Кіріспе

Мал тұқымы

Вечур – Үндістанның Керала штатындағы Вечур ауылының атымен аталған зебу (Bos indicus) сиырының тұқымы. Орташа ұзындығы 124 см және биіктігі 87 см болатын бұл тұқым Гиннес рекордтар кітабына сәйкес әлемдегі ең кішкентай мал тұқымы болып табылады және қажетті жем-шөп мөлшеріне қарағанда көп мөлшерде сүт өндіруі үшін бағаланады.

Тарих

Вечур жануарлары Сосамма Айпи, жануарлар шаруашылығы және генетика профессоры, және оның студенттерінің күш-жігері арқасында жойылудан құтылды. 1989 жылы табиғатты қорғау бөлімі ашылды. 1998 жылы шаруалардың қатысуымен жұмысты жалғастыру үшін Қорғау трасты құрылды. Вечур сиыры 1960 жылға дейін Керала штатында кең таралған, бірақ жергілікті мал экзотикалық түрлермен будандастырылғаннан кейін сирек кездесе бастады. 2000 жылы Вечур сиыры БҰҰ Азық-құрылым ұйымының (FAO) "Үй жануарларының генетикалық әртүрлілігін сақтау" тізіміне, "Қауіпті жағдайдағы тұқымдар тізіміне" енгізілді. Бұл тізімге тұқымдардың өршiп-көбеюге қабілетті аналық және аталықтарының саны өте төмен болғанда енгізіледі, бұл олардың жойылу қаупі бар екенін көрсетеді. Бүгінде шамамен 200 сиыр бар, олардың 100-ге жуығы ветеринариялық колледжде сақталуда.

Сипаттамалары

Бұл тұқымның орташа биіктігі 90 см, салмағы 130 кг шамасында болып, күніне 3 литрге дейін сүт береді. Бұл көрсеткіш гибридтік тұқымдардан әлдеқайда төмен, бірақ олардан өзгеше, Вечур сиырларына азық пен күтім аз мөлшерде қажет. Жақындағы мәліметтерге сәйкес, Вечур сиыр сүтінде бета-казеиннің А1 түріне қарағанда А2 түрінің көп болуы анықталды. А1 түрі диабет, ишемиялық жүрек ауруы және аутизм сияқты жағдайлармен байланысты. (Дерек көзі сенімсіз: 2022 жылғы желтоқсан).

Вечур сиыр сүтінің емдік қасиеттері дәстүрлі түрде Аюрведада сипатталған және соңғы ғылыми зерттеулер оны растады. Вечур сиыр сүтінің ақуыз құрамының микробқа қарсы қасиеттері жақсартылған. Соңғы зерттеулерге сәйкес, Вечур сиыр сүтіндегі лактоферрин ақуызының антибактериялық қасиеті ампициллин антибиотикасынан жоғары. Лактоферрин барлық сүтқоректілердің сүтінде кездеседі және оның микробқа, вирусқа, ісікке қарсы, иммундық қорғаныс және қабынуға қарсы қасиеттері бар екені анықталған. Алайда, соңғы зерттеулер Вечур сиыр сүтіндегі лактоферрин ақуызында бұл қасиеттердің әлдеқайда күшті екенін көрсетті. Вечур сиыр сүтінен жасалған Вечур гхи (сары май) А2 бета-лактальбумин ақуызының және жоғары аргинин мөлшерінің болуына байланысты жоғары емдік құндылығымен танымал, бұл жазылып жатқан адамдардың денсаулығына пайдалы.

Даулар

1997 жылы эколог Вандана Шива шотландтық "Рослин институты" компаниясы сиырдың генетикалық кодын патенттеуге тырысып жатқанын айтқанда дау туды. Шива бұл әрекетті қарақшылық деп атады. "Рослин институты" бұл айыптаманы жоққа шығарды, және кейіннен ол негізсіз екені дәлелденді.