Кіріспе
Американдық костюм дизайнері (1903-1959)
Адриан Адольф Гринбург (3 наурыз 1903 – 13 қыркүйек 1959), көбінесе тек Адриан деп танылатын, американдық костюм дизайнері. Оның ең әйгілі костюмдері «Оз сиқыршысы» мен 1928-1941 жылдар аралығында түсірілген Metro Goldwyn Mayer фильмдерінің жүздеген түрі үшін жасалған. Ол әдетте экранда «Адрианның көйлектері» деген жазумен көрсетілетін. Карьерасының басында ол әкесінің есімі мен өзінің есімін біріктіріп, Гилберт Адриан деген кәсіби есімді таңдады.
Ерте өмір
Адриан 1903 жылғы 3 наурызда Коннектикут штатының Наугатук қаласында Гилберт пен Хелена (қыз есімі Полак) Гринбургтер отбасында дүниеге келді. Адрианның әкесі Гилберт Нью-Йоркте, ал анасы Хелена Коннектикут штатының Уотербери қаласында туған. Олардың екі тарапы да еврейлер болған. Джозеф Гринбург пен оның әйелі Франсис Ресейден, ал Адольф Полак пен Берта (қыз тегі Мендельсон) Полак Чехия мен Германиядан шыққан. 1920 жылы Адриан Нью-Йорктегі Көркем және қолданбалы өнер мектебіне (қазіргі Парсонс дизайн мектебі) қабылданды. 1922 жылы ол NYSFAA Париж кампусына ауысты, және ол жерде Ирвинг Берлинмен келісімшарт жасап, Нью-Йоркте 1922–1923 жылдарғы Берлиннің «Музыкалық қораптар» ревюі үшін декорациялар мен костюмдерді жасады.
Голливудтағы мансабы
Адриан 1924 жылғы қарашада Рудольф Валентиноның әйелі Наташа Рамбова оны Голливудқа «Жабық барыс» фильмі үшін костюмдер жасауға әкелді. Валентино компаниясы тарады, ал Адрианның алғашқы экрандық жұмысы Констанс Талмадждың «Парижнен келген әпкесі» комедиясы болды. 1925 жылы Адриан Сесил Б. Демилдің тәуелсіз киностудиясына костюм дизайнері болып жұмысқа орналасты. 1928 жылы Демилл Metro Goldwyn Mayer-ге көшті, ал Адриан уақытша MGM-ге костюм дизайнері ретінде жұмысқа қабылданды. Бірнеше айдан кейін ол бас дизайнер ретінде келісімшартқа қол қойды және ақырында он үш жыл бойы 200 фильмде жұмыс істеді. Адриан сол кездегі ең танымал әйел актерлермен жұмыс істеді: Грета Гарбо, Норма Ширер, Жанет Макдональд, Жан Харлоу, Кэтрин Хепберн және Джоан Кроуфорд. Ол Кроуфордтың 28 фильмі, Ширердің 18 фильмі және Харлоудың 9 фильмі үшін костюмдер жасады. Ол Гарбомен 1928 жылдан бастап, екеуі де компаниядан кеткен 1941 жылға дейін жұмыс істеді. Ол оның «Романс» фильмі үшін жасаған «Евгения» шляпасы сенсация тудырып, сәндегі бағыттарға әсер етті. Адриан Кроуфордтың иығын иық төсемдерімен ерекшелендіргенде, бұл жаңа үрдіс тудырды. Адриан кешкі көйлектерді дизайнмен жасауда шебер болды, бұл «Әйелдер» фильмінде жақсы көрінді. Фильм қара-ақ түспен түсірілгенімен, «Әйелдер» фильмінде Адрианның дизайнынан жасалған Technicolor сән көрсетілімі бар. Адриан «Ромео мен Джульетта» фильмінің дәуірлік костюмдері, «Ұлы Зигфелдтің» әсем костюмдері және «Камилла» мен «Мари Антуанетта» фильмдерінің сәнді көйлектері үшін мақтан тұтты. Адриан өзінің дизайндарында ең жақсы материалдар мен сапалы жұмыс істеуді қалады, Еуропа мен Нью-Йоркте мата өндірушілермен байланыс орнатты. Адрианның ең танымал фильмі – «Оз сиқыршысы», онда ол Джуди Гарланд киген қызыл тізбелі рубин табандарды жасады. Адриан 1941 жылғы 5 қыркүйекте өзінің сән фирмасын ашу үшін MGM-ден кетті. Адриан Ұлы депрессияның салдарынан бюджеттің қысқаруы мен халықтың талғамының өзгеруіне байланысты MGM-ден бір-екі жыл бұрын кетуді жоспарлаған. Ол режиссер Джордж Кукормен, продюсер Бернард Хайманмен және MGM басшысы Луис Б. Майермен Грета Гарбоның «Екі жүзді әйел» фильмінде киетін костюмдер стилі туралы келіспеушіліктерге тап болды, оның алдын ала өндірісі 1941 жылдың сәуірінде басталды. Адриан осы келіспеушіліктен кейін студиядан кетуге шешім қабылдады. Ол 1941 жылғы 16 шілдеде MGM-ге өз шешімін хабарлады. Адрианның студиядан кетуі Луис Б. Майерді таң қалдырды. Адрианның соңғы жұмыс күні 15 тамыз болжаныпты, бірақ ол әртүрлі жобаларды аяқтау үшін қалуға келісті. Майер оны 5 қыркүйекке дейін жалақы төлеуші тізімде қалдырды. Адриан MGM-мен жұмыстан шығарылған жоқ, сондай-ақ ол отставкаға да кеткен жоқ; оның үш жылдық келісімшарты ғана аяқталды. Роберт Каллок, Columbia Pictures киностудиясының бас костюм және сән дизайнері, Адрианның дизайндарына ұқсас болғандықтан оның орнына тағайындалды. Адриан 1940 жылдары кейбір фильмдерге сән дизайны жасауды жалғастырды, ең бастысы 1946 жылғы «Humoresque» фильмі үшін. Ол MGM-де 17 жыл бойы Джоан Кроуфордқа киім жасады.
Жыныстық қатынас және неке
1939 жылы 14 тамызда Адриан Джанет Гейнорға үйленді. Гейнор бұрынғы некесі аяқталғанына алты жыл болған еді. Бұл қарым-қатынас «лаванда неке» деп аталды, себебі Адриан кино саласында ашық түрде гомосексуалдығын жасырмаған, ал Гейнордың гомосексуал немесе бисексуалды болуы туралы әңгімелер тарады. Адриан мен Гейнор екеуі де некелері бақытты болғанын мәлімдеді және ол кісінің 1959 жылы қайтыс болғанға дейін осылай болды. Гейнор мен Адрианның Робин есімді бір ұлы болды (6 шілде 1940 жылы дүниеге келген).
Америкалық сән дизайнері
1942 жылы Адриан Беверли-Хиллзде, 233 Солтүстік Беверли-Драйв мекенжайында «Адриан, ЛТД» компаниясын құрды, бұл ғимарат бұрын Виктор Гюго ресторанына тиесілі болған. (Оған бөлшек саудагерлер жаппай сатуға арналған дизайн жасауды ұсынған, бірақ ол бұл ұсыныстарды қабылдамады. 1932 жылы Macy's Cinema Shop студияның тікелей келісімімен оның жұмысын көшірді, дәл сол сияқты, дүкендер француз кутюрьелерінің жұмыстарының рұқсатсыз көшірмелері болған, «Париж сәні» деп аталатын тауарларды өндірді.) Ол көбінесе 1940 жылдары басталған танымал ынтымақтастықта тоқыма дизайнімен айналысатын Пола Стоутпен жұмыс істеді. Адрианның киім-кешек желісі неміс оккупациясы кезінде экспорттау мүмкін болмаған Париждің орнын толтырды. Американдық әйелдер Адрианның қарапайым, айқын сызықтары бар дизайндарына жақсы жауап берді, және ол 1940 жылдардың соңына дейін американдық сәніне зор ықпал етті. Адриан 1952 жылы «МГМ» киностудиясына «Көргенге ләззат» атты бір фильм үшін қайта оралды. Ол ешқашан «Оскар» сыйлығына ұсынылмады, себебі ол студияда жұмыс істеген кезеңде костюмдер санаты болған жоқ.
Ауру, зейнеткерлік өмір және өлім
1952 жылы Адрианға жүрек ұстамасы келді. Ол ешқашан жұмысты көмекшілерге тапсырмаған, барлық эскиздерді және жобаларды өзі жасағандықтан, бизнес оның атымен жалғастырыла алмады. Осының салдарынан ол "Адриан" компаниясын жабуға мәжбүр болды.
Адриан мен оның әйелі Джанет Бразилияның ішкі аймағындағы Гояс штатындағы Анаполисте фазенда (ранчо) сатып алды. Олар оны бірнеше жыл бойы дамытты, көбінесе достары Ричард Холлидей мен Мэри Мартиннің серігінде. 1958 жылы Адриан зейнеtten шығып, 1932 жылғы "Гранд Отель" фильмінің музыкалық нұсқасы – "Гранд" қойылымы үшін костюмдерді жобалады, ол тек Лос-Анджелес және Сан-Францискода ғана қойылды. 1959 жылы Адриан "Камелот" Бродвей мюзиклі үшін костюмдерді жасауға шақырылды. Осы жоба үстінде студиясында жұмыс істеп жүргенде, Адриан қайтыс болды. Ол қаза болғаннан кейін мюзиклдегі ең жақсы костюм дизайны үшін "Тони" сыйлығымен марапатталды. Ол Голливудтың мәңгілік зиратында жерленген.