Кіріспе

Сызық жиынтықтарындағы бірлік операциясы

Математикалық логика мен информатикада Клейне жұлдызы (немесе Клейне операторы немесе Клейне жабылуы) – бұл сызық жиынтықтарындағы немесе символдар немесе таңбалар жиынтықтарындағы бірлік операциясы. Математикада ол көбінесе еркін моноид құрастырылымы ретінде белгілі. Клейне жұлдызының жиынға қолданылуы деп жазылады. Ол реттегіш өрнектерде кеңінен қолданылады, бұл Стивен Клейне автоматтарды сипаттау үшін енгізген контекст, онда ол "нөл немесе одан көп рет қайталау" дегенді білдіреді. Егер – бұл сызықтар жиынтығы болса, онда – бұл бос сызықты қамтитын және сызықтарды біріктіру операциясы бойынша жабық ең кіші үстін жиынтық ретінде анықталады. Егер – бұл символдар немесе таңбалар жиынтығы болса, онда ол – бұл символдардан құралған барлық сызықтар жиынтығы, бос сызықты қоса алғанда. Жиынды сондай-ақ бос сызықты және –ның кез келген элементтерін тізбектей біріктіру арқылы жасалатын барлық шекті ұзындықтағы сызықтарды қамтитын жиынтық ретінде де сипаттауға болады, бір элементті бірнеше рет пайдалануға рұқсат етіледі. Егер бос жиын немесе бір элементтен тұратын жиын болса, онда ; егер кез келген басқа шекті немесе саналатын шексіз жиын болса, онда – саналатын шексіз жиын. Салдарынан, әрбір формальді тіл шекті немесе саналатын шексіз алфавит бойынша саналатын болады, себебі ол саналатын шексіз жиынның ішкі жиынтығы. Операторлар генеративтік грамматиканың қайта жазу ережелерінде қолданылады.

Жалпылау

Сызықтар біріктіру бинарлық операциясы және ε сәйкестік элементі арқылы моноид құрайды. Клин жұлдызы тек сызықтар үшін ғана емес, кез келген моноид үшін анықталған. Нақтырақ айтқанда, (M, ⋅) моноид болсын және S ⊆ M. Онда S* – S жиынын қамтитын M моноидінің ең кіші субмоноиді; яғни, S* M моноидінің бейтарап элементін, S жиынын қамтиды және егер x, y ∈ S* болса, онда x ⋅ y ∈ S*. Бұдан әрі, Клин жұлдызы * операциясын (және одақты) алгебралық құрылымның өзіне толық жұлдызды жартылай сақина түсінігі арқылы қосу арқылы кеңейтіледі.