Кіріспе
1945 жылы 6 тамызда Хиросимаға шабуыл кезінде пайдаланылған ұшақ – "Ұлы Артист" АҚШ Әскери Әуе Күштерінің Silverplate B-29 бомбалаушысы (B-29 40 MO, Victor нөмірі 89) болды, ол 509-шы құрама топтың 393-ші бомбалаушы эскадрильясына бекітілген. Ұшаққа оның бомбалаушысы, капитан Кермит Биханның қабілетіне орай, оның аты берілді. Ол 12 оқу және жаттығу миссиясын орындады, оның барысында Жапонияның Тынық мұхитындағы аралдарын бомбалады және Жапониядағы нысаналарға тығыздығы жоқ (қуыс) бомбаларды тастады. Бұл ұшақ Хиросима мен Нагасакидегі бомбалауға қатысқан жалғыз ұшақ болды, бірақ әр миссияда бақылау ұшағы ретінде. Соғыс аяқталғаннан кейін ол 509-шы құрама топпен бірге Нью-Мексико штатындағы Розуэлл әскери әуе базасына қайтып келді. Жыл бұрын Лабрадордағы Гуз-Бэй әуе базасында болған апатта ауыр зақымданғаннан кейін 1949 жылдың қыркүйегінде жарамсыз деп танылды.
the airplane
The Great Artiste was a U. S. Army Air Forces Silverplate B 29 bomber (B 29 40 MO , Victor number 89), assigned to the 393d Bomb Squadron, 509th Composite Group. The aircraft was named for its bombardier, Captain Kermit Beahan, in reference to his bombing talents. It flew 12 training and practice missions in which it bombed Japanese held Pacific islands and dropped pumpkin bombs on targets in Japan. It was the only aircraft to have participated in both the bombings of Hiroshima and Nagasaki, albeit as an observation aircraft on each mission. After the war ended it returned with the 509th Composite Group to Roswell Army Air Field, New Mexico. It was scrapped in September 1949 after being heavily damaged in an accident at Goose Bay Air Base, Labrador, the year before.
Ұшақ тарихы
Гленн Л. Мартин ұшақ зауытында, Небраска штатының Омаха қаласында салынған "Ұлы суретші" (B 29 40 MO) – Silverplate B 29 Superfortress бомбалаушы ұшағы. 1945 жылғы 20 сәуірде Әскери әуе күштері қабылдап алды, ал мамыр айында бірінші лейтенант Чарльз Д. Албери басқаратын C 15 экипажымен Уэндовер армиялық әуе базасына ұшып келді. 22 маусымда Тиньян қаласындағы Норт-Филдке қарай Уэндоверден аттанды. Алғашқыда оған 9-шы нөмірлі Victor (топ идентификациясы) тағайындалған, бірақ 1 тамызда қауіпсіздік шаралары ретінде 6-шы бомбалау тобының шеңберлі R белгісі қойылды. Ұшақтың мұрын бөлігіндегі суреті Нагасаки миссиясынан кейін салынды. Атаудың шығу тегі капитан Кермит Биханның, Норден бомбалау құрылғысын да, әйелдермен қарым-қатынасты да шеберлікпен қолдануымен байланысты. Ядролық бомба тасымалдау миссияларынан басқа, "Ұлы суретші" бес түрлі экипажбен 12 оқу және жаттығу миссиясына қатысты. 4 шілдеде Ротаға, 8 шілдеде Труққа және 9 шілдеде Маркусқа қарсы бомбалау миссияларын орындады. 12 және 14 шілдеде Ротаны қайта бомбалады, ал 18 және 19 шілдеде Гугуанды бомбалады. Альбери мен C 15 экипажымен екі жауынгерлік миссияға қатысты, олардың бірі тоқтатылды, ал екіншісінде 24 шілдеде Кобенің теміржол түйініне қарсы тықсыр бомба қолданды. Капитан Боб Льюис пен B9 экипажы 29 шілдеде Кориямадағы өнеркәсіптік нысананы бомбалау үшін ұшты. 393-ші дивизия командирі майор Чарльз В. Суини 1945 жылғы 6 тамызда Хиросима миссиясына жарылыс өлшеу құралдарын орнату үшін тағайындалды. 1945 жылғы 9 тамыздағы Нагасакиді бомбалау миссиясында бомбаны тасымалдауға тиіс болған, бірақ ауа райының нашарлауына байланысты миссия кестесі екі күнге ықшамдалды, ал құралдар ұшақтан әлі алынбаған еді. Миссияны кешіктірмеу үшін Суини "Бокскар" экипажымен ұшақтарды алмастырып, "Шоңқар" атом бомбасын Нагасакиге жеткізді. Капитан Фредерик С. Бок пен оның C 13 экипажы "Ұлы суретші" ұшағымен аспаптық қолдау миссиясын орындап, Нагасакиге ұшып, миссия аяқталғаннан кейін Окинаваға қонды. Ол екі миссияға тікелей қатысқан жалғыз ұшақ болды. Капитан Джордж Маркардтың B10 экипажымен ұшқан "Энола Гей", Нагасакиге ұшудың негізгі нысанасы Кокураның ауа райын барлау үшін қолданылды. "Энола Гей" Кокурадағы аспанның ашық екенін хабарлады. 1945 жылғы қарашада 509-шы топпен бірге Розуэлл армиялық әуе базасына, Нью-Мексикоға оралды, онда ұшу мансабының соңына дейін қалды, тек 1946 жылғы шілдеде Бикини атолліндегі "Крестовый" ядролық сынақтарына қатысу үшін 1.5-ші жұмыс тобына уақытша тағайындалды. Қыркүйек айында 509-шы бомбалау тобы болып қайта құрылған топқа қайтып оралды. 1948 жылғы 3 қыркүйекте полярлық навигациялық оқу миссиясы кезінде Гуз-Бей әуе базасынан ұшып шыққаннан кейін қозғалтқышта ақау пайда болды. Қатты зақымданғандықтан, қайта ұшпады және тарихи маңыздылығына қарамастан, 1949 жылғы қыркүйекте Гуз-Бейде жартылай бөлшектелді.
Дисплейлер
Ұлы суретшінің ұшағы Миссури штатындағы Уайтман әуе базасының "Рух қақпасында" тұрақты түрде қойылған, қазір бұл база 509-шы операциялық топтың орналасқан жері. Корея соғысы кезінде SB-29 "Супер Думбо" құтқару ұшағы болып қызмет еткен, бастапқыда B-29 болған ұшақ, Ұлы суретшінің бейнесімен қайта жаңартылып, 1991 жылы Пис әуе базасы жабылғаннан кейін Уайтманға көшірілді.