Кіріспе

Ұйым – Репортерлердің баспасөз еркіндігі комитеті (RCFP) – Вашингтон қаласында орналасқан коммерциялық емес ұйым. Ол журналистерге және олардың атынан про боно заңдық қызметтер мен ресурстарды ұсынады. Ұйым сот процесін жүргізеді, тікелей өкілдік етеді, құдайы сөзі (amicus curiae) түсіндірмелерін ұсынады, сондай-ақ Бірінші түзету, баспасөз бостандығы, ақпарат алу еркіндігі және сотқа қол жеткізу мәселелері бойынша басқа да заңдық көмек көрсетеді.

Тарих

1970 жылы «Нью-Йорк Таймс» газетінің тілшісі Эрл Колдуэллге «Қара пантерлер» ұйымындағы дереккөздерін ашуға бұйрық берілген соң «Тілшілер комитеті» құрылды. Бұл журналистердің, оның ішінде Дж. Энтони Лукас, Мюррей Фромсон, Фред Грэм, Джек Нельсон, Роберт Мейнард, Бен Брэдли, Том Викер және Майк Уоллес сияқтылардың, журналистердің Бірінші поправкаға сәйкес құқықтарын қорғау үшін заңдық көмек және ресурстарды ұсыну қажеттігін талқылауына әкелді. Кездесуге қатысқан журналистер осы мәселеге толыққанды арналған уақытыша комиссия құрды, және олар ақыры қайырымдастық қорлар мен жаңалықтар ұйымдарынан қолдау алып, штатты құрып, өз қызметтерін ерікті түрде ұсынуға дайын адвокаттарды тартты. Комитеттің алғашқы мүшелерінің арасында Кеннет Аучинклосс, Элси Карпер, Лайл Деннистон, Джеймс Дойл, Джеймс Гуддейл және Уолтер Кронкайт болды.

Ұйымдық басшылық

Джек Ландау, Репортерлер комитетінің алғашқы атқарушы директоры, бүгінгі күні ұйым үшін өте маңызды заңдық қорғаныс жобаларының көп бөлігін іске қосты. Ол журналистерге баспасөз бостандығы және ақпарат мәселелері бойынша кеңес іздеуге мүмкіндік беретін заңдық қорғау жедел желісін, жаңа медиа құқығының жаңалықтарына арналған алғашқы журналды және федералдық және штаттық мемлекеттік жазбаларға қол жеткізуде баспасөзге тегін көмек көрсететін алғашқы қызмет орталығын құрды. 1985 жылы Джейн Э. Киртли Ландаудың орнына атқарушы директор болып тағайындалды. Киртлидің басты міндеттерінің бірі – журналистердің сенімді заңдық ресурстар туралы білім алуын қамтамасыз ету болды. Оның басшылығымен Репортерлер комитеті «Ашық үкімет туралы нұсқаулық» онлайн ресурсын жасады, онда әр штат пен Вашингтон округінің ашық жазбалар мен ашық отырыстар туралы заңдары қарастырылады. Нұсқаулықта штат заң кодексінің ережелерімен таныс адвокаттардың сарапты пікірлері, сондай-ақ қоғамның мемлекеттік құжаттардың көшірмелерін алу және үкімет отырыстарына қатысу мүмкіндігіне әсер ететін сот шешімдері мен бейресми тәжірибелер де бар. «Ашушылар» – жаңалықтар құралдарына жіберілген сотқа шақыру туралы хабарлар жинағы, Киртлидің тағы бір маңызды жобасы болды. Киртли сонымен қатар Репортерлер комитетінің «Бірінші түзету нұсқаулығын» жасауға қатысты, ол журналистер мен жаңалықтар редакторына медиа құқығы туралы негізгі ақпаратты ұсынады және жаңа буын медиа адвокаттары үшін стипендиялық бағдарламаны іске қосуға көмектесті. 2000 жылы Люси Далглиш атқарушы директор болып тағайындалды. 11 қыркүйекке жасалған террористік шабуылдардан кейін Репортерлер комитеті маңызды ақпаратты жұртшылықтан жасыру әрекеттері бойынша жетекші орган болды. 2002 жылы Репортерлер комитеті «Homefront Confidential» басылымының бірінші нөмірін жариялады, онда 11 қыркүйектен кейінгі жағдайда халықтың ақпарат алу құқығының эволюциясы көрсетілген. 2012 жылдан бері Брюс Браун Репортерлер комитетінің атқарушы директоры болып қызмет етеді және ұйымның про боно заңдық қызметтерін және ресурстарын кеңейту үшін жұмыс істеп келеді. 2014 жылы ұйымға қосылған Заң директоры Кэти Таунсендтің көмегімен ол журналистер мен БАҚ ұйымдарына өкілдік ету, amicus curiae қолдау және мемлекеттік жазбаларға және сотқа қол жеткізу, сотқа шақыру және қорғану сияқты мәселелер бойынша басқа да заңдық қызметтерді ұсынатын сот практикасын дамытты. Репортерлер комитеті құрылғаннан бері ешбір журналист өзінің Бірінші түзетудегі құқықтарын қорғау үшін ұйымның көмегіне ақы төлеген жоқ.

Құқықтық ресурстар

Репортерлер комитеті АҚШ-та ақпарат алу еркіндігін ақпарат жинаушылар мен жаңалықтарды таратушылар үшін тегін құқықтық ресурстар арқылы қолдайды. Құқықтық қорғау және FOIA жедел желісі журналистер мен медиа заңгерлеріне кез келген уақытта құқықтық сұрақтар бойынша көмек көрсетуге дайын. Репортерлер комитетінің «Ашық үкімет туралы нұсқаулық» әрбір штаттың ашық тізімдер мен ашық отырыстар туралы заңдарының толық жинағы болып табылады. «Ашық соттар жинағы» сотқа қол жеткізу мәселелерін түсіндіреді және әр штат пен федералды округ үшін қосымша нақты ақпарат ұсынады. «Репортерлердің құқықтары жинағы» әр штат пен федералды округтегі сотта куәлік беруге немесе дереккөздер мен ақпаратты жария етуге мәжбүр болмайтын репортерлердің құқықтары туралы ақпаратты қамтиды. 2013 жылы Репортерлер комитеті iFOIA құралын іске қосты, ол штаттық және федералдық ашық тізімдерге сұраныстарды тіркеуге және бақылауға мүмкіндік береді, ал 2016 жылы ұйым FOIA Wiki веб-сайтын іске қосты, ол федералдық «Ақпарат алу еркіндігі» туралы заңға арналған. Ұйым АҚШ-тың баспасөз бостандығын қадағалаушысын құруға да көмектесті және 2018 жылы осы қадағалаушының деректеріне негізделген АҚШ-тағы баспасөз бостандығының жай-күйін бағалайтын есеп жариялады. Репортерлер комитетінің басқа ресурстарына 100-ден астам полиция бөлімшесіндегі полиция камераларының бейнежазбаларына қоғамдық қолжетімділікті реттейтін саясатты көрсететін цифрлық интерактивті карта және 1844 жылдан бері үкіметтік ақпараттың жаңалықтар құралдарына таралуына қатысты федералдық істердің тізімі кіреді.

Негізгі сот жеңістері мен әсері

Құрылғанынан кейінгі алғашқы жылдары Репортерлер комитеті бірнеше сынақ істерге қатысты, оның ішінде президент Ричард Никсонның 41 миллион ақ үй құжаты мен жазбаларына, сондай-ақ бұрынғы мемлекеттік хатшы Генри Киссинджердің ресми телефон сөйлесулерінің стенограммаларына қол жеткізуге бағытталған сот процестері. Басқа да істер ФБР-дің тұтқындау туралы тізімдеріне қол жеткізу және телефон компанияларының бұқаралық ақпарат құралдарының телефон тізімдеріне құпия қол жеткізуіне кедергі келтіру мақсатында болды. 2017 жылы Репортерлер комитеті екі тәуелсіз журналист атынан сотқа жүгінді, олар 2017 жылдың тамызында өткен "Оңшылдарды біріктіру" митингісіне құқық қорғау органдарының жоспарларын алуды сұрады, ол қақтығысқа ұласты. Шарлоттсвилл қаласымен келісімге келгеннен кейін, Шарлоттсвилл полиция департаментінің жоспары жарияланды, бұл оқиға кезінде құқық қорғау органдарының әрекеттеріне жарық түсірді. Репортерлер комитеті 2018 жылы АҚШ Кеден және шекараны қорғау (CBP) және АҚШ Ішкі қауіпсіздік департаментіне қарсы федералдық ашық деректерге қатысты сот ісін қозғады, мақсаты – үкіметтің Twitter-де анонимді есептік жазбалардың авторларын анықтау үшін шақыру құқығын пайдалануына қатысты деректерге қол жеткізу. Сот шешімімен CBP осы деректерді жариялауға міндеттелді, ол шақырудың бұрыс жолмен берілгенін көрсетті. Репортерлер комитеті 2018 жылы журналист Зива Бранстеттер және Tulsa World атынан Оклахома штатының Клейтон Локеттің өлім жазасын орындау кезіндегі қателіктеріне қатысты мемлекеттік деректерге қол жеткізу бойынша төрт жылдық сот ісін жеңіп алды. Сот мыңдаған беттік деректерді жариялауға бұйрық берді және мемлекеттік қызметкерлердің ақпаратты жариялауды кешіктіруі қоғамның ақпарат алу құқығын және Оклахоманың ашық деректер туралы заңын бұзғанын алғаш рет растады. 2016 жылы Репортерлер комитеті мен Time Inc. Трамп мұнарасының құрылысына қатысты 1999 жылғы топтық сотқа қатысты құжаттарды ашу туралы екінші апелляциялық сотқа өтініш білдірді. 2017 жылы іс аудандық сотқа қайтарылды, онда өтініш қанағаттандырылды және 1 миллион доллардан астам сомадағы келісім шарттарын егжей-тегжейлі баяндайтын құжаттар алғаш рет жарияланды. 2014 жылы Репортерлер комитеті Чикаго Трибьюнына қатысты үлкен жюри тергеуінің куәгерлердің жауабының стенограммаларын ашуға ұмтылды. Газеттің бірінші бетінде Мидуэй шайқасы туралы мақала жарияланды. Кейіннен журналист Стэнли Джонстон мен "Трибьюн" газетіне қатысты үлкен жюри тергеуі АҚШ тарихындағы үкіметтің құпия ақпаратты жариялағаны үшін ірі газетті тыңшылық актісін бұзғаны үшін сотқа тартуға тырысқан жалғыз жағдай болып табылады. Репортерлер комитеті стенограммаларды жариялауға қол жеткізді, олар қазіргі уақытта Ұлттық мұрағатта сақталады. Репортерлер комитеті құқық қорғау органдарының журналистердің кейіпкерлерін сомдауына қатысты бірнеше іске қатысты. 2014 жылы ФБР-дің 2007 жылғы тергеу барысында Associated Press тілшісінің кейіпкерін сомдағаны белгілі болды. Репортерлер комитеті мен AP ақпарат еркіндігі туралы заңға сәйкес ФБР-дің жеке тұлғасын жалған пайдалану саясатына қатысты деректерді сотқа берді және 2017 жылы DC Апелляциялық сотында жеңіске жетті. 2018 жылы Репортерлер комитеті ФБР-дің деректі фильм түсірушілердің кейіпкерлерін сомдауына қатысты ұқсас сот ісін қозғады. Los Angeles Times газетінің мүддесін қорғайтын Репортерлер комитеті сенатор Ричард Беррдің ішкі саудаға қатысты тергеуіне қатысты іздеу ордерінің жартылай жариялануын қамтамасыз етті.