Канада опера компаниясының тарихы және жаңаруы

Кіріспе

Opera Lyra Ottawa (OLO) – Канаданың Онтарио штатындағы Оттава қаласында орналасқан коммерциялық емес кәсіби опера компаниясы. Ол 1984 жылы канадалық сопрано Диана Гилкрист Ұлттық өнер орталығының жыл сайынғы жазғы опералық қойылымдары тоқтатылғаннан кейін құрылды. Компания француз және ағылшын тілдеріндегі субтитрлермен толық сахналанған және концерттік операларды Ұлттық өнер орталығында орындады, сондай-ақ, әртүрлі іс-шаралар мен жас суретшілерге арналған бағдарламаларды жүзеге асырды. 2015 жылдың 14 қазанынан бастап Opera Lyra қызметін тоқтатты. 2022 жылдың 28-29 қазанында жаңа компания, New Opera Lyra, алғашқы маусымын бастады [бұл компанияның бастапқы Opera Lyra Ottawa-ға ешқандай қатысы жоқ, ол тек бұрынғы компанияның атын пайдаланды].

Тарих

Компания 1984 жылы Ұлттық өнер орталығының бюджет шектеулеріне байланысты опералық қойылымдарды тоқтату туралы шешіміне жауап ретінде құрылды. Opera Lyra-ның негізін қалаушы және алғашқы көркемдік директоры жас канадалық сопрано Диана Гилкрист болды. Бастапқыда компания Оттавадағы шағын Йорк-стрит театрында фортепианомен сүйемелдеуде камералық форматта операларды қойды. Олардың алғашқы қойылымы Моцарттың «Импресарио» операсы болды (Гилкрист Мадам Сильберкланг рөлін орындады, сонымен қатар қойылымды режиссерлап, продюсерлік жұмыстарын атқарды). Одан кейін Телеманның «Пиппиноне» және Джон Бердждің Opera Lyra тапсырысымен жазылған «Мастерс Хаус» камералық операсының премьерасы өтті. Олардың екінші маусымында жеке қаржыландыру артты және компанияның алғашқы толық сахналанған операсы – «Così fan tutte» Карлтон университетінің Оқушылар театрында қойылды. 1986 жылы компания Ұлттық өнер орталығының 897 орындық театрына көшіп, «Севилья шаштаразы» операсын қойды. 1987 жыл Гилкристтің көркемдік директор ретіндегі төртінші жылы болды және NAC-тегі оның соңғы операсы Дуайт Беннет дирижерлік еткен «Сүйіспеншіліктің эликсирі» болды. Жаннет Астер 1987 жылы Гилкрист Еуропаға кәсіби келісімдерге байланысты «Түннің патшайымы», «Зербинетта» және басқа да колоратуралық рөлдерді орындау үшін кеткен кезде көркемдік директор болды. 1990 жылы «Мадам Баттерфляй» қойылымы компанияның операны француз және ағылшын тілдерінде субтитрлермен алғаш рет орындауы болды. Осыған дейін опералар ағылшын (кейде француз) тіліне аударылып қойылған. 1992 жылға дейін компания NAC театрында маусым сайын бір толық сахналанған операны қойып отырды, оған жоғарыда аталған «Амаль және түнгі қонақтар» қойылымы, концерттік нұсқада орындалған опералар және басқа да орындарда опералық тақырыптағы концерттер мен кештер қосылды. 1992/1993 маусымынан бастап компания маусым сайын екі толық сахналанған опера қойды, ал 1993 жылы NAC-тің үлкен 2100 орындық Southam Hall-ға «La Traviata» операсымен көшіп барды. Содан бері компания толық сахналанған қойылымдары үшін осы залды пайдаланып келеді. Астердің көркемдік директор ретіндегі кезінде компания аутрич және қоғамдық білім беру бағдарламаларын бастады және Opera Lyra Ottawa Boys' Choir құрылуымен оқу бағдарламасының негізін қалады. Алайда, 1996 және 1997 жылдар аралығында қымбат және аз көрермен жиналған қойылымдардан кейін компания қаржылық қиындықтарға тап болды («Лусия ди Ламмермур», «Фауст», «Ди Фледермаус», «Ла Ценерентола» және «Аида»). Астердің келісім-шарты мерзімі аяқталмас бұрын алты айға бұрын тоқтатылды, ал компания бас директор және көркемдік директор лауазымдарын біріктіретін жаңа басшыны іздеуді бастады. Калгари операсында 12 жыл жұмыс істеген канадалық дирижер Тайрон Патерсон 1998 жылы осы лауазымға тағайындалды. Патерсонның басшылығымен компания қаржылық қиындықтардан бірте-бірте қалпына келді және Ұлттық өнер орталығымен қарым-қатынасын жақсартты. 2002 жылы компания 1996 және 2003 жылдар аралығында «Жеке сектор мен қоғамдық қолдауды ерекше көрсеткен, сонымен қатар жоғары көркемдік деңгейді сақтаған Онтариодағы өнер ұйымдарын мойындаған» Өнерге арналған вице-губернатордың сыйлығын жеңіп алды. Тайрон сондай-ақ жас суретшілерді оқыту бағдарламасын құрды, ол кейіннен ОЛО опера студиясы ретінде белгілі болды. Сыртқы дирижерлік тапсырмалардың саны артып келе жатқандықтан, Патерсон 2003 жылы бас директордың әкімшілік лауазымынан кетіп, компанияның көркемдік директоры және бас дирижері болып қалды. Бас директор лауазымын Элизабет Хоуарт иеленді. 2008 жылғы экономикалық дағдарыс келесі үш жылда жаңа қаржылық қиындықтарға әкелді, ол 2011 жылдың қарашасында дағдарысқа ұшырады, ол кезде компания 2012 жылдың көктеміне жоспарланған «Тоска» және «Ұшқан голландық» операларын қысқартуға және тоқтатуға мәжбүр болды. Жағдай одан бетер шиеленісті, себебі бір бухгалтер компаниядан және Канаданың мұрағаттар кеңесінен мыңдаған доллар ұрлағаны анықталды. 2012 жылдың шілдесінде бұрын Талса операсының атқарушы директоры болған Джон Питер «Джип» Джеффрис компанияның жаңа бас директоры болып тағайындалды. Opera Lyra сол жылдың қыркүйек айында толық сахналанған «La Bohème» операсымен және 2013 жылдың наурызына жоспарланған «La Traviata» концерттік нұсқасымен қайта ашылды. Компанияда бұрын өнер көрсеткен танымал әншілердің қатарында Ричард Маргисон («La Bohème» 1988, «Turandot» 2010), Луи Килико («Rigoletto» 1994), Липинг Чжан («Мадам Баттерфляй» 2004), Рассел Браун («Фауст» 1996, «Евгений Онегин» 2008), Джеймс Уэстман («Le Nozze Di Figaro» 2009 және 2015, «Мадам Баттерфляй» 2014) және Майкл Шаде («Манон» 2010) бар. Компания мәлімдегендей, негізгі операны қоюға кеткен шығындардың шамамен 40% билет сатудан түседі. Үкіметтік және қоғамдық гранттар, соның ішінде Оттава қаласынан, Канада өнер кеңесінен және Онтарио өнер кеңесінен түсетін қаражат тағы 30% құрайды. Қалған бөлігі жеке және корпоративтік қайырымдылықтар арқылы жабылады. OLO Guild компанияның қаржы жинау іс-шараларына көмектеседі.

The company was founded in 1984 in response to the National Arts Center's decision to end further opera productions due to budget constraints. Opera Lyra's founder and first Artistic Director was Diana Gilchrist, a young Canadian soprano at the very start of her career. Initially the company performed operas in chamber versions with piano accompaniment in the tiny York Street Theatre in Ottawa. Its first production was Mozart's The Impresario (in which Gilchrist sang Madame Silberklang as well as directing and producing the show). This was followed by Telemann's Pimpinone and the premiere of John Burge's chamber opera The Master's House which had been commissioned by Opera Lyra. Their second season saw increased private funding and the company's first fully staged opera, Così fan tutte, performed in the Alumni Theatre at Carleton University. In 1986, the company moved into the National Arts Center's 897 seat Theatre, with a production of The Barber of Seville. 1987 was Gilchrist's fourth year as Artistic Director and her final opera at the NAC was The Elixir of Love, conducted by Dwight Bennett. Jeannette Aster became Artistic Director in 1987 when Gilchrist moved to Europe for professional engagements singing Queen of the Night, Zerbinetta and other coloratura roles. The 1990 production of Madama Butterfly marked the first time the company performed an opera in its original language with French and English surtitles. Prior to that, operas had been performed in English (and occasionally French) translation. Until 1992, the company continued to put on one fully staged opera per season at the NAC Theatre, augmented with the aforementioned production of "Amahl and the Night Visitors", operas performed in concert version and operatically themed concerts and soirées in other venues. Starting with the 1992/1993 season, the company gave two fully staged operas per season, and in 1993 moved into the NAC's larger 2,100 seat Southam Hall with a production of La Traviata. The company has used that venue ever since for its fully staged productions. During Aster's tenure as Artistic Director, the company initiated outreach and community education programs and formed the beginnings of a training program with the founding of Opera Lyra Ottawa Boys' Choir. However, the company began experiencing financial difficulties after a series of expensive and poorly attended productions between 1996 and 1997 (Lucia di Lammermoor, Faust, Die Fledermaus, La Cenerentola, and Aida). Aster's contract was terminated six months before it was due to expire, and the company initiated a search for a new leader who would combine the roles of General Director and Artistic Director. Canadian conductor Tyrone Paterson, who had spent 12 years at Calgary Opera was appointed to the post in 1998. Under Paterson's leadership, the company slowly recovered from its financial difficulties and improved its relations with the National Arts Centre. In 2002, the company won a Lieutenant Governor's Award for the Arts which were awarded annually between 1996 and 2003 to "recognize Ontario based arts organizations for demonstrating exceptional private sector and community support, while maintaining a high level of artistic excellence." Tyrone also founded the Young Artists Training Programme which eventually became known as the OLO Opera Studio. With an increasing number of outside conducting engagements, Paterson stepped down from the administrative post of General Director in 2003, but remained the company's Artistic Director and Principal Conductor. Elizabeth Howarth took over as General Director. The 2008 economic downturn led to renewed financial difficulties over the next three years which reached a crisis in November 2011 when the company was forced to retrench and cancel its productions of Tosca and The Flying Dutchman scheduled for the spring of 2012. The problems were compounded when it was discovered that a bookkeeper had stolen thousands of dollars from the company as well as from the Canadian Council of Archives. In July 2012, John Peter "Jeep" Jefferies, who had previously been the Executive Director of Tulsa Opera, was appointed as the company's new General Director. Opera Lyra reopened in September of that year with a fully staged production of La Bohème and a concert version of La Traviata scheduled for March 2013. Amongst the notable singers who have appeared with the company in the past are Richard Margison (La Bohème 1988, Turandot 2010), Louis Quilico (Rigoletto 1994), Liping Zhang (Madama Butterfly 2004), Russell Braun (Faust 1996, Eugene Onegin 2008), James Westman (Le Nozze Di Figaro 2009 and 2015, Madama Butterfly 2014) and Michael Schade (Manon 2010). According to the company, approximately 40% of the cost for presenting a mainstage opera is covered by ticket sales. Government and foundation grants, including ones from the City of Ottawa, Canada Council for the Arts, and the Ontario Arts Council, contribute another 30%. The remainder is met through individual and corporate donations. The OLO Guild assists with the company's fundraising activities.