түсірген суреттерінің ең көнесі 1840 жылға жатады. 1840 жылдары дагеротиптер танымал болды, сондай-ақ бірнеше кәсіпкер фотографтар портреттер түсіру үшін ірі қалаларда студиялар ашты, ал кішкентай елді мекендерге көшпелі студияларды алып барды. Винтер газеттерде фотография туралы бірнеше мақала жариялады және 1845 жылы мынадай кітап шығарды:

"Қағазда «Жарық суреттерін» – тұрған адамдардың портреттерін, табиғат көріністерін, картиналардың көшірмелерін, металл заттарды, тас баспаларын, өсімдік жапырақтарын және т.б. алудың әртүрлі тәсілдері туралы нұсқаулық, осы мақсаттар үшін камера обскураны немесе көшіру құралын пайдалану арқылы"

19 ғасыр бойы портрет фотографиясы қолжетімді және кең таралған болып келді, ал 1860 жылдары шамамен пейзаж фотографиясы Норвегияда қалыптаса бастады. Маркус Селмер өнімділігі жоғары алғашқы пейзаж фотографы деп есептеледі, бірақ Кнуд Кнудсен және швед Аксель Линдал саяхаттап, пейзаждарды түсіруде ең жүйелі күш-жігер жұмсады. 19 ғасырдың соңынан бастап Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Норвегияда фотографтар өз бизнесін ашты. Олардың арасында көптеген әйелдер де болды. 1901 жылы Андерс Биер Вильзе Америка Құрама Штаттарынан оралды. Ол Норвегияның ең танымал фотографтарының біріне айналды. Норвегияның табиғи ландшафтарын және этнографиясын суретке түсірумен қатар, ол шебер портретші және сәулет фотографы болды. 19 ғасырдың соңында неміс ықпалы басым болғанымен, пикториализм Норвегияда, әлемнің басқа бөліктерінде болғандай, танымал болды және 1921 жылы құрылған Осло фотоклуб тарапынан қолдау көрсетілді. Норвегиялық пикториализмді бейнелейтін фотографтар: Роберт Коллетт, Аге Ремфельдт, Томас Блехр және Вальдемар Эйде. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Вальдемар Эйде, Димитри Колобоф, Гуннар Теодор Сёвалл, Аге Ремфельдт, Ханс Джонсруд және Андерс Биер Вильзе еңбектерінің нәтижесінде Норвегиядағы портрет фотографиясы көркемдік өнерге айналды.

Фотожурналистика

Норвегияда социалистік қозғалыстың өркендеуімен қатар, Neue Sachlichkeit қозғалысы да норвегиялық фотосуретке әсер етті. Фотожурналистиканың дамуы норвегиялық фотосуретке этнологиялық мұраны тудырып, камера арқылы әлеуметтік және саяси мәселелерді көтеріп, пікір білдіруге деген қызығушылықты күшейтті.

Көркемдік көрініс

1971 жылы Каре Кивиярвидің алғашқы фотожұмысы Ослодағы беделді Күзгі көрмеге қабылданды, бұл фотосуреттің өнер түрі ретінде кеңінен қабылдануын білдірді.

Фотографиялық мұрағаттар

Норвегиядағы фотосуреттерді сақтау жұмыстары Норвегияның Мәдениет министрлігі арқылы үйлестіріледі және Норвегияның мұрағат, кітапхана және мұражайлар басқармасы, Преус мұражайы және Норвегияның Ұлттық кітапханасы осы жұмыстарға жауапкершілік тартады. Мұрағаттар Норвегияның Мәдениет кеңесі арқылы, сондай-ақ осы саладағы басқа да тақырыптық салаларға мемлекеттік қаржыландыру есебінен, сонымен қатар репродукциялар мен басқа да қызметтерден түсетін табыс арқылы қаржыландырылады. 1928 жылы ұлттық фотосурет архивін құруға алғашқы бастама ретінде иконографиялық комиссия құрылды. Бұл бастапқыда тарихи бейнелеу материалдарын сақтау мақсатында болған, бірақ уақыт өте келе фотосуреттің өнері, шеберлігі және технологиясын сақтаған фотосурет архивтеріне қызығушылық артты. Ұлттық кітапхана мен Преус мұражайындағы орталық архивтерден басқа, әкімшілік аудандар бойынша ұйымдастырылған 25 аймақтық архив бар. Сонымен қатар, көптеген жергілікті кітапханалар, мұражайлар және басқа да мекемелер фотосурет архивтерін сақтайды.