Кіріспе

2006 жылы 9 сәуірде Венгрияда парламенттік сайлау өтті, 23 сәуірде 176 бір мандатты округтің 110-ында екінші турда дауыс беру жүргізілді. Венгрия социалистік партиясы (MSZP) 386 орынның 186-сын алып, Ұлттық Ассамблеядағы ең ірі партия атанды және еркін демократтар альянсымен (SZDSZ) коалициялық үкіметті жалғастырды. Бұл коммунистік үкімет құлағаннан кейін үкіметтің қайта сайлануының алғашқы жағдайы болды. Қазіргі таңға дейін бұл Венгриядағы Fidesz KDNP жеңіске жетпеген соңғы ұлттық сайлау, сондай-ақ жеңімпаз партияның парламентте үштен екі көпшіліктің басымдығына ие болмаған соңғы сайлау.

Сайлау жүйесі

Бір палаталы Ұлттық Ассамблея (Országgyűlés) мемлекеттік биліктің жоғары органы болып табылады, ол премьер-министр ұсынған заңдарды бастап шығарып, бекітеді. Партия парламенттік фракция құру үшін ұлттық дауыс берудің кемінде 5% -ын (аумақтық тізімдердегі дауыстардың жалпы саны бойынша) алуы тиіс еді. Ұлттық Ассамблея 386 мүшеден тұрды, олар аралас жүйеде төрт жылға сайланды: 176 мүше бір мандатты округтерде өңделген екі турлы жүйе бойынша, 152 мүше көп мандатты округтерде партиялық тізімдер бойынша пропорционалдық өкілдікпен (аумақтық тізімдерді пайдалану арқылы) және 58 мүше (ұлттық тізімді пайдалану арқылы) жартылай пропорционалдық өкілдікті қамтамасыз ету үшін сайланды. Сайлау екі күнге созылды. 9 сәуірде барлық округтерде – бір мандатты және көп мандатты – сайлау өтті. Бір мандатты округтен сайлану үшін үміткер 50% -дан астам дауыс алуы керек; 2006 жылғы сайлауда жеңімпаз 176 бір мандатты округтің 66-сында 50% -дан астам дауыс алды. Қалған 110 бір мандатты округте екінші тур өтті, онда бірінші турдың үздік үш үміткерінен басқа барлық үміткерлер (және 15% шегіне жеткендер) қатысудан шеттетілді. Әдетте, партиялар екі турдың арасында одақ құрып, үшінші орындағы үміткерлерінің көп бөлігін қайтарады және одақтас партияны қолдауға шақырады, соның нәтижесінде екінші турдың жеңімпазы 50% -дан астам дауыс алады. Алайда, бұл процесс автоматты емес, келіссөздерге негіделген. Көп мандатты сайлау да дауыс берудің бірінші турында өтті. 152 орынның 146-сы жабық тізімдер бойынша пропорционалдық өкілдік арқылы толтырылды. Қалған 6 орын ұлттық тізімге қосылды. Көп мандатты сайлау үшін ел 20 аймаққа бөлінді, әр аймақта мүшелердің саны әртүрлі болды. Егер партия бір аймақта лайықты орыннан артық мүше алса, артық дауыстар екінші турдағы жалпы дауыс санынан шегеріледі. Сәйкесінше, лайықты орыннан кем орын алған партияның екінші турдағы дауыс санына жетіспеген дауыстар қосылады. Тағы 58 (бірінші турда көп мандатты округтерден сайланбаған 6 адаммен қоса) қосымша мүшелер ұлттық тізім арқылы сайланды, сайлаушылар тікелей дауыс бере алмайтын, бірақ округтік және аймақтық дауыстар арқылы жанама түрде пропорционалды нәтижеге қол жеткізу үшін сайланды.

Тағайындау

Сайлау алдында партиялар Ұлттық сайлау кеңсесінде тіркелуі керек еді. Тіркеуден кейін партиялар қолдау жинауға құқылы болды. Әр кандидат өзінің сайлау округінде 750 қол жинауға міндетті болды. Егер бір партия екі округте (Будапештте 8, Пестте 5 және Борсод-Абауй-Земпленде 3) қажетті санды жинаса, онда ол аймақтық сайлау округтерінде тізім ұсына алады. Егер партияның кем дегенде жеті аймақтық тізімі болса, ол ұлттық теңестіру тізімін ұсына алады. 17 наурыз партияны, тізімді немесе кандидатты тіркеудің соңғы күні болды. 28 ақпанға дейін 49 партия тіркелуге үміттенді, ал 45-і Ұлттық сайлау кеңсесінде тіркелді.

Науқан

10 сәуірде биліктегі коалицияның екі партиясы – MSZP SZDSZ (Мажарстан социалистік партиясы және Еркін демократиялық одақ) екінші турда одақтасатынын жариялады. Социалистік партия үш үміткерін Альянстың бір үміткерінің пайдасына қайтарды, ал Альянс қалған 55 үміткерін (барлығы үшінші орын алған) тізімнен шығарды және өз сайлаушыларын социалистерді қолдауға шақырды. Екі партияның басшылары екі турдың арасында бірлескен науқан жүргізді. Оппозиция біртұтас болған жоқ. Сауалнамалар мен күтулерге қарамастан, 5% шегін басып өткен Венгрия демократиялық форумы (MDF) Виктор Орбанның «Фидес» партиясын қолдамайтынын мәлімдеді. Орбан олардың қолдауын алу үшін премьер-министрліктен бас тартқанын жариялады және компромистік кандидат, Петер Акос Бодты іздеді, бірақ MDF тәуелсіздігін сақтап, 3-орын алған үміткерлерін қайтармады. Дегенмен, MDF-тың кейбір үміткерлері бұған келіспей, «Фидес» партиясының пайдасына бас тартты.

Саясат зерттеулері

Партия қаңтар+/ ақпан+/ наурызФидес – Венгрия азаматтық одағы48% 6.3%41.7% +2.5%44.2%Венгрия социалистік партиясы42% +0.1%42.1% +2.6%44.7%Еркін демократтар альянсы3% +2.8%5.8% 1.2%4.6%Венгрия демократиялық форумы3% +1.4%4.4% 0.7%3.7%Орталық партия2% +0.8%2.8% 2.2%0.6%Венгрия коммунистік жұмысшылар партиясы1% 0.2%0.8% 0.4%0.4%MIÉP–Jobbik үшінші жол партиялар альянсы1% +0.6%1.6% 0.2%1.4%Басқалары0% +0.8%0.8% 0.4%0.4%Көзді көз: Gallup

Аудан бойынша партиялар тізімінің нәтижелері

Аудандық MSZP Fidesz KDNP SZDSZ MDF MIÉP Jobbik Жұмысшы партиясы Орталық партия Басқалары Bács Kiskun 37.0949.79 4.93 5.12 1.88 – 0.67 0.51 Baranya48.32 38.31 5.70 5.10 1.28 0.41 – 0.88 Békés43.73 42.96 4.47 4.85 1.63 1.07 0.86 0.43 Borsod Abaúj Zemplén50.94 38.18 3.87 3.83 2.30 – 0.67 0.21 Budapest43.78 35.11 12.28 5.30 2.90 0.62 – – Csongrád44.16 41.83 5.29 4.87 1.62 0.79 0.80 0.63 Fejér43.18 42.74 5.92 5.48 1.89 0.65 – 0.13 Győr Moson Sopron 37.6249.00 4.92 5.62 1.92 0.54 – 0.37 Hajdú Bihar 39.7247.70 3.95 5.38 2.04 – 0.59 0.62 Heves49.19 37.16 5.13 4.44 3.00 – – 1.09 Jász Nagykun Szolnok47.00 39.74 4.83 4.95 2.07 1.31 – 0.11 Komárom Esztergom49.09 37.98 6.26 4.45 1.50 0.72 – – Nógrád44.41 41.06 4.29 4.70 2.16 1.58 0.66 1.13 Pest 41.3442.06 7.43 5.21 2.95 – 1.03 – Somogy 42.7446.74 4.04 4.17 1.64 0.68 – – Szabolcs Szatmár Bereg45.47 44.45 3.29 4.16 1.65 – 0.35 0.62 Tolna 40.5146.62 4.59 5.96 1.83 – – 0.48 Vas 35.6550.84 5.70 5.78 1.82 – – 0.21 Veszprém 39.8446.71 5.59 5.54 1.71 0.60 – – Zala 37.2649.67 5.08 5.82 2.05 – – 0.12 Барлығы43.21 42.03 6.50 5.04 2.20 0.41 0.32 0.29