Кіріспе

2006 жылдың 13 қаңтарында Орталық барлау агенттігі Пакистанның Баджур (урду: باجوڑ) тайпалық аймағындағы Дамадола ауылына зымырандар жіберді, нәтижесінде кем дегенде 18 адам қаза тапты. АҚШ ресми өкілдері кейіннен шабуылда «әл-Қайда» жетекшілерінің ешқайсысы қаза таппағанын, тек жергілікті тұрғындар ғана қаза тапқанын мойындады. Шабуылдың мақсаты – «әл-Қайда» ұйымының Осама бен Ладеннен кейінгі екінші тұлғасы Айман әл-Зауахири болған, ол ауылда болуы мүмкін деп есептелді.

Әуе шабуылы

Шабуылды төрт CIA басқаратын пилотсыз Predator дроны жүзеге асырды, олар төрт Hellfire зымыранын саз қабырғалы үйге ұшырып, бірнеше жүз метр қашықтықтағы үш үйді қиратты. Тағы бір хабарламада 10 зымыран атылғаны айтылды. Ресми деректер бойынша, қаза болғандардың саны 18-ге жетті, оның ішінде сегіз ер адам, бес әйел және бес бала бар, бірақ басқа хабарлар бойынша 25-ке дейін адам қаза тапқан. Қаза болғандардың 14-і бір отбасының мүшелері екені хабарланды. Басқалары олар "дәстүрлі жораларсыз" жерленгенін айтады. ABC телеарнасы хабарлағандай, "Аль-Каиданың" бомба жасаушысы және химиялық қарулар сарапшысы Мидхат Мурси шабуылда қаза тапты. Пәкістандық шенеуніктердің мәліметінше, "Аль-Каиданың" Пәкістан және Ауғанстандағы операциялар жетекшісі Халид Хабиб және "Аль-Каиданың" жоғары деңгейдегі операциялар командирі Абдул Рехман әл-Маграби де қаза тапты. "Аль-Каида" мүшелері Ауғанстандағы АҚШ күштеріне қарсы шабуылдарға қаржы құю мақсатымен өткізілген "террорлық саммитте" болды деп хабарланды. Кейін АҚШ және Пәкістан шенеуніктері бұл шабуылда "Аль-Каиданың" ешбір мүшесі қаза болмағанын, тек жергілікті тұрғындар ғана қаза тапқанын мойындады. Екі пәкістандық барлау қызметінің өкілі 2005 жылдың мамырында Пәкістанда ұсталған Ливия туған Әбу Фараж әл-Либби тергеу кезінде өткен жылы Бахтпур Ханның үйінде әл-Зауахиримен кездескенін айтқан. Бұл мойындаудан кейін АҚШ және Пәкістан барлау қызметтері, жергілікті тайпалар мен ауғандардың көмегімен Бахтпур Ханның үйін бақылады.

Жауаптар

Пәкістан Сыртқы істер министрлігі мәлімдеме жасап, АҚШ елшісі Райан Кроккерге "әділ азаматтардың қазасына" наразылық білдіргенін хабарлады. Пәкістан үкіметі шабуылды күйіспен айыптады. Пәкістанның ақпарат министрі Шейх Рашид Ахмет шабуылды "өте айыпталарлық" деп атады және үкімет "халыққа осындай оқиғалар қайталанбауына сендіруді" қалайтынын мәлімдеді. Тайпалық аймақтарда шиеленіс сақталды. Ашулы пакистандықтар шабуылға қарсы наразылық білдіріп, оны заңсыз деп, бейкүнә азаматтарды өлтіргендік деп айыптады. Мыңдаған тайпа өкілдері наразылық акцияларына қатысты, ал наразылар тобы АҚШ Халықаралық даму агенттігі қаржыландыратын "Ассошиэйтед Девелопмент Констракшн" атты үкіметтік емес ұйымның кеңсесіне өрт қойды, бұл АҚШ-тың Ауғанстанмен шекарада жасаған күдікті шабуылдарына байланысты наразылықтың күшеюіне белгі берді. 15 қаңтарда ондаған мың пакистандықтар ел бойынша АҚШ-қа қарсы наразылық акцияларына қатысты. Ең ірі демонстрация Карачи қаласында өтті, онда наразылар "Америкаға өлім!" және "Бейкүнә адамдарды бомбалауды тоқтатыңыз!" деп ұрандады. Көшелерде тәртіп сақтау үшін жүздеген полицейлер орналастырылды. Елдегі наразылық акцияларын ұйымдастырған исламик топтардың коалициясының жетекшісі генерал Мүшәррафтың отставкаға келуін талап етті. Сондай-ақ 15 қаңтарда АҚШ саясаткерлері шабуылдың салдарынан болған өлім-жітімге өкініш білдірді, бірақ әуе шабуылының дұрыс болғанын айтты. "Бейкүнә адамдар өлтірілгенде қорқынышты, біз оған өкінеміз", - деді АҚШ сенаторы Джон Маккейн. "Біз кешірім сұраймыз, бірақ мұндайды қайта жасамайтынымызды айта алмаймын. Біз Аль-Каиданы, әсіресе оның жетекшілерін жою үшін қажеттінің бәрін істеуіміз керек. Бұл кісі соңғы кезде Усама бен Ладеннен де жиі көрінеді". Сенатор Эван Бей Пакистан үкіметін шекараны бақылаудағы әлсіздігі үшін айыптап, "Бұл өкінішті жағдай, бірақ біз не істеуіміз керек? Бұл жерде батыстың жабайы даласы сияқты. Пакистанның Ауғанстанмен шекарасы – нағыз проблема" деді. Джордж Буш ЦРУ-ға жаудың "жоғары құнды нысаналары" деп белгіленген адамдарды іздеп табуға және өлтіруге жазбаша заңдық өкілеттік берді. ЦРУ Лэнглидегі (Вирджиния штаты) "терроризмге қарсы" орталығында барлық қажетті мақұлдауларға ие екенін мәлімдеді, бұл оларға әлемнің кез келген жерінде, соның ішінде Пәкістанда, жоғары құндылықтағы Аль-Каида нысанасы анықталғанда зымырандарды атуға мүмкіндік береді. Агенттік Аль-Каида оператившісін өлтіру үшін Ақ үйден, жергілікті үкіметтерден немесе ЦРУ директорынан қосымша рұқсат алуға қажеттілік сезінеді. Бұл кеңейтілген өкілеттіліктің мақсаты – мақсатты өлтіру мүмкіндігі пайда болған жағдайда жедел әрекет етуді жеделдету. 30 қаңтарда әл-Зауахридің ақ шапан мен ақ тюрбан кигенін көрсететін бейнеде 13 қаңтардағы әуе шабуылы "әділетсіздерді" өлтіргенін және АҚШ-тың Аль-Каида басшысы Усама бен Ладеннің бітім туралы ұсынысын қабылдамағанын айтты.