Кіріспе
Кескелдер түрі
Еутропис бэддомей, көбінесе Беддомей мабуясы немесе Беддомей скинкісі деп аталады, Scincidae тұқымдасына жататын кескелдердің бір түрі. Бұл түрдің туған жері – Үндістан және Шри-Ланка.
Этимология
Е. beddomei Ричард Генри Беддомның құрметіне аталған, 1830-1911 жылдары британдық әскери шенеунік және ботаник.
Сипаттама
Боуленгер (1890) E. beddomei-ді былайша сипаттады: "Мұрыны қысқа, дөңгелектеу. Төменгі қабақ қабыршақты. Нос тесігі ростральді және бірінші ерін қабығының арасындағы тігістің вертикалінен артқа қарай орналасқан; постназальді жоқ; алдыңғы лореалдық екіншісінен терең және қысқа, бірінші ерін қабығымен жанасады; ростральді арттағы supranasals жанасады; фронтоназальді ұзындығынан кең, кейде фронтальдікпен жанасады; соңғысы әдетте фронтопариетальдік және интерпариетальді бірге ұзартады немесе аздап қысқа болады, кейде фронтопариетальдіктерден ұзақ болмайды, екінші немесе сирек бірінші және екінші supraoculars-пен жанасады; 4 supraoculars, екіншісі ең ірісі; 6 supraciliaries, біріншісі ең ұзыны; фронтопариетальдіктер анық, интерпариетальдікке қарағанда ұзын немесе оған тең, ол әдетте париетальдіктерді толық бөліп тұрады; бір жұп нухальді қабықша; суб окулярдан алдынғы 4 ерін қабығы, ол үлкен және төмен қарай тар емес. Құлақ тесігі сопақша, бүйірлік қабықшадай үлкен немесе сәл кішірек, алдыңғы жағында үш қысқа, сүйір жаңқасы бар. Дорсальді және нухальді қабықшалар 3 немесе 5 кельмен, кейде өте нашар; дене ортасының айналасында 30-32 қабықша, шамамен бірдей. Жанама қалпындағы аяқ-қолдар кездеседі немесе сәл жабысады, саусақ аралық қабықшалар unicarinate. Тібінің жоғарғы бетіндегі қабықшалар көбінесе трикаринатты. Құйрығы бас пен дене ұзындығынан 1,6-2,2 есе ұзын. Түсі айқын өзгеріп тұрады, бірақ жоғары және төменгі жағы ақшыл жолақпен жиектелген қара жолақ тұрақты. Кейбір (жас) мысалдар жоғарыдан қара, жеті ашық бойлық сызығы бар; басқалары зәйтүн қоңыр, төрт қара арқалық сызығы бар, олар мойыннан әрі созылмауы мүмкін; немесе ақ жиекті омыртқа жолағы болуы мүмкін; бас қабықшалары қара нүктелі немесе түрлі-түсті; аяқ-қолдар мен құйрық қызыл қоңыр; төменгі беттері ақ." "Мұрыннан клоакаға дейін; құйрық."
"Snout short, obtuse. Lower eyelid scaly. Nostril behind vertical of suture between rostral and first labial; no postnasal; anterior loreal deeper and shorter than the second, in contact with the first labial; supranasals in contact behind the rostral; frontonasal broader than long, sometimes in contact with the frontal; the latter usually as long as, or a little shorter than, the frontoparietals and interparietal together, sometimes not longer than the frontoparietals, in contact with the second, or rarely first and second, supraoculars ; 4 supraoculars, second largest; 6 supraciliaries, first longest; frontoparietals distinct, as long as or longer than the interparietal, which usually entirely separates the parietals; a pair of nuchals; 4 labials anterior to the subocular, which is large and not narrower below. Ear opening oval, as large as a lateral scale, or a little smaller, with three short pointed lobules anteriorly. Dorsal and nuchal scales with 3 or 5 keels, sometimes very feeble; 30 to 32 scales round the middle of the body, subequal. The adpressed limbs meet or slightly overlap, Subdigital lamellae unicarinate. Scales on upper surface of tibia mostly tricarinate. Tail 1.6 to 2.2 times the length of head and body. The coloration varies considerably, but a lateral black band, edged above and below with a whitish streak, is constant. Some (young) specimens black above, with seven light longitudinal lines ; others olive brown with four black dorsal streaks, which may not extend further back than the nape; or a light black edged vertebral band may be present; head shields spotted or variegated with black; limbs and tail rufous; lower surfaces white." "From snout to vent ; tail ."
Географиялық ауқым
Eutropis beddomei Оңтүстік Үндістанда (Салем, Тинневелли, Малабар, Майсур және т.б.) табылған. Солтүстіктегі ең алыс белгілі орны – Оңтүстік-Шығыс Берар. Бұл түр Шри-Ланкада да кездеседі. Типтік орны – "Майсур".