1780 жылғы Атлант мұхитындағы дауылды маусым – тарихтағы ең қауісті және құрбандылары көп маусым. 28 мыңнан астам адам қаза болды, апатты дауылдар Кариб теңізі мен АҚШ жағалауын қамтыды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Атлант мұхитындағы дауыл маусымы
Hurricane season in the Atlantic Ocean
1780 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымы 1780 жылдың жазы мен күзінде жалғасты. 1780 жылғы маусым өте қиратушы болды және тарихқа енген ең қасіретті Атлант мұхитындағы дауыл маусымы болып есептеледі, оның салдарынан 28 000-нан астам адам қаза тапты. Төрт дауыл – маусым айында біреуі, қазан айында үш дауыл – әрқайсысы кем дегенде 1000 адамның өміне қиямет келтірді. Бұл маусымдағы ең қасіретті дауыл – 1780 жылғы Ұлы дауыл болды. Белгілі дауылдардың арасында тек біреуі дауылға жатпады. Дауылдар Кіші Антиль аралдарында, Пуэрто-Рикода, Доминикан Республикасында, Ямайкада, Кубада, Бермудада, Луизианада, Джорджияда, Флоридада және Жаңа Англия штаттарында әсер етті.
The 1780 Atlantic hurricane season ran through the summer and fall in 1780. The 1780 season was extraordinarily destructive, and was the deadliest Atlantic hurricane season in recorded history, with over 28,000 deaths. Four different hurricanes, one in June and three in October, caused at least 1,000 deaths each; The season also had the deadliest Atlantic hurricane of all time, the Great Hurricane of 1780. Only one of the known storms was not a hurricane. Landfalling storms affected the Lesser Antilles, Puerto Rico, the Dominican Republic, Jamaica, Cuba, Bermuda, Louisiana, Georgia, Florida, and the New England states.
Контекст
Бұл қиратушы маусымды Америка революциясының аясында қарастыру керек, онда Испания, Франция және Голландия Республикасының флоттары Кариб теңізінде британдық флоттарына қарсы соғыс жүргізді, соның салдарынан соғыс кемелері мен көліктердің қауіпті ауа-райына ұшырауынан адам өмірінің жоғалу қаупі арта түсті. Осы маңызды сәйкестік, кем дегенде жартылай, осыған дейін тіркелмеген адам шығындарына, әсіресе қазан айында тікелей бірінен соң бірі соққан үш қатты дауылға себеп болды.
This destructive season should be seen against a backdrop of the American Revolution, which involved hostilities in the Caribbean by the fleets of Spain, France and the Dutch Republic operating against British fleets with the concomitant greater risk of loss of life due to increased exposure of warships and transports to hazardous weather conditions. This critical coincidence is at least partially responsible for the unprecedented losses of life inflicted, especially in the three fierce hurricanes that struck in quick succession during October.
Сан-Антонио даулымы
Сан-Антонио дауылы Сент-Люсия дауылы деп те аталады. Дауыл алғаш Сент-Люсияға соғып, 4000-нан 5000-ға дейін адам өлтірді. 13 маусымда дауыл Пуэрто-Рикоға жетіп, "өлім-жітім мен шығынға" себеп болды. Содан кейін Доминикан Республикасына да тарады.
The San Antonio Hurricane is also known as the St. Lucia Hurricane. The hurricane first struck St. Lucia where it killed between 4,000 to 5,000. The hurricane moved on to Puerto Rico on June 13 where it "caused deaths and losses". It later went on to the Dominican Republic.
Ұлы дауыл
1780 жылдың қазан айындағы екінші дауыл 10 қазанға дейін немесе сол күні пайда болды. Кейбір жерлерде оны әлі де "Ұлы дауыл" немесе "Антиль аралдарының Ұлы дауыл" деп атайды, бірақ оның ресми атауы – "Сан-Каликсто дауыл". 10 қазанда дауыл Барбадос аралын қиратты, желдің күші сағатына 200 мильден асып, 4300 адамның қаза болуына және экономикалық депрессияға әкелді. Сент-Винсент аралында 6 метрлік дауыл толқыны болды. Дауыл Сент-Люсия аралында 6000 адам, Мартиникада 9000 адамның өмірін қиды, оның астанасы Сент-Пьер шаһары дерлік толықтай қирады. Кейін дауыл солтүстік-батысқа қарай Сент-Эстациус аралына жылжып, 4000-5000 адамды қаза қылды, сондай-ақ Пуэрто-Рико, Доминика және Бермуда аралдарын қиратты. Барлығы 22000 адам қаза тапты, бұл Атлантика мұхитындағы ең көп өлім-жұлымға әкелген дауыл. Осы үлкен өлім-жұлымның себебінің бірі – "Антиль аралдарындағы бір-бірінің байлықтарына соққы беру үшін жақын аралдарда маневр жасап жатқан Ұлыбритания мен Францияның күшті флоттарының болуы". Тарихта "Соллано дауыл" деп танылған, баяу жылжыған бұл дауыл алғаш рет 15 қазанда Ямайка жанында байқалды. Солтүстік-батысқа қарай жылжып, Кубаның батыс жағалауынан өтіп, содан кейін солтүстік-шығысқа қарай Апалачи шығанағына бет бұрды. 20 қазанда ол Соллано флотына шабуыл жасады. Дауылдың таралуы туралы әртүрлі пікірлер бар, кейбір деректер бойынша ол 22 қазанға таман АҚШ-тың оңтүстік-шығысында тарап кеткен.
The second hurricane of October 1780 formed before or on October 10. It is still referred to as "The Great Hurricane" or "Great Hurricane of the Antilles" in some places, but its official name is "San Calixto Hurricane." The hurricane devastated the island of Barbados on October 10 with 200+ mph wind gusts, killing 4,300 and creating an economic depression. St. Vincent suffered a 20 foot (6 meter) storm surge. The storm went on to kill 6,000 people on the island of St. Lucia and 9,000 on Martinique, with its capital city, St. Pierre, becoming almost completely demolished. It later moved northwestward toward the island of St. Eustatius, killing 4,000 to 5,000 and devastating Puerto Rico, Dominique, and Bermuda. In total, the hurricane caused a record 22,000 deaths in the eastern Caribbean Sea and rates as the all time deadliest hurricane in the Atlantic. The high number of fatalities is due in part to "the presence of the powerful fleets of Britain and France, both maneuvering on nearby islands to strike blows at each other's rich possessions in the Antilles." The slow moving hurricane, known to history as "Solano's hurricane", was first noted near Jamaica on October 15. Progressing northwestwards it likely crossed the western end of Cuba, before shifting northeastwards to Apalachee Bay. It struck Solano's fleet on October 20. The hurricane's dissipation is disputed as some claim it dissipated somewhere over the southeastern United States around October 22,
Кіші Антиль аралдары
Қазан айының соңында тропикалық дауыл Барбадосқа соқты, ал 23 қазанда Сент-Люсияға жетті.
In late October, a tropical cyclone struck Barbados and then St. Lucia on October 23.
Жаңа Англияда болған дауыл
17 қарашаға жуық, тропикалық циклон АҚШ-тың шығыс жағалауымен солтүстікке қарай жылжып, Жаңа Англия штаттарына британдық блокадасын бұзды. Бұл дауыл толығымен тропикалық болған-болмағаны белгісіз.
Around November 17, a tropical cyclone moved up the east coast of the United States disrupting the British blockade of the New England states. It is unknown whether this storm was fully tropical.