Кіріспе

1990 жылы Майкл Кэтон Джонс түсірген фильм. 1990 жылғы фильм.

"Мемфис Белль" – 1990 жылы түсірілген британдық-американдық соғыс драмасы, режиссері Майкл Кэтон Джонс, сценарий авторы – Монте Меррик. Басты рөлдерде Мэтью Модин, Эрик Стольц және Гарри Конник кіші (оны кинодағы тұңғыш рет ойнайды). "Мемфис Белль" – режиссер Уильям Уайлердің 1944 жылғы "Мемфис Белль: Ұшқыш қамалдың тарихы" атты деректі фильмінің көркемделіп жазылған нұсқасы. Фильмде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Англияда орналасқан американдық "Боинг В-17" ұшқыш қамал бомбалаушысы "Мемфис Белльдің" 25-ші және соңғы миссиясы туралы айтылады. 1990 жылғы нұсқаны Дэвид Путтем мен Уайлердің қызы Кэтрин бірлесіп жасады және оны әкесіне арнады. Фильм соңында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Еуропа аспанында шайқасқан барлық авиаторларға, дос немесе жауға арналған құрмет көрсетіледі.

Сюжет

"Мемфис Белл" ұшағы, "B-17" ұшу бекінісі және оның экипажы 25 миссияны аяқтауға дайын, бұл экипажтың қызметтік міндетін толық орындауы үшін қажетті шарт. Белльге, эскадрильяның қалған бөлігімен бірге, Германияның Бремен қаласындағы Focke Wulf Fw 190 ұшақтарын шығаратын зауытқа шабуыл жасау тапсырылады. Бастапқыда P-51 Mustang истребительдерімен сүйемелдегенімен, аз қашықтықтағы истребительдер кейін шегінуге мәжбүр болады, нәтижесінде осал бомбалаушылар нысанаға және кері жолға өздерімен күресуге қалдырылады. Белльдің табысы зор маңызға ие, себебі ол Сегізінші әуе армиясында өз міндетін аяқтаған алғашқы ұшақ болады. Армияның баспасөз хатшысы, подполковник Брюс Деррингер, Белльдің рекорды арқылы жиналған даңқын маңызды соғыс облигацияларын сату үшін пайдалануды ниеттендіреді. Германия үстінде, құрама жарақаттану мен жау ұшақтарынан шығын көре бастағанда Белль жетекші ұшаққа айналады. Бастапқыда түтін пердесі нысананы жасырады, бірақ екінші шабуылда құрама сәтті түрде көрінетін аймаққа жүгін түсіреді. Отанына қайтып келе жатқанда, құрама неміс ұшақтарының үздіксіз шабуылына ұшырайды. Радиооператоры кіші сержант Дэнни Дейли ауыр жарақат алады, ал зақымданулардың бірі қозғалтқышта өрт тудырады, капитан Дирборн ұшақты тік түсіруге мәжбүр болып, осылайша ұшақты қауіпке тігеді. Келесі зақымданулар қону шассисын қуаттандыратын ұшақтың электр жүйесін жояды, бірақ экипаж қону алдында шассиді қолмен түсіреді. Достық аумаққа оралғаннан кейін, подполковник Деррингер және жердегі экипаж жеңісін тойлау үшін ұшаққа жүгіріп келеді, ал капитан Дирборн ұшақтағы экипажымен бірге сақталып келген шампанның бөтелкесін ашады. Фильмнің соңғы титрлерінде "Мемфис Белл" 1943 жылдың 17 мамырында 25-ші және соңғы миссиясын орындағаны, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Батыс Еуропада 250 мыңнан астам ұшақтар қатысқаны, 200 мыңнан астам авиатор өмірін жоғалтқаны және фильм олардың және барлық әскери қызметшілердің құрметіне арналғаны көрсетіледі.

Өндіріс

1980 жылдардың соңында ұшуға жарамды сегіз B 17 ұшағының ішінде "Мемфис Белл" фильмінің түсірілімінде бес B 17 ұшағы қолданылды. Олардың екеуі АҚШ-та (N3703G (сериялық нөмірі 44 83546) және N17W (сериялық нөмірі 42 29782)), екеуі Францияда (F BEEA (сериялық нөмірі 44 85643), ол ұшып көтерілу кезінде апатқа ұшырап жойылды, және F AZDX (сериялық нөмірі 44 8846) The Pink Lady), ал біреуі Англияда (G BEDF (сериялық нөмірі 44 85784) Sally B) болды. N17W қазіргі уақытта Туквиладағы Ұшу мұражайында тұрақты түрде қойылған. Алғашқы "Мемфис Белл" B 17F үлгісі болғандықтан, фильмде қолданылған кез келген B 17G ұшақтары ертеректегі F үлгісіне ұқсату үшін күшті өзгерістерге ұшырады: төменгі турельдері алынып тасталды, құйрық қарулары ескі үлгілермен жаңартылды және зәйтүн жасыл түспен боялды. Түсірілім кезінде екі B 17 "Белл" рөлін сомдады (біреуі "Мемфис Белл" (N3703G) фильмінің нұсқасы, екіншісі – "Сэли Б", пиротехникалық эффектілерді қажет ететін көріністер үшін, мысалы, машиналық оқтан "деген" дым мен ұшқындар) ал қалғандарының мұрын бөлігіндегі суреттері мен эскадрилья белгілері көп рет өзгертіліп, ұшақтардың көбірек екенін көрсетуге мүмкіндік берді. Фильмнің жердегі түсірілімдері (ұшып қону және қону сахналарын қоса) Линкольнширдегі (Англия) қолданыстағы емес RAF Binbrook әуежайында түсірілді, онда сол кезеңге тән басқару мұнарасы мен көлік құралдары орналастырылды. Ұшу сахналары Императорлық соғыс мұражайының Даксфорд әуежайынан жүзеге асырылды. Фильмге қатысқан барлық актерлар аймақта өткен кастингтерден таңдалды және Корольдік әуе күштерінің қазіргі және бұрынғы қызметкерлерін қамтыды. Фильм жасаушылар ішкі көріністерді түсіру және B 17 ұшақтарының әртүрлі модельдерін түсіру үшін Pinewood Studios студиясын да пайдаланды. Әуедегі көріністердің көп бөлігін түсіру үшін North American B 25 Mitchell ұшағы қолданылды, сондай-ақ қолданыстағы B 17 және истребительдерге бірнеше бекітілген және бұрылатын камералар орнатылды. B 25 түсірілім кезінде жарамсыз болғанда Grumman TBM Avenger (құйрық бөлігі B 17 ұшақтарында қолданылған зәйтүн түсімен боялған) қысқа мерзімге резервтік ұшақ ретінде пайдаланылды. Фильмдегі ұшқыштар Ұлыбритания, АҚШ, Франция, Германия, Жаңа Зеландия және Норвегиядан келген ұшқыштар болды, ұшқыштар жұмыстарына оралуға мәжбүр болғандықтан құрамы бірнеше рет өзгерді. Ұшу сахналары Old Flying Machine Company (OFMC) ұшқыштары Рей Ханна және оның ұлы Марк басшылығымен жоспарланды және жасалды. Олар сонымен қатар қолданылған ұшақтардың бас ұшқыштары болып жұмыс істеді және түсірілім кезінде камерамен жабдықталған истребитель және TBM Avenger ұшақтарын ұшырды. B 17 ұшақтарының жетіспеушілігіне байланысты ағаштан жасалған макеттер жасалып, әуежайдың алыс бөліктеріне орналастырылды.

Фильм түсіру кезіндегі апат

Француз B 17G (F BEEA) ұшағы түсірілім алаңы ретінде қолданылды, ол қозғалтқыш қуатын жоғалтып, Бинбруктан ұшып шығар кезінде ауытқып, ағашқа және қиыршық тас үйіндісіне соқтығып, келесі өрттен толығымен жойылды. 10 экипаж мүшесінің барлығы да жеңіл жарақаттармен құтылды, ең ауыр жарақат – сынған аяқ болды. 21-ші жолақта ұшуға күтіп тұрғанда, жердегі инженер 3-ші қозғалтқыштан түтін көтерілгенін байқады, бұл қозғалтқыштың артық жүктелуінен болуы мүмкін деп болжады. Ұшақ жылдамдық алғанда, сәл солға қарай бұрылды, командир (басқарушы пилот) рульді басқарып, 3 және 4-ші қозғалтқыштардың қуатын төмендетіп түзетті. Түзеткеннен кейін барлық қозғалтқыштардың қуаты толық күшіне келтірілді, бірақ ұшақ оңға қарай бұрылды. Командир рульді түзетумен бірге 1 және 2-ші қозғалтқыштардың қуатын азайтты, бірақ бұл бірден нәтиже бермеді және ұшақ түзетілмей тұрып ұшу-қону жолағынан шығып кетті, жолаққа параллель қалпында. Ұшақтың шөпті қону алаңдарынан да жұмыс істей алатынын білген пилот ұшуды жалғастыруға шешім қабылдады; алайда, жылдамдық алғаннан кейін және белгілі бір биіктікте ұшақ оңға қарай бұрылып, бағытында ағашқа (сол қанатымен) және 4-ші винтке қиыршық тас үйіндісі кедергі келтірді. Ұшақ оңға қарай ауытқып, жүгері егісіне құлады; фюзеляж бомба бөлімінен кейін екіге бөлініп, өртке ұшырады. Ұшақ атауларын есептемегенде, фильм көрінісі қиял тудырмасы. Кейіпкерлер – бірнеше адамдардың жиынтығы, есімдер нақты «Мемфис Белл» экипажының есімдері емес, ал көрсетілген оқиғалар B 17 миссияларының жалпы суретін бейнелеуге арналған. Фильмдегі кейіпкерлер мен жағдайлар нақты «Мемфис Белл» экипажымен, оның соңғы миссиясының мәнімен, стратегиялық бомбалаудың дәлдігімен немесе одақтастардың бейбіт азаматтарды бомбалау саясатымен ешқандай ұқсастығы жоқ. «Мемфис Беллдің» 25-ші миссиясы алдындағы түні ешқандай салтанатты шара өткізілмеді, ал миссия аяқталғаннан кейін экипажты ерекше қарсы алмады. Тәуірлер үшін жеті P 51 Mustang қолданылды. P 51 ұшақтарының бесеуі Ұлыбританиядағы алғашқы USAAF Мерлин қозғалтқышы бар Mustang эскадрильясының түсімен боялды (нақты миссиядан бірнеше ай бұрын, 1943 жылы). Ұшуға жарамды Messerschmitt Bf 109 болмағандықтан, Luftwaffe ұшақтары Ha 1112, Bf 109-дың испандық нұсқасымен (бұл ұшақтар 1969 жылғы «Британия шайқасы» фильмінде Bf 109-ды бейнелеу үшін де қолданылған) соғыстың орта кезеңіндегі стандартты түстермен көрсетілді.

Қабылдау

Мемфис Белл фильміне әртүрлі пікірлер айтылды, Роджер Эберт фильмді "көңілді" деп бағалап, сонымен бірге ол соғыс кезіндегі таныс клишелерге толы екенін айтты. "Мемфис Белл" экипажының тәжірибесіндегі адамдық фактор кейіпкерлердің тереңдігінің жетіспеуін толықтырады. Біз экипаж мүшелерін бір-бірінен ажырата алмаймыз және оларға аса қызығушылық танытпаймыз, бірақ олармен бірге сезіне аламыз". Ұлыбританиялық киносыншысы Энди Уэбб та осындай резервацияларды білдірді. "Екінші дүниежүзілік соғыста жау территориясына қауіпті бомбалау миссияларын орындаған батыл адамдардың қаһармандықтары мен тәуекелдерін көрсетуге жасалған жақсы ниетіне қарамастан, "Мемфис Белл" фильмі коммерциялық туынды екені айқын көрінеді". Rotten Tomatoes сайтында фильмге 25 сыншының пікірі негізінде 68% мақұлдау көрсетілген. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша көрермендер фильмді A-дан F-ға дейінгі шкала бойынша A бағалаған.

Кассалық жинақ

Фильм Ұлыбританияда 266 экранда көрсетілді және алғашқы аптасында £1,174,250 табыс етіп, кассалық жиынтықтарда бірінші орынға шықты. Екінші аптасында да көшбасшы болып қала берді. Ұлыбританияда фильм жалпы сомада £4,924,000 жинады.