Клайд Фьордының "Банк Тұмсығы" жағалауы

Кіріспе

Банктің құйрығы – Клайдтың жоғарғы бөлігінде, Гриноктың солтүстігінде, Инверклид пен Аргилл мен Бьют арасында орналасқан бекініс атауы. Бұл аймақ Клайд өзенінің теңізге құятын жеріне кеме жүретін арнаның кіреберісін көрсететін құмды жағалаудың батысындағы терең судың құрметіне осылай аталады.

Орналасқан жері

Глазго Грин-Тайд-Вейрден батысқа қарай Клайд өзені таяздық бойында, тұщы және тұзды суды араластырып, толқу тудырады. Милтон аралында өзен әлі де саяз болды, содан кейін Дамбартоннан және Ливен өзенінің құятын жерінен өткеннен кейін, саздық және құмдық жағалау өзен сағасының көп бөлігін алып, солтүстік жағалау бойымен Ардморға дейін созылады. Су таяз болған кезде құмдық жағалаудың аймақтары құрғап қалады, оның ішінде Дамбартон мен Кардросс жанындағы тірек жағалауы. Порт Глазгоға жақын жерде өзеннің негізгі ағысы оңтүстік жағалауға жақын, одан солтүстікке қарай Кокл жағалауы, содан кейін Гренок жағалауы орналасқан, ол жағалаудағы порттардан өтіп, «Океан терминалынан» шығып, «Банктің құйрығы» тіктеп төмендейді, тереңдігі 30 футтан (9 м) асып түседі. Осы тереңдіктегі жағалаулар солтүстік-шығысқа қарай Ардморға қарай созылады, содан кейін солтүстік жағалаудан жасай беткеймен кездеседі. 9 метрлік тереңдік солтүстік-батысқа қарай жалғасады, ал Океан терминалы мен Крейгендоран арасындағы фьордтың ортасында «қант тасымалдаушы» кемесінің «Каптаяннис» апаты белгіленген, ол Гринок Эспланадасынан солтүстікке қарай осы тереңдікте жатыр. Хеленсбургтен батысқа қарай Гаре Лох шығанағына терең арна кіреді. Оның батысында Роснеат түбегі солтүстік жағалауды құрайды, фьордтың ар жағында Гринок қаласының Форт-Матильда маңында орналасқан. Олардың арасында Роснейт рифі Клайдты екі терең су арнасына бөліп, зәкірдің батыс шекарасын белгілейді. Клайд фьордына жақындаған кемелер Роснеат түбегінің оңтүстік жағалауымен Ардмор арнасынан өтіп, Гаре Лохқа солтүстікке қарай бұрылуы немесе Гренок жағалауын шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай Океан терминалына дейін жалғастыратын негізгі Клайд арнасын таңдауы мүмкін. Клайд өзенінің тереңдетілген арнасының кіреберісі №1 жасыл конустық шам буйысы, Гринок Эспланадасының Маргарет көшесімен бірқатар орналасқан және №2 қызыл шам буйысы, «Банктің құйрығын» белгілейді, Принс Пирс бұрышынан шамалы қашықтықта. Арна Глазго қаласының орталығына дейін жалғасады. Түсіру тереңдігі 60 футтан (18 м) 90 футқа (27 м) дейін өзгереді, әдеттегісі Мадейра көшесінің Эспланада соңындағы екі қызыл шаммен белгіленген сызықтың шығысында орналасқан. Сызық Роснейт рифінің шығысында және Роснейт мүйісінің оңтүстігінде 222 фут (68 м) тереңдіктегі «The Hole» айманына бағытталған. 1925 жылғы сипаттамаға сәйкес, үлкен кемелер сызықтың батыс жағына тікелей бекітіледі.

From the Glasgow Green Tidal Weir westwards, the River Clyde is tidal, mixing fresh and salt water. At Milton Island the river was still shallow, then past Dumbarton and the confluence with the River Leven a shoal and sandbank increasingly takes up most of the width of the estuary and extends along the north shore for about to Ardmore. Areas of sandbank dry out at low tide, including the Pillar Bank off Dumbarton and Cardross. By Port Glasgow the main flow of the river is close to the south shore, with the Cockle Bank to its north, then the Greenock Bank which extends past the waterfront harbours to a point off Ocean Terminal where the "Tail of the Bank" shelves steeply down to exceed 30 feet (9 m) depth. The Shoals at this depth extend northeasterly towards Ardmore, then meet a shallow slope off the northern shore. The 30 feet (9 m) depth continues to the northwest, and about midway across the firth between Ocean Terminal and Craigendoran is marked by the wreck of the "sugar boat" Captayannis which lies in that depth about north of Greenock Esplanade. To the west of Helensburgh, a deep channel enters the Gare Loch. On its west, the Rosneath peninsula forms the north shore, across the firth from the Fort Matilda suburb of Greenock. Midway between them, the Rosneath Patch reef divides the Clyde into two deep water channels, and sets the west boundary of the anchorage. Ships approaching up the Firth of Clyde can take the Ardmore Channel along the south shore of the Rosneath Peninsula, turning north up into the Gare Loch, or the main Firth of Clyde Channel which follows the Greenock shore east southeast to Ocean Terminal. The entrance to the dredged channel of the River Clyde is between No. 1 green conical light buoy, off Greenock Esplanade in line with Margaret Street, and No. 2 red can light buoy marking the Tail of the Bank, about from the corner of Princes Pier. The channel continues about to the centre of Glasgow. The anchorage depth varies from 60 feet (18 m) to 90 feet (27 m), with the usual anchorage to the east of a line set by two red lights on a pillar and post at the Esplanade end of Madiera Street, Greenock. The line points to The Hole, an area up to 222 feet (68 m) deep to the east of the Rosneath Patch and south of Rosneath Point, a 1925 description says that large ships anchor to the west of the line.

Тарих

1828 жылы Гриннокты сипаттаған картограф Джон Вуд былай деп жазды: "Думбартоннан басталып, порттың батысына қарай аз ғана қашықтықта созылатын құмдық бар, ол қаланың қарсаңында кемелерге арналған жолды тарылтады; бірақ осы құмдықтың ұшындағы су терең және ең ірі кемелерді тікелей тоқтатуға жарамды." Құмдықтың ұшы көптеген саяхатшылар, әсіресе эмигранттар үшін Канада мен Америка Құрама Штаттарына аттанудың маңызды орны болды. Ливерпульден Нью-Йоркке бағыт алған Cunard Line лайнерлері қосымша жолаушыларды алу үшін құмдықтың ұшына үнемі тоқтайтын. Бұл аймақта бұрын кемелер көп жиналатын, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз күштерінің әскери кемелері HMS Royal Oak сүңгігеннен кейін Scapa Flow-дан уақытша шығып, құмдықтың ұшында орналасқан. 1940 жылдың қыркүйегінде Лондонның Корольдік доктерінен (Лондонға жасалған бірінші бомбалау шабуылдарынан кейін жабылған) эвакуацияланған компаниялар Клайд анкориджінің төтенше портын (CAEP) құрды. Бұл жерде Атлант мұхитының жүздеген сауда кемелері, сондай-ақ Францияның еркін теңіз күштерінің кемелері жиналды. Сол кездегі Ферттің жоғарғы бөлігі Клоч-Пойнттан Дунонға дейінгі су астына қарсы буммен қоршалған, ол Клоч-Пойнттан Ферт арқылы Коваль түбегіндегі Дунонға дейін созылды. Құмдықтың ұшына көз тіреген Лайл төбесіне Францияның еркін теңіз күштерін еске алу үшін якорьмен біріктірілген Лотарингия кресінен жасалған ескерткіш орнатылды. Бұл ескерткіш сонымен қатар жергілікті жерде Ваукелин класындағы эсминец Маillé Brézéмен байланысты, ол 1940 жылдың 30 сәуірінде Гриннок жанында жарылып, көптеген адамның өмірін қиды, Францияның еркін теңіз күштері құрылмастан бұрын. 1944 жылға қарай CAEP Ұлыбританияға жіберілген АҚШ әскерлерінің негізгі бағыттарының біріне айналды. 1974 жылы "қант кемесі" Captayannis құмдықтың ұшында тікелей тоқтағанда, дауыл оны солтүстікке қарай итеріп, Гриннок пен Хеленсбургтің арасындағы құмдыққа бір жағымен бұрып, әлі күнге дейін Ферттің ортасында көрінетін үлкен кеме апатына ұшыратты. Қант саудасы күрт азайғанмен, Гринноктың мұхит терминалы қазір контейнерлік жүктерді және тұрақты круиздік кемелерді қабылдайды. Корольдік теңіз күштерінің HMNB Clyde базалары Gare Loch және Loch Long осы Клайд аймағымен байланысты, ал Greenock Great Harbour – бұрын Корольдік теңіз көмекші қызметіне қарасты және қазір Serco Denholm басқаратын, теңіз күштеріне теңіз қызметтерін ұсынатын үш негізгі порттың бірі. Сондықтан "Адмиралтейлік кемелер" осы аймақта жиі кездеседі, кейде олар Әскери-теңіз күштерінің ірі кемелерін бағыттап жүреді.

In his 1828 description of Greenock, the cartographer John Wood noted: "There is a Sand bank, which extends from Dumbarton to a short distance to the westward of the Harbour, which narrows the Road for vessels opposite the Town; but at the tail of this bank there is deep water and anchorage for the largest vessels." The Tail of the Bank was a significant point of embarkation for many travellers, especially emigrants, to Canada and the United States of America. Steamships of the Cunard Line en route from Liverpool to New York City regularly called at Tail of the Bank to pick up additional passengers. In the past this area was at times crowded with ships, particularly during the Second World War when the Home Fleet warships of the Royal Navy temporarily left Scapa Flow after the sinking of HMS Royal Oak and were based at the Tail of the Bank. The Clyde Anchorages Emergency Port (CAEP) was improvised there in September 1940 by stevedoring companies evacuated from the Royal Docks of London (closed by the first bombing raids on London). Hundreds of merchant ships of the Atlantic convoys gathered there, as well as ships of the Free French Navy. The upper Firth was protected by the Cloch Point To Dunoon Anti submarine Boom at that time, stretching from Cloch point across the Firth to Dunoon on the Cowal Peninsula. A monument in the form of a Cross of Lorraine combined with an anchor was erected on Lyle Hill overlooking the Tail of the Bank, to commemorate the Free French Naval Forces. It is also associated locally with the Vauquelin class destroyer Maillé Brézé which blew up off Greenock with heavy loss of life on 30 April 1940, before the Free French Naval Forces were established. By 1944 the CAEP became one of the principal destinations for US troops sent to Britain. In 1974 the "sugar boat" Captayannis was at anchor at the Tail of the Bank when it was driven northwards by a storm and turned on its side on a sandbank midway between Greenock and Helensburgh, forming a large shipwreck which is still visible in the middle of the Firth. Though the sugar trade has been greatly reduced, Greenock's Ocean Terminal facility now handles container freight and regular cruise liner traffic. The Royal Navy HMNB Clyde bases on Gare Loch and on Loch Long are linked by this area of the Clyde, and the Greenock Great Harbour is one of the three main ports providing marine services support to the Navy, formerly under the Royal Maritime Auxiliary Service and currently operated by Serco Denholm. "Admiralty boats" are therefore a common sight, occasionally shepherding large Navy ships.