Кіріспе

Көмір құбырлары – көмірді өндіру орнынан тұтыну орнына тасымалдауға арналған құбырлар. Өте қысқа қашықтықтарда көмірді тасымалдау үшін үлкен жүк көліктері пайдаланылады, бірақ ұзақ қашықтықтарда пойыздар мен баржалар артықшылыққа ие. Кейбір жағдайларда, көмірді пойыз немесе баржамен тасымалдауға қарағанда құбыр арқылы тасымалдау тиімдірек болуы мүмкін. Бұл көмірді тасымалдауға қолайлы теміржол немесе су жолы болмағанда немесе оны өте ұзақ қашықтыққа тасымалдау қажет болғанда мүмкін болады. Көмір құбырларының екі түрі бар: суспензиялы (шламды) және бөлікшелі (логты). Суспензиялы құбырлар су мен ұнтақталған көмірдің қоспасын пайдаланады. Көмір мен судың арақатынасы салмақ бойынша шамамен 1:1 болады. Бөлікшелі құбырлар құбыр диаметрінен 5-10% кем диаметрлі және құбыр диаметрінен екі есеге жуық ұзындығы бар бөлікшелерге ығыстырылған көмірді пайдаланады. Көмір мен судың арақатынасы шамамен 3:1 немесе 4:1 болады. Көмірді тиімді жағу үшін оның ылғалдылығы өте төмен болуы керек, сондықтан көмір электр стансасына келгеннен кейін кептірілуі керек. Суспензиялы түрде тасымалданатын көмірді кептіру көп мөлшерде қажет, және тиімді кептірілмесе, электр энергиясын өндіру айтарлықтай төмендеуі мүмкін. Бөлікшелі көмірге көп кептіру қажет емес, өйткені олар тығыз жиналғандықтан көп суды сіңірмейді, ал көмірдегі бастапқы су қысымда сығылып шығады. Көмірді кептіру үшін су буланып немесе центрифугада бөлінеді. Ірі көмір электр станциялары күн сайын көп мөлшерде көмірді пайдаланады; әрқайсысы жүз вагондык пойызды толтыруға жетеді. Көмірді тасымалдау үшін қолданылатын су да маңызды, әсіресе Оңтүстік-Батыс АҚШ сияқты құрғақ аймақтарда. Мұндай электр станциясы суспензиялы көмір құбырымен немесе бөлікшелі көмір құбырымен жұмыс істейді. Бұл шамамен жылына бірдей көлемде суды құрайды. Невада штатының Лафлин қаласындағы Мохаве электр стансасында әлемдегі ең ұзын суспензиялы көмір құбыры орналасқан, оның ұзындығы 439 км (273 миль). 1969 жылдан 2005 жылға дейін құбыр желісі Аризона штатының солтүстік-шығыс бұрышындағы Блэк Меса кенінен зауытқа көмір тасымалдау үшін жылына суды пайдаланған. Зауыт 2005 жылдың 31 желтоқсанында жабылды, себебі даулы көмір және сумен жабдықтау шарттары қайта қарастырылып жатты.