Кіріспе
Грек мифологиясындағы Фиваның династиялық тарихы қаланың жаңадан іргесі қаланғаннан бастап (Кадм арқылы) Троя соғысына дейінгі (Огиге қараңыз) сан алуан патшалармен тығырықталған. Бұл бірнеше қарсыласатын әңгімелердің болғанын көрсетеді, оларды мифографтар келістіруге тырысты.
Шолу
Беотия аймағының алғашқы патшалары (Кадм мен Девкалион су тасқынынан бұрын) Калидн мен Огиг (Огиг) болды. Теб қаласына айналған елді мекеннің алғашқы патшасы Кадмус болды, оның есімімен қала бастапқыда Кадмея деп аталды. Амфион мен Зетус билік құрған кезде ғана Теба деп аталды. Кадмус қайтыс болғанда, оның ұлы Полидор кәмелетке толмаған еді, сондықтан Кадмустың қызы Агаваның ұлы, Спартойдың бірі – Пентхей патша болды. Ол жас Дионис құдайының қаһарына ілігіп, трагикалық қаза тапты. Полидор өзінің немере інісінің орнын басып, бірақ қысқа ғана уақыт билік жүргізді. Ол қайтыс болғаннан кейін патшалық оның қайын атасы Никтейге тапсырылды, ол Полидор мен Никтейдің ұлы, жас Лабдакустың қамқоршысы болды. Никтейдің регенттігі кезінде Теба (Кадмея) Никтейдің қызы Антиопты ұрлап кеткен Сикён патшасы Эпопеске қарсы соғыс ашты. (Дегенмен, тағы бір деректе Антиопа әкесінің қаһарынан қашу үшін Тебадан қашып, жүкті болғаннан кейін Зевс құдайынан пана іздеп Эпопей патшасына келгені айтылады.) Никтей мен тебандықтар жеңілді, ал Никтей өзінің жараларынан қайтыс болды. Оның орнын ағасы Ликус бағындырды. Лабдакус кейін патша болды. Тағы бір соғыс басталды, бұл жолы Теба мен Афина арасындағы шекаралық даудан кейін; Теба Афина патшасы Пандион I-дің тракиялық патша Тереостан алған көмегінен кейін тағы да жеңілді. Лабдакус соғыстан аман қалды. Алайда, Пентхейдің ізімен жүрген Лабдакус патша Дионис культіне қарсы шығып, Дионистің ашулы жақтастары – Менадтардың қолынан қаза тапты. Лабдакус өзінің жас ұлы Лайды қалдырды. Лик қайтадан Тебаны басып алды, бұл жолы лаңкестікпен, Лайдың тұңғыш туылған құқығынан бас тартты. Бұл жаңа династияның басталуы болды. Ликус жиырма жыл билік жүргізді делінеді. Тебаның патшасы және билеушісі Ликус ағасы мен немере інісінен кек алу үшін Сикйонға қарсы соғыс бастады. Бұл жолы Тиваның пайдасына болды, патша Эпопей өлтірілді. Алайда, Ликус пен оның әйелі Дирки Антиопқа қатыгездікпен қарайды. Антиопа түрмеге қамалды, бірақ кейін қашып, өзінің егіз ұлдары Амфион мен Зетуспен қайта қосылды. Амфион мен Зетус – Антиопадан Зевстің туған ұлдары, Тебада Антиопа болған кезде жасырын дүниеге келген, Ситарон тауының маңында малшылармен өсті. Анасымен қайта кездескеннен кейін, көз жастарымен сәлемдесіп, Амфион мен Зетус Тебаға аттанып, патша Ликус пен Диркиді өлтірді. Ликустың өлімі Лайды таққа қайтаруға мүмкіндік бермеді. Амфион мен Зетус билікті қолға алып, Тебаның бірлескен патшалары ретінде билік құрып, Лайды қуды. Амфионның әйелі Танталдың қызы Ниобе болды, олардың жеті ұлы мен жеті қызы болды. Амфион мен Зетус қаланы кеңейтіп (атын Теба деп өзгертті) және Амфионның қыздарынан (Тера, Клеодокса, Астином, Астикратия, Хиас, Огигия, Хлорис) аттарымен жеті қақпасын салдырды. Ниобе мақтанышпен сөйлейтін әйел болғандықтан, Артемида мен оның інісі Аполлонның ашуын туғызды, олар Ниобені анасына тіл тигізгені үшін ашуланды. Артемида оның барлық қыздарын өлтірді, ал Аполлон оның барлық ұлдарын өлтірді, осылайша барлық балалары қаза тапты. Амфион сүйікті балаларының өлімінен кейін өз-өзіне қол жұмсады. Зетус ұлы, жалғыз баласы бұрын өлтірілген еді, ал Зетус қайғыдан қайтыс болды. Осылайша, Теба тағы орын бос қалды және тебандықтар Пелопоннесте Пелопс патшасының қорғауында тұрған Лайды қайта шақырды, осылайша Кадмустың бастапқы династиясын қалпына келтірді. Лай патша болғаннан кейін Пентий ұлы Меноекийдің қызы Иокастаға үйленді. Дельфи оракулы Лайға ұлы болмауға ескерткендіктен, өйткені ол өз әкесін өлтіруге тағдырланған, Лай жаңа туған ұлын тастап кетті, бірақ ол аман қалды және Эдип атымен өсті. Эдиптің оракулдың болжамынан қашу үшін жасаған әрбір қадамы оны өз тағдырына жақындататын трагикалық оқигада Эдип патша Лайды өлтіріп, Иокастаға үйленді. Содан кейін Эдип жесір қалған Иокастаның күйеуі ретінде Тебаның патшасы болды. Олардың төрт баласы болды, оның ішінде екі ұлы, Полиник және Этеокл. Тирезий пайғамбар Эдиптің әкесін өлтіргенін, патшаны өлтіргенін және туысқандық қатынас жасағанын ашқанда, Эдип биліктен бас тартуға мәжбүр болды. Иокаста өзін-өзі өлтірді, ал Эдипті өз балалары қашып кетті. Эдип ұлдары Полиник пен Этеоклді қарғап жауап берді. Полиник пен Этеокл бір жылда бір-бірінен ауысып билік ету туралы келісімге келді. Бірақ Этеокл келісімнен бас тартты, ал Полиник Тебадан қуылды. Полиник Аргос патшасы Адрасттың сарайына қашып барып, әскер жинады, оның басшылары «Тебаға қарсы жеті» деп белгілі болды. Бұл соғыста Полиник пен Этеокл бір-бірін өлтіріп, Эдиптің қарғысы орындалды. Полиник пен Этеоклдың өлімінен кейін Иокастаның інісі Креон, бұрын Лайдың өлімінен кейін және Эдиптің қуылғаннан кейін Тебаны басқарған, Этеоклдың ұлы Лаодамастың регенті болды. Креон билік еткен кезде Тебада Геракл дүниеге келді. Креон Гераклдың қамқоршысы болды, оның әкесі Амфитрион және анасы Алкмена. Креон Гераклға өзінің қызы Мегараны әйел ретінде берді. Қайтарымда Геракл Тебаны екі соғыста қорғады, біріншісі Миниялық Оркоменнің патшасы Эргинге қарсы, екіншісі Эвбеяның Пиракмға қарсы. Этеокл мен Полиник өлгеннен кейін Креон Полиник пен оның аргостық әскерлесіне лайықты жерлеуге тыйым салды. Афина патшасы Тесей Тебаға қарсы әскер басқарып, Креонды қаза тапқан батырларға тиіс рәсімдерді жасауға мәжбүр етті. Этеоклдың ұлы Лаодамас есейген кезде Креон билікті оған қайтарды. Әкесі сияқты, Лаодамас патша да Эпигондардың шабуылына тап болды, олар Полиник ұлы Терсандер басқарып келді. Эпигондар жеңіске жетті, Терсандер Тебаның патшасы болып тағайындалды. Лаодамас осы соғыста қаза тапты. Терсандер Троя соғысында грек әскеріне қосылды, бірақ ол Трояға жетпестен бұрын Мисия жағасында қаза тапты (Гераклдың ұлы Телефтің қолынан). Оның ұлы Тисамен бұл кезде Тебан контингентін басқаруға тым жас болды, бірақ ол соғыс аяқталар кезде есейді және соғысқа қатысты. Сондықтан Гомер Илиядасында Тебан басшысы туралы ешқандай айтылмаған.