Кіріспе

Филиппиннің ұлттық ауа райы, климат және астрономия бюросы

Филиппиннің атмосфералық, геофизикалық және астрономиялық қызметтер басқармасы (PAGASA, тагалог тілінде "үміт" деген мағынаны білдіретін *pag-asa* сөзінен шыққан), Филиппиннің ұлттық метеорологиялық және гидрологиялық қызметтер (NMHS) агенттігі болып табылады. Оның міндеті – табиғи апаттардан қорғауды қамтамасыз ету, сондай-ақ барлық адамдардың қауіпсіздігін, денсаулығын және экономикалық тұрақтылығын сақтау, метеорология, гидрология, климаттану, астрономия және басқа да геофизикалық ғылымдар саласындағы ғылыми және технологиялық қызметтер арқылы ұлттық прогресті дамыту. 1972 жылдың 8 желтоқсанында Ауа райы бюросын қайта ұйымдастыру арқылы құрылған PAGASA қазіргі таңда Ғылым және технология министрлігінің ғылыми-технологиялық қызметтер институттарының біріне айналды.

Маниладағы метеорологиялық обсерватория

Филиппиндердегі ресми метеорологиялық және астрономиялық қызметтер 1865 жылы Манила қаласындағы Падре Фаура көшесінде Observatorio Meteorológico de Manila (Манила метеорологиялық обсерваториясы) құрылуымен басталды. Осы кезде Франсиско Колина, жас иезуит шәкірті және Манила қаласындағы Ateneo Municipal университетінің профессоры, күн сайын екі-үш рет ауа райын жүйелі түрде бақылап, жазып бастады. Тағы бір иезуит ғалымы Жайм Нонелл осы бақылаулар туралы қысқаша трактат жазды, ол Diario de Manila баспасында жарияланды. Бұл трактат Манила қаласындағы кәсіпкерлердің назарын аударды және олар иезуит директоры, әйгілі Хуан Видалға, тайфун жақындағанда халықты ескерту үшін тұрақты бақылау жүргізуді сұрады. Кәсіпкерлер универсалды метеорограф деп аталатын құралды сатып алуға қаржы бөлді (бұл құралды Римдегі Ватикан обсерваториясының иезуиті, әйгілі Анджело Сиечи ойлап тапқан), ол күндіз және түнгі уақытта ауа райын бақылауға үлкен көмек көрсетті. 1866 жылы Федерико Фаура ғылыми қабілеттері мойындалғандықтан обсерватория директоры болды. Осы кезеңде обсерватория Филиппин ауа райын жүйелі түрде бақылаумен айналысты. 1879 жылдың 7 шілдесінде Вест-Индиядағы тағы бір иезуит дін қызметкерімен алынған деректерді салыстырғаннан кейін, обсерватория солтүстік Лузон аймағынан тропикалық циклон өтіп бара жатқанын ескертетін хабарлама жариялады. Колониялық үкімет ескертудің сенімділігіне байланысты барлық қажетті сақтық шараларын қабылдады. Тайфуннан келген аз шығындар обсерваторияның беделін нығайтты. Бұған дейін, 1879 жылдың қараша айында Манила қаласынан тропикалық циклон өтетіні болжанған еді. 1898 жылдың 10 желтоқсанында Испания Филиппин аралдарын АҚШ-қа берді. 1899 жылы Филиппин-Америка соғысының басталуымен аяқталған саяси тұрақсыздық кезеңінен кейін аралдық үкімет құрылды. 1901 жылдың 22 мамырында Филиппин комиссиясы No. 131 заңын қабылдады, ол Манила обсерваториясын Ішкі істер министрлігіне қарасты Ауа райы бюросына қайта ұйымдастырды. 1917 жылдың 1 қаңтарында Ауыл шаруашылығы және табиғи ресурстар министрлігі (DANR) құрылғаннан кейін, Ауа райы бюросы Ішкі істер министрлігінен DANR-ға көшірілді. Филиппин одақтастығы құрылғаннан кейін DANR Ауыл шаруашылығы және сауда министрлігіне қайта ұйымдастырылды. 1969 жылы орталық кеңсе Марсман ғимаратынан 1424, Кесон бульвары кеңейтіміне, Кесон қаласына көшірілді. PAGASA бастапқыда төрт ұйымдық бөлімшеден тұрды. Ұлттық метеорологиялық қызмет ауа райы және су тасқыны жағдайлары туралы болжамдар мен ескертулерді дайындауға және жылдам беруге жауапты. Ұлттық атмосфералық, геофизикалық және астрономиялық деректер қызметі атмосфералық және оған байланысты деректерді алу, жинау, сапасын бақылау, өңдеу және мұрағаттауды жүзеге асырады. Ұлттық геофизикалық және астрономиялық қызмет сейсмологиялық және астрономиялық құбылыстарды бақылау және зерттеуді жүзеге асырады, сондай-ақ ел үшін ресми уақытты ұсынады. Ұлттық атмосфералық, геофизикалық және астрономиялық ғылымдар институты атмосфералық, геофизикалық және астрономиялық ғылымдар саласындағы ғалымдар мен техникалық мамандарды даярлауға жауапты. Кейін, 1977 жылы Тайфунды реттеу жөніндегі ғылыми-зерттеу және дамыту кеңсесі мен Ұлттық су тасқынын болжау кеңсесі Президенттік жарлық No. 1149, 1977 ж. бойынша PAGASA-ның әкімшілік бақылауына берілді. PAGASA Маркос режимі кезінде көптеген жетістіктерге қол жеткізді. 1973 жылы PAGASA мен Қоғамдық жұмыстар, көлік және коммуникациялар министрлігінің бірлескен жобасы – Пампанга өзені бассейніндегі су тасқыны туралы болжау және ескерту жобасы іске қосылды, және зерттеу миссиясының ұсыныстары бойынша Жапон үкіметі жобаға қажетті жабдықтармен және персоналды оқытумен көмектесті. 1974 жылдың басында PAGASA Азаматтық қорғаныс кеңсесімен бірлесіп, DZCA шақыру белгісімен радиостанция құрды. Пампанга өзені мен оның негізгі салаларындағы стратегиялық нүктелерде орналасқан автоматты станциялар желісі арқылы өзен деңгейінің көтерілуі мен төмендеуі туралы деректер қолданыстағы телеметриялық жүйе арқылы Орталық кеңседегі су тасқынын болжау орталығына жіберіледі. Пампанга өзені бассейніндегі су тасқынын алдын ала болжау жүйесінің табысына тәнті болған президент Маркос PAGASA-ға Агно, Бикол және Кагаян өзендері бассейнінде осындай жүйе құру мүмкіндігін зерттеуді тапсырды. ЮНЕСКО демеушілігімен Оңтүстік-Шығыс Азиядағы өңірлік сейсмологиялық желі 1974 жылы PAGASA геофизикалық обсерваториясында кеңсе құрды. Ол персонал мен сейсмологиялық жабдықты даярлауды стандарттауға, сондай-ақ аймақтағы жер сілкінісі эпицентрлерін анықтаудың дәлдігін арттыруға бағытталды. Содан кейін, 1977 жылы Манила қаласында күшті қозғалыс акселерографы желісі құрылды. Бұл желі аймақтағы күшті жер сілкінісін тіркеуге арналған. 1979 жылдың 18 сәуірінде Ғылым бағы планетарийі жұртшылыққа ашылды. Minolta планетарий проекторымен жабдықталған, ол 90 адамдық орынға ие. 1981 жылдың маусымында Пампанга өзені жүйесіне негіделген Бикол су тасқыны болжау жүйесі іске қосылды. Келесі жылдың мамырында үш жүйе (Агно, Бикол және Кагаян) толығымен іске қосылды. Осы оқиғада Геостационарлық метеорологиялық спутниктік станциясы да іске қосылды, бұл Филиппиннің спутниктік метеорологиясын жаңа деңгейге көтерді. 1983 жылдың сәуірінде PAGASA, Ұлттық Энергия Корпорациясы және Ұлттық Суару жөніндегі басқармасы бірлесіп, Жапон үкіметінен алынған несиелердің қаржылық көмегімен бөгеттерді пайдалану үшін су тасқыны туралы болжау және ескерту жүйесін іске қосты. Жобаның 1-фазасы Аңгат және Пантабанган бөгеттерін қамтыды, ал 2-фазасы Магат, Бинга және Амбуклао бөгеттерін, сондай-ақ жобаға арналған деректер ақпараттық орталығын қамтыды. Үкіметтің барлық ғылыми және технологиялық күш-жігерін орталықтандыруға бағытталған келесі күш-жігері PAGASA-ны Ұлттық ғылым және технология органына Executive Order No. 984, 1984 ж. бойынша көшіруге әкелді. Қайта ұйымдастыру PAGASA-ның сейсмологиялық қызметтерін Филиппин вулканология институтына (PHIVOLC), қазіргі Филиппин вулканология және сейсмология институтына (PHIVOLCS) көшірді.

1986 жылдан кейін: ПАГАСА бүгінгі күні

1986 жылы Фердинанд Маркос құлатылғаннан кейін демократиялық үкімет қайта орнатылғаннан кейін (Халық күші революциясы), президент Коразон С. Акино 1987 жылғы 128-ші жарлыққа сәйкес Ұлттық ғылым және технология басқармасын (қазіргі ғылым және технология министрлігі) және оның қарауындағы барлық агенттіктерді қайта ұйымдастыруды бұйырды. Қазіргі PAGASA құрамына бес негізгі бөлімше (Ауа райы, су тасқыны болжамы, климатология және агрометеорология, астрономиялық, геофизикалық және ғарыш ғылымдары, сондай-ақ ұлттық апаттарды азайту) және үш қолдау бөлімі (әкімшілік, қаржы және басқару, инженерлік және техникалық қызмет көрсету) кіреді. Бұл ұйымдық құрылым 2008 жылдың қазанына дейін сақталды, содан кейін агенттік президент Глория Макапагал Арройоның 2004 жылғы 366-шы жарлығымен бекітілген Ұтымдыландыру бағдарламасына енгізілді. Үкіметтің Ұтымдыландыру бағдарламасының мақсаты – үкіметтің күш-жігерін маңызды/негізгі функцияларға шоғырландыру және мемлекеттік қызметтің тиімділігі мен сапасын арттыру болды. 2019 жылғы 8 тамызда президент Родриго Дутерте Филиппиннің ғарыш заңы деп те аталатын №11363 заңына қол қойды, ол бұрын PAGASA басқарған Филиппиннің ғарыш бағдарламасын басқару және іске асыру үшін Филиппиннің ғарыш агенттігін, сондай-ақ PhilSA-ны құрды.

Климатология

PAGASA күнделікті жауын-шашын және температура деректерін, сондай-ақ ай сайынғы стандартты жауын-шашын индексін, топырақтың ылғалдылығын, су ағынын және өсімдік жағдайын бақылайды. Сонымен қатар, PAGASA Оңтүстік-Шығыс Азиядағы климатты мониторингі үшін Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның (ДМҰ) өңірлік климат орталықтарының (РКО) желілік түйініне қатысады. PAGASA сонымен қатар климатты болжауды ұсынады, мысалы, он күндік ағымдық болжамнан бастап бір айлық ықтималдық болжамға дейін, әсіресе күшті әсер ететін ауа райы құбылыстарына ерекше назар аударады. PAGASA бөгеттер, суқоймалар, өзендердің алаптары, басқа да маңызды су резервуарлары және су тасқынына бейім аймақтардағы аймақтық жауын-шашын болжамын жинау сияқты мамандандырылған болжамдарды да жасайды. PAGASA ай сайын климатты мониторингілеп, бағалайды, Эль-Ниньо-Оңтүстік осцилляциясы (ENSO) немесе Ла-Нинья сияқты аймақтық және жаһандық климаттық құбылыстар туралы тұрақты ақпараттар береді, сондай-ақ құрғақшылық, ылғалды ауа райы, Хабагат және Амихан муссондары сияқты маусымдық климаттық проекцияларды, олардың динамикалық және статистикалық деградациясымен бірге ұсынады. PAGASA Климатология және агрометеорология бөлімі арқылы, түрлі климаттық элементтерден тұратын климаттық деректерді алуға мүмкіндік беретін қызметтер ұсынады, олар PAGASA желісінде метеорологиялық байқаулар және ДМҰ ұсынған ең жақсы тәжірибелерге сәйкес сапаны бақылау процедуралары арқылы жүзеге асырылады.

Торнадолар

2007 жылдың 27 тамызында ПАГАСА Орталық Лусондағы бірнеше күшті және қиратушы торнадолар үйлерге зақым келтіргеннен кейін бірнеше күн өткен соң торнадо туралы ескерту жүйесін енгізе бастағанын хабарлады. 2007 жылдың 23 тамызында Сан-Мигельдегі 4 ауылда екінші торнадо 30 үйді қиратты, ал алғашқы торнадо 2007 жылдың 8 тамызында Сан-Рафаэльдегі 27 үйге зақым келтірген болатын.

Сын

2010 жылдың шілдесінде Филиппинге 2010 жылғы Тынық мұхиты маусымындағы екінші тропикалық циклон – Консон (Басянг) тайфуны соқты. PAGASA Консон тайфунының жолын дұрыс болжамады. 12-13 шілдеде Консон Аврора және Изабела провинцияларына шабуылдайды деп күтілген. Бірақ 13 шілдедегі сағат 23:00-де (UTC бойынша 15:00) PAGASA болжамын өзгертті: тайфун Аврора мен Изабела провинцияларына емес, Кесон провинциясына, Метро Манилаға және Оңтүстік Лусон провинцияларына соғады деп хабарлады. Дегенмен, осы аймақтарда тұратын тұрғындарға тайфун оларға соғатыны туралы ескерілмеді, сондай-ақ 2-ші дауыл сигналы жарияланғаны туралы да хабарланбады. Осының салдарынан аталған аймақтарда ауыр зардаптар туды. Кейін сол күні президент Бениньо Акино III Консон тайфуны Маниладан өтетінін болжамағандығы үшін PAGASA-ны сынады. Соның нәтижесінде Акино PAGASA-ны Метро Манила тұрғындарын ел астанасына келген күшті тропикалық дауыл туралы ескертпегені үшін айыптады. Алайда, доктор Нило мен PAGASA-ның мәлімдемесіне сәйкес, агенттікте дауылдың қозғалысын "нақты" болжауға жеткілікті жабдық болған жоқ, ал ауа райын болжау құралдары өте ескі және жаңартуды қажет еткен.