Кіріспе

Бернс – Орегон штатының Харни округіне жататын қала және округ орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 2730 адамды құрайды. Бернс пен жақын орналасқан Хайнс қалаларында округтің сирек қоныстанған халқының шамамен 60 пайызы тұрады. Аймақ Орегон штатындағы ең үлкені және АҚШ-тағы тоғызыншы үлкені. Бернс-Хайнс аймағында құрғақ шөл климаты басым, бірақ геологиялық тұрғыдан алғанда бұл жер бұрын ылғалдырақ болған. Харни алқабы Плейстоценнің соңында Орегонның оңтүстік-шығысында пайда болған көптеген көлдердің ішіндегі ең ірісі болды. Қаланың оңтүстігінде орналасқан Малхер ұлттық жануарлар қорығының орталығында Бернс қаласына дейін жеткен ежелгі көлдің қалдықтары сақталған. Солтүстік пайюттар немесе олардың ата-бабалары, аңшы-жинаушылар болып, мыңдаған жылдар бойы осы аймақта өмір сүрген. 19 ғасырда еуропалықтардың келуінен бастап, мал шаруашылығы және басқа да ауыл шаруашылығы түрлері аймақтағы жерді пайдаланудың басты саласы болды. 1930 жылы Бернстің солтүстігіндегі тауларда орман шаруашылығы дамығаннан кейін, ағаш өңдеу компаниясының қаласы – Хайнс құрылды. Ағаш өнеркәсібі 1990 жылдарға дейін жергілікті экономика үшін маңызды болды. Мал шаруашылығынан өзге, 21 ғасырда Бернс-Хайнс экономикасын түрлі жеке және мемлекеттік кәсіпорындар қолдайды. Жыл сайынғы шараларға көшпенді құстар фестивалі, округтік жәрмеңке және кантри музыкасы фестивалі кіреді.

Өңірлік

Археологтар Бернс қаласының жақын маңында 10 000 жыл бұрын адамдар қоныстанғандығының дәлелдерін тапты. Қазіргі Харни округінің Бернс Пайут тайпасының мүшелері, негізінен Вадатика Пайут тобынан тараған, Орегонның орталық және оңтүстік бөліктерінде аң ауып, жинау арқылы күн көріп келген. Вадатикалар Малхер көлінің жанында тамақ үшін жиналған вада тұқымдарының атымен аталған. Олардың аумағы Каскад тауларынан Бойзеге дейін, Оңтүстік Блю-Маунтинс тауларынан Стинс тауының оңтүстігіне дейін созылған. XIX ғасырда ақ қоныс терушілер мен әскерлермен болған қақтығыстар және алыс резервацияларға күштеп көшіру салдарынан шашырап кеткен Пайуттардың бір бөлігі кейін Харни округіне оралды. 1930 жылдары Бернс Пайут тайпасы Бернс маңынан жер сатып алып, тайпалық сайлаулар өткізе бастады. 1960 жылдардың соңына қарай тайпа конституция мен тайпалық ережелерді қабылдады, ал 1972 жылы Бернс Пайут тайпасы ресми түрде тәуелсіз тайпа мәртебесін алды, басқа үкіметтермен және заңды тұлғалармен келісімшарттар жасауға құқылы болды. Тайпаның Бернс Пайут қорығы бар, және тайпаның жеке мүшелері округтің басқа жерлеріндегіден гөрі көбірек жерге ие. 1991 жылы тайпада 350-ге жуық мүше болды, олардың шамамен 200-і резервацияда тұрды.

Қалалар мен фермалар

19-ғасырда еуропалық-американдық қоныс жайлаушылар келгеннен кейін, Бернс қаласы 1880 жылдары іргеленді. 1889 жылы Грант округі екіге бөлініп, Харни округі құрылғаннан кейін, қала ресми түрде құрылды. Алғашқы қоныс жайлаушы, саудагер және округ комиссары Джордж МакГоуэн қалаға шотланд ақыны Роберт Бернстің құрметіне ат қойды. 1891 жылға қарай, қалыста дүкендер, пошта бөлімі, қонақүйлер және басқа да кәсіпорындар болды. МакГоуэн қаланың алғашқы пошта бастығы болды. 1920 жылдары ағаш кесу және оны өңдеу көптеген жаңа адамдарды аймаққа әкелді. 1928 жылы, Эдвард Хайнс ағаш өңдеу компаниясы АҚШ Орман шаруашылығы қызметінен Сениканың жанындағы Көк тауларда ағаш кесу құқығын алды, Сеника Бернстің солтүстігінде орналасқан. Ағаш кесу келісімшартын жеңіп алғаннан кейін, Хайнс компаниясы Бернс пен Сеника арасында 84 шақырымдық Орегон және Солтүстік-Батыс теміржолын салды. Компания иесі Эдвард Хайнс ағаш өңдеу зауытын және компаниялық қаланы салды, ол 1930 жылы Хайнс қаласы ретінде тіркелді. Ағаш және оны кесу 1990 жылға дейін жергілікті экономика үшін маңызды болды, сол кезде аймақтың соңғы ағаш зауыты ағаш тапшылығынан жабылды. 19-ғасырда құрылған Харни округінің кейбір шаруашылықтары 21-ғасырда да бар. Хайнс қаласында шамамен 1600 адам тұрады.

Геология

Бернс Орегон штатының оңтүстік-шығысында, құрғақ Харни алқабының солтүстік жиегіне жақын орналасқан. Алқап – Жоғары Лава Жазықтарының бір бөлігі, бұл аймақта миоценнің соңында, 5-10 миллион жыл бұрын жанартаулардың атқылауы басым болған. Стинс тауы мен Бенд қаласы арасында оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай созылатын Братс жарылыс аймағына ортасталған Жоғары Лава Жазықтары солтүстіктегі Көк таулармен және оңтүстіктегі Бассейн мен Жұдырық аймағымен бірігіп жатыр. Бассейн мен Жұдырық аймағындағы жер қыртысының керілуінен пайда болған алаптар Плейстоценнің соңында, 11 000 жыл бұрын, 21-ғасырдағыдан әлдеқайда ылғалды болған. Осы алаптарда, соның ішінде Жоғары Лава Жазықтарының оңтүстік бөлігінде көлдер пайда болды. Олардың ішіндегі ең үлкен телім Харни алқабы болды, ол Харни алқабының ішінде ежелгі Мальхур көлін қамтыды. 21-ғасырда қалғандарына Мальхур көлі, Харни көлі және Саз көлі кіреді. Бұл қалған ылғалды жерлер Мальхер ұлттық жануарлар қорығына айналды.

Демография

2010 жылғы санақ бойынша қалада 2806 адам, 1280 үй шаруашылығы және 720 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1490 тұрғын үй бірлігін құрады. Халықтың нәсілдік құрамы: 92,2% ақ, 0,3% афроамерикалық, 2,6% американдық индейлер, 0,7% азиялық, 0,7% басқа нәсілдер және 3,3% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 4,7% құрады. Қалалық коммуналдық қызметтер бөлімі, директоры мен төрт толық уақытты қызметкерден тұрады, Бернс қаласының су құбырларын, кәріздерін және көшелерін күтіп ұстайды. Полиция бөліміне полиция бастығы, кеңсе көмекшісі және Хайнс және Бернс қалаларында жұмыс істейтін үш штаттан тыс офицер кіреді. Қалалық қызметкерлерге қалалық менеджер, қалалық клерк, коммуналдық қызметтер клеркі қызметін қоса атқаратын қалалық судья және кеңсе көмекшісі кіреді. Бернс қаласының солтүстік-батысында орналасқан Бернс Пайют тайпасын тайпалық кеңес басқарады. Тайпаның өз полициясы, соты, денсаулық сақтау және басқа да қызметтері, соның ішінде тайпалық қоғамдық орталығы бар. Харни округінің соты Бернс қаласында орналасқан. Округ әкімшілігіне судья, екі комиссар, клерк, қазынашы, бағалаушы, округтік прокурор, бейбіт судья, шериф және округтік сот судьясы кіреді. Республикалық Клифф Бенц 2020 жылы сайлауда Орегон штатының 2-ші округінің бөлігі ретінде Бернс қаласын АҚШ Өкілдер палатасында өкілдік ету үшін жеңіске жетті. Рон Уайден мен Джефф Меркли, екеуі де демократтар, АҚШ Сенатында Орегон штатының барлық азаматтарына қызмет етеді. Республикалық Линн Финдли Орегон Сенатында 30-округті, оның ішінде Бернс қаласын да өкілдік етеді. Республикалық Марк Оуэнс Орегон штатының заң шығарушы палатасында 60-округті, оның ішінде Бернс қаласын да өкілдік етеді.

Білім

Харни округінің 3-оқу ауданы Бернс және Хайнс қалаларында, Бернстегі Генри Л. Слэйтер бастауыш мектебінде, Хайнс орта мектебінде және Бернс жоғары мектебінде мемлекеттік білім беру қызметін ұсынады. Бернс қаласында Сильвис Ривер жекеменшік мектебінің филиалы – Бернс оқу орталығы орналасқан. Харни округі қоғамдық колледж ауданына кірмейді, бірақ Бернс қаласы және округтың өзі Қазына аңғары қоғамдық колледжімен «ауданнан тыс келісімшарт» (COD) жасасқан. TVCC Бернс қаласында Бернс сыртқы орталығын басқарады. Харни округі кітапханасы Бернс қаласында орналасқан. 1903 жылы «Ladies Afternoon Club» клубы құрған Харни округі кітапханасы бастапқыда 12 кітаптан тұрған кітап қорынан 2013 жылы 30 000-нан астам материалға дейін өсті. Кітапханада жалпы қолданысқа арналған компьютерлер, сымсыз интернет, бейнеконференция құралдары, жиналыс залдары, қоғамдық шаралар, сондай-ақ кітаптар, журналдар, газеттер, аудиокітаптар, бейнежазбалар, DVD-дискілер және кітапханалар аралық қарыз алу мүмкіндігі бар.

Медиа

Апта сайын шығатын "Бёрнс Таймс Херальд" қаладағы жалғыз газет. 2006 жылы "Таймс Херальд" газетінің қызметкерлерінің бесеуі Survival Media LLC компаниясын құрды, ол газетті бұрынғы штаттан тыс иелерінен сатып алды. Survival Media мәлімдемесіне сәйкес, бұл Орегон штатында газет қызметкерлерінің газетті сатып алуының алғашқы жағдайы болды. KZHC FM (92.7 FM) және KZHC (1230 AM) есімді екі коммерциялық радиостанциясы Бернс қаласынан хабар таратуға лицензияланған.

Көлік

Бернс қалалық әуежайы жалпы авиациялық қызметтер ұсынады. Әуежайда 5100 фут (1554 м) ұзындығында жарықтандырылған ұшу-қону жолағы бар, ол қаладан 6 миль (10 км) шығысқа қарай орналасқан. Pony Express әуе жүктерін тасымалдау қызметін ұсынады. Haney County Senior & Community Services Center Бёрнс пен Хайнс арасындағы жергілікті автобус бағытын қамтамасыз ететін Dial A Ride жүйесін басқарады. Public Oregon Intercity Transit (POINT) – Бенд пен Онтарио, Орегон қалалары арасындағы қызметтерді қоса алғандағы қалааралық автобус жүйесі. Ол Бёрнстен әр бағытта күніне бір рет жөнеледі. Автобустар мүгедектерге қолайлы, 20 жолаушыға дейін сыйымды, оларды қоғамдық көлік ретінде пайдалануға болады, сондай-ақ жүк жеткізуге де қолдануға болады.

Денсаулық сақтау

Бернс қаласындағы Харни аудандық ауруханасы – 20 төсекке арналған жалпы медициналық және хирургиялық аурухана. HDH Family Care және Mountain Sage Medical қалада медициналық клиникалар жұмыс істейді. Бернс қаласындағы Бернс-Хайнс Әскери ардагерлер клиникасы әскери қызметшілерге жалпы медициналық қызметтер көрсетеді. Шұғыл медициналық көмекке AirLink Critical Care Transport және Life Flight Network тікұшақ немесе ұшақ арқылы ең жақын тиісті емдеу орталығына жеткізу кіреді.