Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рим генералы және консулы (б.з. 12 – 69 жж.)
Roman general and consul (AD 12 69)
Тит Виний (12 – 69 жж.) – рим генералы және император Галба билігінде Римдегі ең ықпалды адамдардың бірі.
Titus Vinius (12 – 69) was a Roman general and one of the most powerful men in Rome during the reign of the Emperor Galba.
Өлеңдер
Плутарх Виннийдің ерте өмірінен бірнеше оқиға келтіреді, олардың бәрі оның жаман қасиеттерін көрсетеді. Ол, Винний жас кезінде алғашқы науқанында болып тұрғанда, командирінің әйелін солдат кейпінде түнде лагерьке кіргізіп, генералдың жатақханасында оны зорлағанын айтады. Осы ісі үшін Калигула оны түрмеге қамаған, бірақ император өлген соң босатып жіберген. Кейін, Плутарх пен Тациттің айтуынша, император Клавдий оны кешкі асқа шақырғанда, ол алтын кәсе ұрлап алған. Клавдий бұл туралы естіп, оны келесі күні тағы да кешкі асқа шақырды. Виний келгенде, Клавдий оның қызметшілеріне күміс орнына саз ыдыстар қоюға бұйырды. Дегенмен, Тацит оны басқа жерде "адамзаттың ең құндысы жоқ" деп сипаттағанмен, ол Галлия Нарбоненсис проконсулы болғанда провинцияны қатаң әділдікпен басқарғанын айтады.
Plutarch has a number of stories of Vinius' early life, all to his discredit. He says that when, as a young man, he was serving in his first campaign, he brought his commander's wife into the camp by night disguised as a soldier, and had sex with her in the general's quarters. He was imprisoned for this by Caligula, but on that emperor's death was released. Later on, again according to Plutarch and Tacitus, when he was invited to supper by the emperor Claudius he stole a gold drinking cup. Claudius was told of this, and invited him to supper again the following evening. When Vinius came, Claudius made his point by having his attendants set earthenware plates before him instead of silver. Nevertheless, Tacitus, who elsewhere describes him as "the most worthless of mankind", says that as proconsul of Gallia Narbonensis he administered the province with strict integrity.
Консул ретінде
Гальба Испанияның губернаторы болған кезде, Виний Испаниядағы легиондардың бірінің командирі болды. 68 жылы Гальба император деп жарияланғанда, Виний онымен бірге Римге келді, онда Гальба оны консул әріптесі етіп таңдады. Винийдің ықпалы тез өсті – шындығында, оның және тағы екі адамның, яғни преториандық гвардия командирі Корнелий Лако мен Гальбаның босатылған құлы Ицелий Мартианның императорды дерлік бақылап отырғаны айтылды. Гальбаға тигізген әсері үшін оларды «үш тәрбиеші» деп атады. Тацит Винийдің «күн сайын оның билігімен бірге оның беделі де артып келе жатқанын» жазды. Суетоний мен Плутархтың айтуынша, Виний ақшаға қатты құмар болған, пара үшін кез келген нәрсеге баратын. Атап айтқанда, ол Неронды жемқорлыққа салған деп айыпталған Тигеллинді үлкен пара алған үшін жазадан сақтады.
Vinius was commander of one of the legions in Hispania when Galba was governor there. When Galba was proclaimed emperor in 68, Vinius accompanied him to Rome, where Galba chose him to be his colleague as consul. Vinius quickly came to have great influence—indeed, it was said that he and two others, Cornelius Laco, the commander of the Praetorian Guard, and Galba's freedman Icelus Martianus, virtually controlled the emperor. The three were called "the three pedagogues" because of their influence on Galba. Tacitus writes that Vinius' "unpopularity grew every day along with his power". According to Suetonius and Plutarch, Vinius was exceedingly greedy for money, prepared to do anything in return for a bribe. In particular, he protected Tigellinus, who was blamed for having corrupted Nero, from retribution in exchange for a large bribe.
Отоға қолдау көрсету және өлім
69 жылдың басында Галба мұрагер тағайындау қажеттігіне келіп тірелді. Тит Виний Отоны қолдады, олар бұрыннан келісіп, Отоның оның қызы Криспинаға үйленуі керек болған. Бірақ Галба Винийдің кеңесін алғаш рет ескермей, Пизо Лицинианды асырап алып, мұрагер етіп тағайындады. Отон преториандық гвардияны Галбаның орнына өзін император деп жариялауға көндірді. Көшелерде қырқыс болғандықтан, Тит Виний Галбаға сарайда қалуға және сарайды қорғау үшін құлдарды қаруландыруға кеңес берді. Дегенмен, Лакко мен Ицелус Галбаға сыртқа шығып, халқына көрінуді ұсынды. Галба олардың кеңесіне құлақ асқанда, преториандықтар оны өлтірді. Виний қашып кетуге тырысып, Ото оны өлтіруге бұйрық бермегенін айтқанда, бір легионер семсермен оны бір жағынан екінші жағына дейін тесіп өтірді.
In early 69 Galba was faced with the need to designate an heir. Titus Vinius supported Otho, having already secretly agreed that Otho should marry his daughter Crispina. Galba, however, for once refused to follow Vinius' advice and instead selected Piso Licinianus as his adopted son and designated heir. Otho responded by persuading the Praetorian guard to proclaim him emperor instead of Galba. With turmoil in the streets, Titus Vinius advised Galba to remain in the palace and to arm the slaves in the palace to help defend it. Laco and Icelus, however, advised Galba to go out and show himself. Galba followed their advice, and was killed by the Praetorians. Vinius tried to run away, calling out that Otho had not ordered him killed, but was pierced from one side to the other with a sword by a legionary.