Кіріспе
1999 жылғы Maken X видеоойыны – Atlus компаниясы Dreamcast платформасы үшін жасаған, бірінші тұлғадағы хакерлік және слэш жанрындағы видеоойын. Ол 1999 жылы Жапонияда Atlus компаниясымен жарық көрді, ал Sega 2000 жылы ойынды шетелде дистрибьюциялады. Ойын процесінде Maken – сезімтал қылыш сияқты нәрсе – кейіпкерлердің санасына "ену арқылы" немесе әртүрлі деңгейлердегі бірнеше кейіпкерлерді басқару арқылы өтеді; жауынгерлік әрекеттер негізінен қысқа қашықтықтағы шабуылдарға негізделген, ал кейбір кейіпкерлер қашықтықтан шабуылдар сияқты қосымша мүмкіндіктерге ие. Оқиға жақын болашақтағы Жерде, табиғи апаттар, Еуропадағы саяси дүрбелең және АҚШ пен Қытай арасындағы саяси шиеленістің күшеюі салдарынан әлем хаосқа батып бара жатқан кезде орын алады. Maken қылышы жасалған ғимаратқа шабуыл жасалғанда, ол басты кейіпкер Кей Сагамимен байланысады және шабуылға жауапты топқа қарсы миссияға жіберіледі. Диалогтар мен басқарылатын кейіпкерлердің таңдауына байланысты жеті түрлі соңдыққа қол жеткізуге болады. Ойынның концепциялық жұмысы Persona 2 дилогиясының өндірісі ортасында басталды. Megami Tensei франшизасының өкілдері, соның ішінде суретші Кадзума Канеко және композитор Шоджи Мегуро қатысқан даму процесі шамамен екі жылға созылды. Бұл Atlus компаниясы жасаған толық дауыстаумен ұсынылған алғашқы ойын және компанияның алғашқы толық 3D ойындарының бірі болды. Ойын сыншылар тарапынан әртүрлі пікірлер алды, бірақ Жапонияда жақсы сатылды. 2001 жылы Жапонияда Atlus компаниясы, ал 2003 жылы Еуропада Midas Interactive Entertainment компаниясы Maken Shao: Demon Sword (魔剣 爻) атты PlayStation 2 үшін жасалған жаңартылған нұсқасын шығарды. Ол ойынның бірнеше элементтерін өзгертті, жаңа бейнежазбаларды қосты, музыканы жаңартты және Жапонияда бірінші тұлғадағы ойындардың қозғалысқа әсер етуіне байланысты кең таралған тенденцияға жауап ретінде үшінші тұлғадан көру мүмкіндігін ұсынды.
Maken X is a first person hack and slash video game developed by Atlus for the Dreamcast. It was published by Atlus in Japan in 1999, while Sega localized and released the game overseas in 2000. Gameplay has the Maken—a sentient sword like being—"brainjacking" or taking control of multiple characters across a variety of levels; combat is primarily based around short ranged melee attacks, with some characters sporting additional abilities such as ranged attacks. The story is set on near future Earth during a time when the world is descending into chaos due to natural disasters and political upheaval in Europe and rising political tension between the United States and China. When the facility where the Maken was developed is attacked, the sword bonds to main heroine Kay Sagami and is sent on missions against the group responsible for the attack. Depending on dialogue choices and brainjacked characters, seven possible endings can be achieved. Concept work began during the middle of production on the Persona 2 duology. Featuring staff from the Megami Tensei franchise including artist Kazuma Kaneko and composer Shoji Meguro, development took approximately two years. It was the first game developed by Atlus to feature full voice acting, and one of the company's earliest fully 3D titles. The game was met with mixed reviews, but sold well in Japan. An enhanced remake for the PlayStation 2, Maken Shao: Demon Sword (魔剣 爻), was published by Atlus in Japan in 2001 and in Europe by Midas Interactive Entertainment in 2003. It changed a number of gameplay elements, introduced further cutscenes, adjusted the music, and added the third person perspective in response to a common trend in Japan of first person games causing motion sickness.
Ойын процесі
Maken X – бірінші тұлғадан ойналатын, ойыншылар Maken деп аталатын саналы қылышты қолданатын әртүрлі кейіпкерлерді басқаратын әрекетке толы ойын. Әлемдік картада ойыншылар түрлі деңгейлерді таңдай алады, олардың ішінде негізгі сюжеттік миссиялар, жаңа ойналатын кейіпкерлерді ашатын аймақтар және маңызды ойын емес кейіпкерлерге қатысты деңгейлер бар. Егер ойыншы кейіпкерінің денсаулығы толығымен азайса, ойын аяқталады.
Орнату және кейіпкерлер
Maken X Жердің жақын болашақтағы нұсқасында өрбітеді, болашаққа "бес минут" қашықтықтағы нәрсе ретінде сипатталады, бұл болжамдық көрудің шегі. Maken X әлемінде рух – PSI деп аталатын ғылыми тұрғыдан дәлелденген ұғым, ол жеке өлшемнен пайда болады және эмоция мен сезімдердің бастауы болып табылады. Америка Құрама Штаттары мен Қытай Халық Республикасы арасындағы қарым-қатынастардың шиеленісуі мен келіссөздердің нәтижесіз аяқталуына қарамастан, Еуропалық Одақ Еуропа бойынша өсіп келе жатқан қиындықтардың салдарынан құлдырауда. Maken-нің алғашқы және негізгі иесі – Кей Сагами; институт директоры Хиро Сагамидың және Кей кішкентай кезінде қайтыс болған қытай анасының қызы, Кей әкесінің жолын жалғауды армандайды. Бір аяғында Maken Блэдмастерлердің бұйрықтарын орындайды, Сангокай мен Гайстты жоқ қылып, Кей мен Сагамиді құтқарады; содан кейін оның екінші Гайстке айналу мүмкіндігі болғандықтан, оны мөрлеп қояды. Тағы бір аяғында Maken Кейдің өлуіне рұқсат береді және Гайсттің жеңілісінен кейін Америка Президентіне билік жүргізеді. Үшінші аяғында Maken Кейді құтқару үшін өзінің миссиясынан бас тартады, бұл оны Гайстпен қақтығысқа алып келеді. Коудың көмегімен Maken өзін құрбан етеді және Кейді оның денесіне қайтарады. Бұл бағыттың баламалы нұсқалары Maken-ге Гайст тарапынан ұсынылған келісімді көрсетеді, егер Maken Кей үшін өлуге рұқсат беруден бас тартса. Келісімді қабылдау Кейді қалпына келтіреді, ал одан бас тарту Сагамиді қалпына келтіреді, ал Maken Кейдің денесін толығымен иеленеді. Тағы бір жол бойынша Maken Блэдмастерлердің бұйрықтарын орындаудан бас тартып, Сангокайға қосылады, Лиді өлтіреді және Гайстпен бірлесіп, адамдардың ойларын бақылау арқылы "утопия" құруға кіріседі. Егер Maken Блэдмастерлер мен Сангокайдың екеуінің де бұйрықтарын орындаудан бас тартса, ол Гайстты өлтіріп, Кейдің өлуіне жол береді. Maken Лидің рухымен байланысады, ол Maken әлемді қалпына келтіруге қабілетті жалғыз тірі қалған нәрсе екенін айтады.
Даму
Maken X тұжырымдамасы Atlus компаниясы PlayStation платформасы үшін Persona 2 дуологиясын (Innocent Sin және Eternal Punishment) әзірлеу кезінде пайда болды. Продюсер Кодзи Окада Atlus-тың Megami Tensei сериясының алғашқы жасаушыларының бірі болды. Көптен бері Megami Tensei суретшісі Кадзума Канеко арт-директор және кейіпкерлерді жасаушы болып жұмыс істеді. Ойынды Atlus R&D1 ішкі студиясы әзірледі. Даму тобының көп бөлігі екінші Persona 2 ойынынан тікелей алынды. Окада мен Канеко берген сұхбатта Maken X ойынының даму кезеңін өте қиын деп сипаттады. Канеко бастапқыда ойынды "қарапайым жұмыс" деп ойлаған, бірақ уақыт өте келе ол үшін маңызды жобаға айналғанда, толыққанды қатысты. Бұл команданың Dreamcast платформасында алғашқы рет жұмыс істеуі болды, ол күткеннен гөрі әлдеқайда мүмкіндіктері мол және қуатты болып шықты. Әзірлеушілер бастапқыда "таза" жобаны қалаған, бірақ талаптар кеңейіп, ойынның көлемі ұлғайды, даму процесі хаостыққа ұшырады және дамуға көмектесу үшін көптеген жаңа қызметкерлер тартылды. Осы факторларға байланысты, ойынды жасау кезіндегі сынақтар мен қателіктер кезеңі жоспарланған мерзімнен әлдеқайда ұзаққа созылды. Бұл Megami Tensei командасының рөлдік ойын жанрынан тыс ойынды жасауға тырысқан алғашқы тәжірибесі болды. Окаданың айтуынша, "күшті барабандармен толыққанды техно музыка" стиліндегі музыка ойынды "жанды және жылдам" сезінуге мүмкіндік беруі керек еді. Осы жұмысының нәтижесінде Мегуро бұрын Revelations: Persona жобасына қатысқан болса да, сол кезде Persona 2 дуологиясына қатыса алмады. 1999 жылдың 23 желтоқсанында King Records компаниясы Жапонияда ойынның ресми саундтрегін шығарды. 2000 жылдың 19 қаңтарында Avex Mode компаниясы көптеген музыканттардың ремикстерін қамтитын Maken X Remix Soundtrack L'Image альбомын жарыққа шығарды. Maken X альбомы, шығарылғаннан кейін жылдар бойы сирек кездесетін, кейіннен Atlus компаниясы 2011 жылдың 1 маусымында iTunes платформасында қайта шығарды. Цифрлық альбомға қосымша жаңа ремикс трек эксклюзив ретінде енгізілді.
Шығару
Maken X алғаш рет 1998 жылдың қараша айында жарияланды. Maken X 1999 жылдың 25 қарашасында Atlus баспасынан шықты. Atlus компаниясының бұрынғы Megami Tensei ойындары Жапония нарығына толығымен бағытталған болса, Maken X бастапқыда халықаралық аудиторияға арналған болатын. Халықаралық нұсқасында Atlus алаңдаған мәселелердің бірі – кейбір жаулардың бейнесінде нацистік символиканың қолданылуы еді. «Мәдени ерекшеліктерге байланысты зиян келтіруі мүмкін» деген себеппен, халықаралық шығарылымда дау тудырмау үшін ойын графикасы өзгертілді. Ойынның геймплейі нұсқалар арасында өзгеріссіз қалды. Канеко дауыстық жазбаны локализациялаудың ең қиын бөлігі деп атады. Maken X Солтүстік Америкада 2000 жылдың 25 сәуірінде, ал Еуропада сол жылдың 7 шілдесінде жарық көрді. Негізгі геймплей мен бастапқы сюжет сақталды, бірақ бірнеше түзетулер енгізілді. Ең маңызды өзгеріс – бірінші тұлғадан үшінші тұлғаға көшу болды; бұл «3D ауруы» деп аталатын жапон ойыншыларының жиі кездесетін мәселесіне байланысты жасалды, онда адамдар бірінші тұлғадағы ойындарды ойнағанда дені секіріп, ауру сезіміне тап болады. Тайтлға қосылған «爻» символы, ежелгі қытай таңбасы, екі «X» таңбасын білдіреді, бұл ойынның Maken X-тің жетілдірілген нұсқасы екенін көрсетеді. Мегуро Maken Shao үшін музыка жазуға оралды, көптеген тректерді ремикстеп, жаңа музыкалық элементтер қосты. Maken Shao 2001 жылдың 7 маусымында Atlus баспасынан Жапонияда шықты. Ол стандартты және лимиттік нұсқаларда ұсынылды, лимиттік нұсқаның эксклюзивті мұқабасы болды. Maken Shao-ның жаңа және ремикстелген музыкасынан құралған мини-альбом, Maken Shao Mini Soundtrack деп аталды және ойынның он жылдығын мерекелеу үшін алғашқы альбоммен бірге iTunes-те жарияланды. Ол 2003 жылдың 27 маусымында Midas Interactive Entertainment компаниясымен Maken Shao: Demon Sword деген атпен шығарылды. Бұл нұсқа кейіннен Midas Interactive Entertainment компаниясымен 2013 жылдың 27 ақпанында PlayStation Classic ойыны ретінде Еуропалық PlayStation Network-те қайта шығарылды.
Бейімделулер
Q Хаяшида жазған және суреттеген манга адаптациясы 2000 жылдың қаңтарынан 2001 жылдың қарашасына дейін Kodansha баспасынан шықты. "Макен Х: Басқаша" деген атпен шыққан оқиға түпнұсқа ойынның оқиғасын қайталады. Манга екі томдық жинақ ретінде 2008 жылдың 25 желтоқсанында Enterbrain баспасынан "Maken X: Another Jack" деген атпен жарық көрді. Kodansha 2000 жылдың наурыз айында комикстер антологиясын жариялады. 2000 жылдың сәуір айында Акира Кабуки жазған және ASCII Media Works баспасынан шыққан "Макен Х: Ерекше күндерден кейін" атты роман шықты.
Қабылдау
Жапонияда ойын сыншылардың жоғары бағасын алды. Жапондық Dreamcast журналы Maken X-ке үш сыншыдан 9, 9 және 7 балл берді, бұл оны сол нөмірдегі ең жоғары бағаланған ойындардың қатарына қосты. Famitsu ойынға 32/40 ұпай берді, соның нәтижесінде журналдың "Алтын" сыйлығына ие болды. GameSpot-тың Джеймс Миелке Maken X-ті Dreamcast кітапханасына құнды қосымша деп бағалап, оны өз алдына да жақсы ойын деп атады. Official Dreamcast Magazine-тің Нерис Ковард сюжетін мақтап, оны "театралды және тартымды" деп сипаттады. Maken Shao жапондық тізімдерде 2-орынға түсті, Phantasy Star Online Ver 2 ойынынан кейін және PlayStation-ға көшірілген Shin Megami Tensei ойынынан бұрын. 2001 жылы Жапонияда Maken Shao ойынының жалпы сатылымы 40 000 данадан асты.
Nerys Coward of Official Dreamcast Magazine praised the story, calling it "theatrical and intriguing", Maken Shao entered Japanese charts at No. 2, coming in behind Phantasy Star Online Ver 2 and ahead of the PlayStation port of Shin Megami Tensei. Total sales for Maken Shao in Japan during 2001 stand at just over 40,000 units.