Кіріспе

Бұл теория гендердің хромосомада тізбекке тізілгеніндей орналасқандығы туралы жолданған гипотеза. Бұл теорияны алғаш Томас Хант Морган қызыл және ақ көзді жеміс шыбындарымен селекциялық жұмыс істеу барысында гендерді ашқаннан кейін ұсынған. Теорияға сәйкес, геннің мұрагерлік бірлігі ретінде болуы оның мутантты аллельдері арқылы анықталады. Мутантты аллель бір фенотиптік белгіге әсер етеді, бір хромосомалық локусқа сәйкес келеді, жұптасқанда мутантты фенотипті көрсетеді және будандастырылғанда мендельдік қатынасты сақтайды. "Мүсін" теориясының бірнеше негізгі қағидаларын атап өткен жөн: 1. Ген – құрылымның негізгі бірлігі, кроссинговер арқылы бөлінбейді. Кроссинговер гендер арасында (осы модельдегі мүсіндер) жүзеге асады, бірақ олардың ішінде ешқашан болмайды. 2. Ген – өзгеріс немесе мутацияның негізгі бірлігі. Ол бір аллельдік формадан екіншісіне толығымен өзгереді, оның ішінде өзгеріске ұшырайтын кішірек компоненттер жоқ. 3. Ген – функцияның негізгі бірлігі (осы модельде геннің нақты функциясы көрсетілмесе де). Геннің бөліктері болған жағдайда, олар функциялық болып табылмайды. Гвидо Понтекорво осы теорияның негізінде Сеймур Бензер 1950 жылдары "мүсін" теориясының дұрыс еместігін көрсеткенге дейін жұмыс істей берді. Ол геннің функциялық бірлік ретінде анықталатынын көрсетті. Генді өзгермелі және рекомбинацияланатын сайттардың тізбектік массивіне бөлуге болады. Мутация мен рекомбинацияның ең кіші бірліктері енді жеке нуклеотидтік жұптармен байланысты екені белгілі.