Кіріспе

Миссури штатындағы (АҚШ) латын католик шіркеуінің юрисдикциясы.

Джефферсон Сити епархиясы (Dioecesis Civitatis Jeffersoniensis) – АҚШ-тағы Миссури штатындағы католик шіркеуінің Латын шіркеуінің территориялық бөлігі, яғни епархиясы. Бұл Сент-Луис митрополиясының шіркеулік провинциясындағы суфраган епархия. Джефферсон Сити епархиясының бас шіркеуі – Джефферсон Ситидегі Әйін Сент-Джозеф кафедральді шіркеуі.

Статистика

2023 жылы Джефферсон-Сити епархиясында 93 приход және тоғыз миссия болды. Епархияда 77 епархиялық дін қызметкері, 18 басқа епархиялардан келген дін қызметкері, 27 қарындас және 101 тұрақты дьякон қызмет етті. Католик халқы 76 200-ден асты. Епархия негізінен ауылдық солтүстік-шығыс және орталық Миссуридегі 38 округтен тұрады, сондай-ақ Колумбия қалалық аймақтары мен штат астанасы Джефферсон-Ситиді қамтиды.

1600 жылдан 1956 жылға дейін

Миссуриде католиктердің алғашқы іздері 17 ғасырда Миссисипи өзенімен саяхат жасаған еуропалық саяхатшылардан бастау алды. Қазіргі Ханнибал қаласында алғашқы католик әдеттері 1680 жылы бельгиялық миссионер, әулие Луи Геннепин Чарльз шығанағында өткізілді. Сол кезде Миссуридің барлық аумағы Францияның Луизиана колониясының құрамына кірді. 1804 жылғы Луизиананы сатып алу арқасында Миссури Франциядан АҚШ-қа өтті, ал Нью-Орлеан епархиясының епископы Миссуридегі католиктерге қатысты құқықтарды өз мойнына алды. 1826 жылдың 18 шілдесінде Рим Папасы XII Лео Сент-Луис епархиясын құрды, ол Миссури штатының жаңа аумағын және Ұлы жазықтың кең аудандарын қамтыды. Джефферсон-Сити аймағы келесі 130 жыл бойы осы және басқа епархиялардың құрамында болып қала берді. 1835 жылы Вестфалияда Миссисипи өзенінің батысында алғашқы неміс тіліндегі приход – Сент-Жозеф приходы құрылды. Джефферсон-Ситидегі алғашқы католик шіркеуі – Санкт-Петер шіркеуі 1846 жылы қасиеттіленді. 1862 жылы Роллада Сент-Патрик приходы ирландтық католик теміржолшыларына қызмет ету үшін құрылды. Рим Папасы Канзас-Ситидің көмекші епископы Джозеф М. Марлингті жаңа епархияның алғашқы епископы етіп тағайындады. Марлинг өкілеттігінің кезеңінде жаңа кафедралық собор, жиырма бес шіркеу, жиырма тоғыз мектеп, отыз пасторлық үй, он алты монастырь және кармелиттер монастырының құрылысын қадағалады. Ол сонымен қатар епархиялық газетті және Перудегі миссионерлік қызметті құрды. Марлинг 1969 жылы зейнетке шықты. Рим Папасы VI Пауль 1969 жылы Канзас-Ситидің әулие Майкл МакАулифті Джефферсон-Ситидің екінші епископы етіп тағайындады. 1980 жылы МакАулиф АҚШ Конституциясына тең құқықтарды қосу туралы түзетуді қолдау үшін Миссури Бас Ассамблеясы алдында сөз сөйледі. 1982 жылы Нью-Хейвендегі Қасиетті Отбасы приходы шіркеу ішіндегі әсем мәрмәр алтарьды орналастыру туралы МакАулифпен сотта жеңіске жетті. МакАулиф Екінші Ватикан соборының нұсқаулары оны алтарьды орналастыруға мәжбүр еткенін мәлімдеді. Сот МакАулиф пен Қасиетті Отбасы приходының келісімге келуін бұйырды. МакАулиф 1997 жылы зейнетке шықты. 1997 жылы Рим Папасы II Иоанн Павел МакАулифтің орнына Джефферсон-Ситидің келесі епископы ретінде Сент-Луис қаласының монсеньор Джон Р. Гейдосты тағайындады. Гейдос 2017 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты ерте зейнетке шықты. 2023 жылдың қазіргі күніне дейін Джефферсон-Ситидің ағымдағы епископы Уичита епархиясынан Шон Макнайт.

Жыныстық қатынас

2001 жылы епископ Гайдос пен епархияны Миссури штатының Ганнибал қаласындағы Сент-Томас-Аквина дайындық семинариясының бұрынғы студенті сотқа берді. Арыз беруші Палм-Бич епархиясының епископы Энтони Дж. О'Коннелл, ол кезде семинарияның ректоры, оны жыныстық тұрғыдан зорлағанын мәлімдеді. 2002 жылы жаңа хабарламада Джефферсон-Сити епархиясының 1996 жылы Кристофер Диксонға 125 000 доллар көлемінде құпия келісім төлегені белгілі болды. Диксон 1969 жылы семинарияда О'Коннеллдің жыныстық зорлық-зомбылығына ұшырағанын айтты. 2002 жылы О'Коннелл семинарияда екі баланы зорлағанын мойындап, Палм-Бич епископы лауазымынан кетті. 2002 жылдың мамыр айында Томас Аквинский семинариясына түсушілер санының азаюы және жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты тағы да сот процестері күтіліп тұрғанда, Гайдос оны жапты. 2003 жылы епископ МакАулиф пен епархияны Солтүстік Каролина штатының азаматы сотқа берді, ол бала кезінде екі епархиялық дін қызметкері тарапынан жыныстық зорлыққа ұшырағанын мәлімдеді. Сол жылы Гайдос пен епархия Миссури штатының азаматының жыныстық зорлыққа қатысты шағымы бойынша сотқа тартылды. Арыз беруші Гари Пул және Кевин Клохесси есімді екі дін қызметкерінің оны балалық шағында жыныстық зорлағанын айтты. 2015 жылы епархия Джон Уайтлиге қарсы Кевен Клохессидің інісі Дэвид Клохессинің ұзақ жылдар бойына жалғасқан жыныстық зорлыққа қатысты талабын 40 000 долларға реттеді. Клохесси 1991 жылы епархияны сотқа беріп, Уайтлидің, сол кезде Моберлидегі Сент-Пий X приходының пасторы, оны жыныстық зорлағанын мәлімдеді. 1993 жылы Миссури штатының мерзімділік заңына сәйкес Клохессидің ісі тоқтатылды. Алайда, Клохесси 2015 жылы өтінішін қайта жаңартып, епархия оның сенімді екеніне шешім қабылдады. Епископ Макнайт 2020 жылы екі епархиялық дін қызметкері, Роберт Дюсдикер және Мел Ларр, балаларды жыныстық зорлау туралы сенімді айыптауларға байланысты Ватикан тарапынан лаиктерге айналдырылғанын жариялады. 2022 жылдың қаңтар айында епархия АҚШ Католик епископтар конференциясы шығарған Балалар мен жастарды қорғау хартасын бұзды деген айыппен дін қызметкерлерінің тізімін жариялады.

Епископ болған басқа епархиялық діни қызметкер

Энтони Джозеф О'Коннелл, 1988 жылы Ноксвилл епископы, кейін Палм-Бич епископы болып тағайындалған, сексуалдық зорлық-зомбылыққа қатысты кінәсін мойындағандықтан отставкаға кетті.

Білім

Джефферсон епархиясы 2023 жылғы мәлімет бойынша үш жоғары мектеп және 37 бастауыш мектепті қамтыды, олардағы студенттердің жалпы саны шамамен 6700-ге жуық.

Альфонс Шварц ескерткіш католик орталығы

Альфонс Дж. Шварц есімді католик орталығы Джефферсон Сити епархиясының кеңсесі қызметін атқарады. Әйгілі Жүсіп соборының қасында орналасқан бұл орталық епархияның пасторальдық орталығы және бас кеңсесі болып табылады. Орталық Вестфалиядағы Сент-Жозеф шіркеуінің пашшасы Альфонс Дж. Шварцтың құрметіне аталған. Орталықтың құрылысы 2004 жылы басталды. Орталық ғимаратында 47 бөлме бар, оның ішінде капелла және кеңес отырыстар залы да бар. Қабырғаларда епархиялық дін қызметкерлері мен мирянның сыйлықтары ілінген. Түпнұсқа суреттердің көп бөлігін Америка суретшілер кәсіби лигасының мүшесі Луис Веллингтон МакКоркл салған. Перу өнері Франсис Г. Гилганнонның мұрагерлерімен сыйға тартылды. Әйгілі Альфонс капелласы итальяндық епископ Альфонс Мария де Лигуориге арналған. Оның орталық бөлігі – Германияның Кельн қаласындағы Әйгілі Петір және Мария соборындағы Геро крестінің үлгісі бойынша жасалған, импортталған 4,5 футтай ағаштан жасалған Мәсіх мүсіні. Епархия осы крестті орталықтың ашылуын 2005 жылы Кельнде өткен Дүниежүзілік жастар күнімен байланыстыру үшін таңдады. Капеллада 50 адам отыра алады.